«Aγνοούμενοι» στο νησί της σκέψης

Συναρπαστική σειρά «Οι αγνοούμενοι», έχουν φανατικό κοινό, site στο Ίντερνετ στο οποίο αναλύονται τα μυστήρια και οι φιλοσοφικές διαστάσεις κάθε επεισοδίου

Έχει φανατικούς τηλεθεατές σε όλον τον κόσμο, θεωρείται κιόλας σειρά cult,
συγκρινόμενη με το «Star Trek», αποτελεί αφορμή για παγκόσμιες συζητήσεις
θαυμαστών της στο Ίντερνετ.

H σειρά «Lost» («Αγνοούμενοι»), η οποία στη χώρα μας προβάλλεται από τη NET
(καθημερινά στις 22.00) και το συνδρομητικό Filment – προηγείται σε επεισόδια
-, αποτελεί πλέον τηλεοπτικό φαινόμενο.

Ο πιλότος που προβλήθηκε από το αμερικανικό δίκτυο ABC τον Σεπτέμβριο
του 2004 ήταν το ακριβότερο επεισόδιο στην ιστορία της τηλεόρασης, με κόστος
14 εκατ. δολάρια. Το είδαν 18,6 εκατ. τηλεθεατές. Οι παραγωγοί, μεταξύ των
οποίων και ο J. J. Abrams (του επίσης επιτυχημένου «Κωδικός Αλίας»), διέκριναν
το λαμπρό μέλλον και άρχισαν τα γυρίσματα στη Χαβάη.

H ιστορία αρχίζει με την πτώση ενός αεροπλάνου σε ένα έρημο – έτσι δείχνει
αρχικώς – εξωτικό νησί, στο οποίο οι επιζώντες καλούνται να βρουν τρόπους για
να επιβιώσουν και να οργανωθούν σε κοινωνία, με την ελπίδα φυσικά ότι θα
διασωθούν. Μέχρι εδώ θυμίζει τις πάμπολλες αναπαραγωγές τής ιστορίας του
Ροβινσώνα Κρούσου.

Άλλωστε στον πυρήνα του λογοτεχνικού έργου είναι η ίδια ιδέα του Ρουσσώ που
αναπτύσσεται και στο σίριαλ, για τη συνάντηση πρωτογονισμού και πολιτισμού και
για τον «ευγενή» άγριο.

Δύο μάλιστα από τους χαρακτήρες του σίριαλ φέρουν ονόματα φιλοσόφων,
Ρουσσώ ο ένας (Ντανιέλ το μικρό του όμως και όχι Ζαν – Ζακ όπως ο φιλόσοφος)
και Τζον Λοκ ο άλλος, όπως ο Βρετανός φιλόσοφος ο οποίος πίστευε ότι οι
άνθρωποι πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα και υποστήριζε τη θεωρία πως ο
άνθρωπος γεννιέται «λευκό χαρτί» χωρίς γνώσεις και εμπειρίες και η ταυτότητά
του είναι αποτέλεσμα των επιλογών στη ζωή του.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες οι φιλοσοφικές πιρουέτες των σεναριογράφων, δίνουν
στη σειρά ένα πολύπλοκο βάθος που ξεπερνά τη σκηνοθεσία του θρίλερ.

Γιατί στο «Νησί», όπου ναυαγούν οι Lost, υπάρχουν και οι Άλλοι – σκοτεινές,
αθέατες υπάρξεις, που φαίνεται πως ζουν χρόνια εκεί και έχουν σύγχρονο
εξοπλισμό. Ανακαλύπτονται υπόγεια διαμερίσματα με ηλεκτρισμό και εξοπλισμένα
με κομπιούτερ μέσω του οποίου επικοινωνούν με τους Lost οι Άλλοι, πάντα με
μυστηριώδη και απειλητικά υπονοούμενα. Τα παιδιά παίζουν έναν ξεχωριστό ρόλο,
καθώς οι Άλλοι δείχνουν την προτίμησή τους και απάγουν τα ίδια ή τις εγκύους,
σαν να πρόκειται για «σέκτα» που θέλει να αναθρέψει τη φυλή των πιστών της.

