«Ασημικά» του Δημοσίου στα χέρια ιδιωτών

Με έναν νέο κύκλο πώλησης «ασημικών» του Δημοσίου επιχειρεί η κυβέρνηση να
κλείσει τις μαύρες τρύπες του προϋπολογισμού, παραδίδοντας παράλληλα μεγάλα
και σημαντικά κομμάτια της αγοράς – όπως τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρική ενέργεια
και τράπεζες – στα χέρια ιδιωτικών συμφερόντων.

Η «πίτα», η μοιρασιά της οποίας έχει ήδη αρχίσει, είναι τόσο μεγάλη που
δημιουργείται πολεμικό κλίμα ανάμεσα στα αλληλοσυγκρουόμενα επιχειρηματικά
συμφέροντα, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Με το νέο πακέτο
ιδιωτικοποιήσεων που θα θέσει σε εφαρμογή η κυβέρνηση από το 2007, ανοίγει για
τα καλά ο χορός της εισόδου ιδιωτών για μεγάλες μπίζνες σε καίριους κλάδους
της οικονομίας οι οποίοι μέχρι τώρα ελέγχονταν, εμμέσως ή αμέσως, από το
Δημόσιο. Οι ξένοι μνηστήρες για την ανάληψη του μάνατζμεντ του ΟΤΕ, οι
επιχειρηματικές συνεργασίας ελληνικών και ξένων ομίλων για την είσοδό τους
στην ενέργεια και το έντονο ενδιαφέρον των εγχώριων τραπεζικών ομίλων για τα
επόμενα τραπεζικά «φιλέτα» πιστοποιούν το επιχειρηματικό πάρτι που στήνεται
γύρω από τις αποκρατικοποιήσεις.

Η προίκα του ΟΤΕ

Μόνο η προίκα του ΟΤΕ, που ουσιαστικά θα περάσει στον έλεγχο του στρατηγικού
επενδυτή που αναζητεί η κυβέρνηση, υπολογίζεται στα 15 δισ. ευρώ, ενώ στα 5,5
δισ. ευρώ υπολογίζεται και ο τζίρος που πραγματοποιεί ο όμιλος. Το νέο
πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου περίπου 700 εργαζομένων του Οργανισμού στοχεύει,
μεταξύ άλλων, στο να κάνει ακόμη πιο ελκυστικό το πακέτο για τους επίδοξους
αγοραστές.

Σχέδια για ΔΕΗ

Σε ανάλογα επίπεδα με αυτά του ΟΤΕ κινείται και η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας,
κομμάτια από την «πίτα» της οποίας πρόκειται σύντομα να εκχωρηθούν σε ιδιώτες.
Επιπλέον, κερδίζει συνεχώς έδαφος στα ανώτατα κυβερνητικά κλιμάκια και το
σχέδιο ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ.

Παίρνουν σειρά

Μετά την πλήρη ιδιωτικοποίηση της Εμπορικής Τράπεζας, το ψαλίδισμα της
συμμετοχής του Δημοσίου στην Εθνική και τη μετοχοποίηση του Ταχυδρομικού
Ταμιευτηρίου, η κυβέρνηση ετοιμάζεται για τον επόμενο κύκλο ιδιωτικοποίησης
και του τραπεζικού συστήματος. Στα χέρια της έχει το «φιλέτο» του Ταχυδρομικού
Ταμιευτηρίου, το οποίο θεωρείται βέβαιο ότι θα αποτελέσει μήλον της Έριδος
ανάμεσα στους μεγάλους ιδιωτικούς ομίλους της χώρας, ενώ στα κυβερνητικά
σχέδια περιλαμβάνονται η πώληση της Τράπεζας Αττικής και η σταδιακή
αποκρατικοποίηση της Αγροτικής.

Στο μεγαλύτερο πιστωτικό ίδρυμα της χώρας, την Εθνική Τράπεζα, η μείωση του
ποσοστού του Δημοσίου έχει αφαιρέσει από την κυβέρνηση τη δυνατότητα
παρέμβασης σε περίπτωση ενδεχόμενης προσπάθειας επιθετικής εξαγοράς από ξένο
τραπεζικό όμιλο.

