Πρόσωπα Ο πίνακας που σβήνεται κάθε μέρα

Το νοικοκυριό, «όταν δεν έχει γίνει, νιώθεις άσχημα. Όταν έχει γίνει καλά, δεν το βλέπεις»

Για τη Φάτιμα Ελαγιουμπί, το νοικοκυριό είναι μία «αριστοκρατική» δουλειά. Το
να σιδερώσεις ένα πουκάμισο με αγάπη, το να μετατρέψεις ένα αχούρι σε φιλόξενο
σπιτικό, απαιτούν πολύ θάρρος και κάποιας μορφής ταλέντο. «Ανέκαθεν δούλευα
αναζητώντας την κομψότητα σ’ αυτό που έκανα», λέει η 55χρονη Μαροκινή, που
εργαζόταν στο Παρίσι ως οικιακή βοηθός. «Ακόμη κι όταν σιδερώνω ένα πουκάμισο,
θέλω να αισθανθώ μέσα μου μια αισθητική αρμονία».

Μόνο που την «τέχνη» αυτή ουδείς τη βλέπει. «Είναι σαν να κάνει κάποιος έναν
πίνακα, αλλά κανείς να μην του λέει ποτέ “είναι ωραίος”. Και κάθε μέρα, ο
πίνακας σβήνεται». Είναι μοιραίο, παραδέχεται: το νοικοκυριό, «όταν δεν έχει
γίνει, νιώθεις άσχημα. Όταν έχει γίνει καλά, δεν το βλέπεις». Είναι μια
αδικία. Γιατί τι θα ήταν τα σπίτια, τα γραφεία, οι δρόμοι, χωρίς την αχάριστη
δουλειά της Φάτιμα; Οι βιαστικές γυναίκες για τις οποίες εργαζόταν, δικηγόροι,
γιατροί, πολιτικοί, δεν θα μπορούσαν να δουλέψουν εκτός σπιτιού, να δεχθούν
κόσμο ή να μεγαλώσουν παιδιά χωρίς τη συμβολή της. Ωστόσο, ούτε αυτό το
αναγνωρίζει κανείς. «Όλοι έχουμε την ανάγκη να αφήσουμε το σημάδι μας. Έχω
ανάγκη την αναγνώριση που μου αναλογεί. Ένα ωραίο, ειλικρινές χαμόγελο, να μου
πουν, “Καλημέρα, σε έχω ανάγκη!”».

H Φάτιμα πλήρωσε ακριβά την παραγνωρισμένη αγάπη της για το ωραίο. Επί 16
χρόνια, από το 1983 έως το 1999, μετακινούσε καναπέδες, σφουγγάριζε, έκανε
παρκέ. Εννέα ώρες δουλειά την ημέρα, πέντε εργοδότες, άλλα τόσα δρομολόγια,
ξύπνημα στις 5 το πρωί, επιστροφή στις 8 το βράδυ για να κάνει και τις
δουλειές του δικού της σπιτιού… Κι όλα αυτά για 600 ευρώ τον μήνα, ίσα ίσα
για να πληρώσει το νοίκι και να φέρει φαγητό στα δύο κορίτσια της. Άντεξε με
ηρεμιστικά, αρνούμενη την κούραση, τον πόνο, το άγχος, την αϋπνία. Μέχρι που
το σχοινί έσπασε. Στις 12 Ιανουαρίου 1999, στις 6 το απόγευμα, έπεσε από μια
σκάλα με την ηλεκτρική σκούπα στο χέρι. Το σώμα της, το «μοναδικό δίπλωμα» που
είχε, την εγκατέλειψε. Όταν βγήκε από το νοσοκομείο, μόλις που μπορούσε να
κινηθεί.

Τότε ήταν που άλλαξε η ζωή της. Με τη βοήθεια της ψυχολόγου και ψυχαναλύτριας
Μαρί Πεζέ, έφερε εις πέρας έναν άθλο. Από το 2001 έως το 2005 έγραφε κάθε
νύχτα, στα αραβικά, το «βιβλίο της Φάτιμα». Μετά, με τη βοήθεια του γιατρού
της, το μετέγραψε στα γαλλικά και πήγε να το πουλήσει στο Σαλόνι Βιβλίου του
Παρισιού. Έχοντας μόνο μια συστατική επιστολή της δρος Πεζέ, γύριζε από
περίπτερο σε περίπτερο έχοντας σε πλαστική σακούλα μια ντουζίνα φωτοτυπίες των
χειρογράφων της. Ένας εκδοτικός οίκος, ο Bachari, το πήρε. Το «βιβλίο της
Φάτιμα» έγινε «Προσευχή στη σελήνη» και κυκλοφόρησε στις 26 Ιουνίου.