Δρόμοι

Η επιστροφή…

… στον τόπο του εγκλήματος. Έτσι χαρακτήρισαν πολλά αμερικανικά μέσα
ενημέρωσης την επίσκεψη του προέδρου Μπους στην περιοχή της Νέας Ορλεάνης,
έναν χρόνο ακριβώς μετά την καταστροφή από τον κυκλώνα Κατρίνα. Κάπως
υπερβολικό να ρίχνει κανείς σε έναν μόνο άνθρωπο το φταίξιμο για την οργή των
στοιχείων της φύσης. Άλλωστε, κατά την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στη
μαρτυρική πόλη τηρήθηκε η απαραίτητη ενός λεπτού σιγή. Πόσο ήταν άραγε ένοχη;

Η σιωπή…

… δεν είναι πάντα χρυσός. Τι νόημα είχε, ας πούμε, η τρίλεπτη σιγή που είχε
τηρηθεί στις ευρωπαϊκές χώρες για τα θύματα του τσουνάμι της Ινδονησίας; Ήταν,
λέει, για «να δείξουμε την αλληλεγγύη μας και το πένθος μας για τα θύματα της
καταστροφής». Αν και δυσκολευόμαστε να καταλάβουμε πώς θα μπορούσαν όσοι
απέμειναν ζωντανοί στις πληγείσες περιοχές, να δουν τα σκυμμένα κεφάλια μας:
δεν είχαν πια σπίτια, δεν είχαν τηλεόραση και τα προβλήματά τους ήταν άλλα. Οι
περισσότεροι από εμάς που τηρήσαμε τα τρία λεπτά σιγής, το είχαμε κάνει από
ειλικρινή αισθήματα συμπόνιας. Όμως, τέτοια τελετουργικά δεν είναι αυθόρμητα.
Είναι σαν να βγάζεις επιδεικτικά τα αισθήματά σου στον δρόμο.

Η θορυβώδης…

… ζωή μας διακόπτεται συχνά από τέτοιες τελετουργίες σιγής. Η αρχή έγινε το
1919, με δύο λεπτά σιγής για τους νεκρούς του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (ποιος
τους θυμάται σήμερα;). Και κατόπιν του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ύστερα ήρθε η
11η Σεπτεμβρίου (τρία λεπτά σιγής, θα τηρηθούν πάλι σε λίγες μέρες, στη
θλιβερή επέτειο). Ένα, δύο, τρία, πέντε λεπτά σιγής. Μια πλειοδοσία συμπόνιας,
σαν να λες πως εσύ νοιάζεσαι, νοιάζεσαι πολύ, πιο πολύ από τους άλλους. Αυτή η
τελετουργία είχε γελοιοποιηθεί κάποτε στην Οκλαχόμα, γράφει η δημοσιογράφος
Τζόζι Άπλετον, όταν ένας ρεπόρτερ από το Καζαχστάν κατάφερε να πείσει τους
βουλευτές τής τοπικής Βουλής να κρατήσουν το φλύαρο στόμα τους κλειστό για
δέκα (!) λεπτά, για μια σφαγή που κανείς ποτέ δεν έμαθε αν έγινε πραγματικά σε
εκείνη τη χώρα.

Η συμπόνια…

… δεν μπορεί να είναι καταναγκαστική όπως η σιγή. Τι κι αν αγριοκοιτάζουμε
τον διπλανό μας που θορυβεί; Ούτε εμείς λυπούμαστε περισσότερο ούτε εκείνος
λιγότερο. Τότε γιατί, με κάθε τέτοια θλιβερή ευκαιρία, μας βάζουν να
σωπαίνουμε; Επειδή είναι βολικό: όταν είναι να πούμε κάτι, σπάνια συμφωνούμε
σε αυτό. «Μήπως η τρίλεπτη σιγή τής 11ης Σεπτεμβρίου ήταν υπερβολική;»,
αναρωτιόταν η «Ντέιλι Μέιλ», που τη συνέκρινε με τα δύο λεπτά σιγής που είχαν
τηρηθεί για τα θύματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Κάποιος είπε πως οι πολιτικοί
χρησιμοποίησαν αυτή την τελετουργία της σιγής «για να σώσουν τη συνείδησή
τους». Αν ήταν να σωθεί έτσι, θα χρειαζόταν να σωπαίνουμε μέχρι την άλλη ζωή.