Στο πακέτο ιδιωτικοποιήσεων του οικονομικού επιτελείου περιλαμβάνεται σύμφωνα
με πληροφορίες και η πώληση μετοχών, με ταυτόχρονη εισαγωγή στο Χρηματιστήριο,
του Οργανισμού Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος (ΟΔΙΕ) και του Οργανισμού
Κεντρικής Αγοράς Αθηνών (ΟΚΑΑ).

Τριβές και στην κυβέρνηση

Το δεύτερο σκέλος του προγράμματος «εκποίησης» δημόσιας περιουσίας, που θα
κλιμακωθεί το 2007 και σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς θα
ολοκληρωθεί σε πιθανή δεύτερη κυβερνητική τετραετία, αναμένεται να προκαλέσει
έντονες αντιδράσεις από την πλευρά των εργαζομένων, αλλά και ενδοκυβερνητικές
τριβές λόγω διαφωνιών μεταξύ του οικονομικού επιτελείου και των υπουργείων που
εποπτεύουν τις δημόσιες επιχειρήσεις. Χαρακτηριστική των ενδοκυβερνητικών
τριβών είναι, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, η αντίθεση του υπουργείου
Ανάπτυξης σε οποιαδήποτε πρόταση «πέφτει» στο τραπέζι της κυβέρνησης για
εφαρμογή του μοντέλου του ΟΤΕ και στη ΔΕΗ, δηλαδή την εξεύρεση στρατηγικού
εταίρου ο οποίος με ένα σημαντικό πακέτο μετοχών θα αναλάβει και το μάνατζμεντ
της επιχείρησης.

ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, Τράπεζα Αττικής και Αγροτική, πρώτες στη λίστα

Οι πωλήσεις κρατικών συμμετοχών σε τράπεζες αποτελεί βασικό συστατικό του νέου
προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων που θα τεθεί σε εφαρμογή το 2007. Μετά την πλήρη
ιδιωτικοποίηση της Εμπορικής με το πέρασμα τού ελέγχου της στους Γάλλους της
Credit Agricole, τα επόμενα τραπεζικά ασημικά που σχεδιάζει να βγάλει στο
σφυρί η κυβέρνηση είναι το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, η Τράπεζα Αττικής και η
Αγροτική Τράπεζα.

Το πρώτο από αυτά, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, έχει υποστεί τα τελευταία
χρόνια και το απαραίτητο «γυάλισμα» αφού έχει δραστηριοποιηθεί έντονα στον
κλάδο της λιανικής με την έκδοση πιστωτικών καρτών, τη δυναμική είσοδό του
στον κλάδο των στεγαστικών δανείων και την προώθηση των προϊόντων του μέσω του
εκτεταμένου δικτύου των Ελληνικών Ταχυδρομείων. Η αρχή για την ιδιωτικοποίηση
του Τ.Τ. έγινε φέτος με την πώληση του 35% των μετοχών σε ιδιώτες, μέσω
εισαγωγής του στο Χρηματιστήριο.

Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, είναι είτε η πώληση
νέου πακέτου μετοχών μέσω του Χρηματιστηρίου είτε η πλήρης ιδιωτικοποίησή του
με πώληση πακέτου άνω του 50% σε μεγάλο τραπεζικό όμιλο. Τραπεζικοί όμιλοι
έχουν δηλώσει σε άτυπες επαφές με κυβερνητικά στελέχη το ενδιαφέρον τους για
την απόκτηση του Τ.Τ. λόγω της προίκας που το συνοδεύει (μεγάλο δίκτυο
καταστημάτων, παρουσία στα ΕΛΤΑ τα οποία βρίσκονται σε κάθε γωνιά της χώρας,
υψηλές καταθέσεις). Οι πληροφορίες φέρουν τη Eurobank, την Alpha και την
Πειραιώς να επιθυμούν διακαώς την απόκτηση του Τ.Τ.

Τράπεζα Αττικής

Το δεύτερο «ασημικό» που εντός του 2007 η κυβέρνηση σχεδιάζει να βάλει
πωλητήριο είναι η Τράπεζα Αττικής. Στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας
συμμετέχει με 42% το ασφαλιστικό ταμείο των μηχανικών (ΤΣΜΕΔΕ), το Ταμείο
Παρακαταθηκών και Δανείων με 19%, ενώ το ίδιο ποσοστό της τράπεζας ελέγχει και
το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Τα σενάρια που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο
προβλέπουν αρχικά την πώληση σε ιδιώτες των ποσοστών που διαθέτουν το Τ.Τ. και
το Ταμείο Παρακαταθηκών.