Οι Lost όμως δεν σταματούν στις αρχές της φιλοσοφίας του Ρουσσώ για τα
παιδιά που γεννιούνται αθώα και εκπαιδεύονται στο Καλό ή το Κακό ή τις
αντιλήψεις του Τζον Λοκ για το παιδί που γεννιέται «tabula rasa». Αντίθετα
προχωρούν με την είσοδο ακόμη ενός χαρακτήρα με το όνομα Ντέιβιντ Χιουμ, το
ίδιο με του Σκωτσέζου φιλόσοφου, ο οποίος πίστευε πως δεν υπάρχει καμία λογική
απόδειξη ότι πράξεις του παρελθόντος καθορίζουν πράξεις του μέλλοντος και
έλεγε επίσης πως «τα θαύματα είναι βιασμός των νόμων της φύσης».
Παρακολουθούμε σε ένα επεισόδιο την ιστορία καρκινοπαθούς, που βρίσκεται
μεταξύ των «Αγνοουμένων» με τον σύζυγό της, η οποία αρνήθηκε τη βοήθεια
«θαυματοποιού» για να θεραπευτεί, λέγοντας ψέματα ότι τη δέχθηκε.

Οι φιλοσοφικές αναφορές δεν είναι προφανείς, αναδεικνύονται από την πλοκή των
επεισοδίων. Το καθένα μοιάζει να εμπνέεται και από μια ιδέα, από ένα
φιλοσοφικό ζήτημα μετατρέποντας τη σειρά σε συναρπαστικό σταυρόλεξο, όπου κάθε
λύση επαναθέτει το αρχικό ερώτημα για την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης.

Το παιχνίδι του καλού και του κακού

Μέχρι και αναφορά στις ανατολικές φιλοσοφίες γίνεται, καθώς η «σκοτεινή»
οργάνωση των αθέατων συγκατοίκων στο Νησί των Lost φέρει το όνομα Dharma, που
σημαίνει για τον ινδουισμό, τον βουδισμό και ταοϊσμό «δρόμος για τις ανώτερες
αλήθειες». Επειδή οι Αγνοούμενοι είναι οι ορατοί, οι οικείοι, τους
παρακολουθεί ο θεατής στον αγώνα της επιβίωσης και της συμβίωσης, βλέπει
κομμάτια από τη ζωή τους με διαρκή φλας μπακ, ταυτίζεται, έχει την αίσθηση ότι
είναι οι Καλοί, ενώ οι αθέατοι Άλλοι οι Κακοί. Μόνο που δεν υπάρχει ο
διαχωρισμός του καλού και του κακού πουθενά, καθώς κάθε ιστορία, κάθε
χαρακτήρας είναι ένα διαρκές παιχνίδι «άσπρου – μαύρου», καλού και κακού που
συνυπάρχουν στο ίδιο πρόσωπο. Όλοι κάτι κρύβουν, σε όλους υπάρχουν οι φωτεινές
και οι σκοτεινές πτυχές και ο καθένας από την ομάδα κουβαλάει μια «μαύρη»
στιγμή παράβασης κανόνα κοινωνικού ή ηθικού.

Πρόκειται για μοναδικό εγχείρημα στην ιστορία της τηλεόρασης, καθώς
διαμορφώνει διαρκώς έναν συναρπαστικό διάλογο μεταξύ κανόνων σκηνοθεσίας
θρίλερ και κορυφαίων φιλοσοφικών ερωτημάτων για την ανθρώπινη ύπαρξη, την
κοινωνία και την αγωνιώδη συνδιαλλαγή καλού και κακού στον πυρήνα της ύπαρξης
και των δύο.