Αγροτική – Εθνική

Το Δημόσιο ελέγχει το 77,3% της Αγροτικής Τράπεζας και στον σχεδιασμό της
κυβέρνησης είναι τον επόμενο χρόνο να διατεθεί πακέτο 10% των μετοχών σε
ξένους θεσμικούς επενδυτές. Όσον αφορά στην Εθνική η κυβέρνηση πούλησε πέρυσι
το 9% των μετοχών που υπήρχε στο χαρτοφυλάκιο της ΔΕΚΑ, ενώ με την πρόσφατη
αύξηση μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποίησε η τράπεζα εν όψει της εξαγοράς
της τουρκικής Finansbank, η συμμετοχή των ασφαλιστικών ταμείων μειώθηκε στο
12,8% από 14,6%.

Αντίστοιχα αυξήθηκε στο 45,5% το ποσοστό των ξένων θεσμικών από 39,5%. Το
Δημόσιο εξακολουθεί να ασκεί το μάνατζμεντ, αλλά η μετοχική σύνθεση της
Εθνικής την καθιστά ευάλωτη σε πιθανή προσπάθεια επιθετικής εξαγοράς.

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Ψάχνουν μνηστήρα, δίνουν και προίκα για τον ΟΤΕ

Από τις πιο ηχηρές ιδιωτικοποιήσεις που προωθεί η κυβέρνηση είναι αυτή του
ΟΤΕ, ο οποίος ύστερα από δεκαετίες ολόκληρες υπό τον έλεγχο του ελληνικού
Δημοσίου έχει αποφασιστεί να περάσει στον έλεγχο ξένου στρατηγικού επενδυτή.
Ηδη και προκειμένου ο ΟΤΕ να γίνει ελκυστικότερος στους υποψήφιους μνηστήρες,
σχεδιάζεται από τη διοίκησή του ακόμη ένα κύμα εθελουσίας εξόδου περίπου 700
ατόμων, μεγαλύτερη συμμετοχή της μητρικής εταιρείας στο μετοχικό κεφάλαιο της
θυγατρικής CosmOTE, αλλά και το ξεκαθάρισμα του ομίλου από μη κερδοφόρες
δραστηριότητες όπως είναι η Armentel, η οποία αναμένεται να έχει πωληθεί μέχρι
τα τέλη του 2006.

Η απόφαση της κυβέρνησης να πωλήσει το 15% έως και 20% του ΟΤΕ με παράλληλη
εκχώρηση και του μάνατζμεντ, έχει ανοίξει για τα καλά την όρεξη ξένων ομίλων
και Ελλήνων συμμάχων τους. Η ισπανική Telefonica, η ρωσική Systema με τον
Έλληνα σύμμαχο της, τον όμιλο της Intracom, αλλά και ο γνωστός από τη
συμμετοχή του στη Marfin επενδυτικός όμιλος Dubai Investment και άλλοι θα
είναι παρόντες στη μάχη για την καθόλου ευκαταφρόνητη προίκα του ΟΤΕ.

Η προίκα του

Μία από τις πέντε μεγαλύτερες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο εταιρείες, ο ΟΤΕ –
συμπεριλαμβανομένων των θυγατρικών του εταιρειών, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο
εξωτερικό – αποτιμάται, με βάση την αξία των περιουσιακών του στοιχείων, σε
άνω των 15 δισ. ευρώ, ενώ ο ενοποιημένος τζίρος του ομίλου ανήλθε το 2005 σε
5,47 δισ. ευρώ. Η μητρική εταιρεία εξακολουθεί να κατέχει, παρά την εμφάνιση
τα τελευταία χρόνια αρκετών ανταγωνιστών, δεσπόζουσα θέση στην ελληνική αγορά
σταθερής τηλεφωνίας, ενώ σημαντικές θέσεις κατέχει και στις αντίστοιχες αγορές
της Ρουμανίας και άλλων βαλκανικών χωρών. Ωστόσο, ένα από τα πιο πολύτιμα
διαμάντια της προίκας του ΟΤΕ είναι η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας CosmOTE. Η
CosmOTE, στην οποία ο ΟΤΕ κατέχει 64,37%, βρίσκεται στην 1η θέση στην ελληνική
αγορά από τον Ιούνιο του 2001 με μερίδιο 37%, ενώ πρόσφατα απέκτησε και την
αλυσίδα Γερμανός η οποία εκτός από την Ελλάδα βρίσκεται παρούσα και στις
αγορές της Βαλκανικής.

Ο ΟΤΕ δραστηριοποιείται ακόμη και στο Internet, όπου η κατά 90% θυγατρική του
ΟΤΕΝΕΤ κατέχει ηγετική θέση στην ελληνική αγορά παροχής υπηρεσιών πρόσβασης
στο Internet.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Σχέδια και για πώληση πακέτου μετοχών της ΔΕΗ

Ο έλεγχος της πλειοψηφίας των μετοχών της ΔΕΗ – 51% και κάτι – από το ελληνικό
Δημόσιο δεν αποτελεί ταμπού για το κυβερνών κόμμα. Άλλωστε ανώτατα κυβερνητικά
στελέχη δεν κρύβουν την προτίμησή τους σε… καθαρόαιμη ιδιωτικοποίηση της
ΔΕΗ. Ωστόσο, ο φόβος να χαθεί ο έλεγχος του καθορισμού των τιμολογίων του
ηλεκτρικού ρεύματος, σε μια περίοδο μάλιστα που οι πληθωριστικές πιέσεις
παραμένουν ανεξέλεγκτες, έχει παγώσει τα σχέδια αυτά προς το παρόν. Σε κάθε
περίπτωση, στους σχεδιασμούς του κυβερνώντος κόμματος είναι εν ευθέτω χρόνω η
ΔΕΗ να ακολουθήσει το παράδειγμα του ΟΤΕ. Προς το παρόν η κυβέρνηση αρκείται,
πιεζόμενη και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, να ανοίξει την αγορά παραγωγής και
εμπορίας ηλεκτρικού ρεύματος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Από τις πρώτες κινήσεις προς την κατεύθυνση αυτή είναι και ο διαγωνισμός για
την εκμετάλλευση του λιγνιτωρυχείου της Βεύης, αλλά και οι διαγωνισμοί που θα
ακολουθήσουν για τα λιγνιτωρυχεία της Ελασσόνας και της Δράμας. Με τα
λιγνιτωρυχεία αυτά στο χαρτοφυλάκιό τους – ο λιγνίτης αποτελεί το φθηνότερο
καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας – οι ιδιώτες μνηστήρες της
αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν να σταθούν ανταγωνιστικά δίπλα στη ΔΕΗ.

Οι ενδιαφερόμενοι

Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση, παράλληλα με τα κρυφά σχέδιά της για τη ΔΕΗ,
φέρεται αποφασισμένη να αποσπάσει μέρος της πίτας των 4 δισ. ευρώ που ελέγχει
η επιχείρηση και να το μοιράσει σε ιδιώτες Έλληνες και ξένους, παραγωγούς και
εμπόρους ηλεκτρικού ρεύματος. Οι τελευταίοι έχουν μπει για τα καλά στη μάχη
για την αναδιανομή της συγκεκριμένης πίτας.

Παρόντες για την αναδιανομή της πίτας που κατέχει η ΔΕΗ έχουν δηλώσει ο όμιλος
Βαρδινογιάννη από κοινού με την ισπανική Iberdrola, o όμιλος Μυτιληναίου που –
υπό την προϋπόθεση να αποκτήσει την εκμετάλλευση ενός από τα τρία
λιγνιτωρυχεία που θα δοθούν για εκμετάλλευση σε ιδιώτες – θα έχει συμμάχους
του την Ελληνική Τεχνοδομική και τα Ελληνικά Πετρέλαια, ο όμιλος Κοπελούζου με
σύμμαχο του την ιταλική Enel, ο όμιλος της ΓΕΚ Τέρνα, ο όμιλος της
Χαλυβουργικής και ο όμιλος της Βιοχάλκο.