«H απληστία ποτέ δεν πεθαίνει»

Στον «Βολπόνε», την πιο σκοτεινή, σατανική και διάσημη κλασική κωμωδία, ο Άγγλος συγγραφέας Μπεν Τζόνσον (1572-1637) δίνει συμβολικά ονόματα ζώων και εντόμων στους ρόλους και δημιουργεί δύο ομάδες τεράτων που παρελαύνουν μπροστά στα μάτια του Βολπόνε (αλεπού – Γιώργος Κιμούλης) και του υπηρέτη του Μόσκα (μύγα/κουνούπι-Πάνος Σκουρολιάκος)

Μπορεί ένας ξεδιάντροπος, ασυνείδητος απατεώνας, μια αλεπού κατεργάρα και
άφιλη, να πλανεύει και να γοητεύει; «Στο θέατρο όλος ο κόσμος λατρεύει τον
κακό», λέει ο Σαίξπηρ και ο Γιώργος Κιμούλης το βιώνει, παίζοντας τον Βολπόνε.
Βέβαια ο κεντρικός ήρωας του ομώνυμου έργου του Μπεν Τζόνσον μπορεί να είναι
ένας αμοράλ, ένας φαύλος αρνητικός ήρωας, αλλά έχει αρετές θεατρικές. Και σ’
αυτές ποντάρει ο Κιμούλης, που μετέφρασε, διασκεύασε, σκηνοθέτησε,
σκηνογράφησε και φώτισε αυτή τη σατανική σάτιρα, την οποία ανέβασε το ΔΗΠΕΘΕ
Ρούμελης, περιοδεύοντας σε τριάντα περίπου πιάτσες της χώρας.

«Είναι ένα σκοτεινό, αθυρόστομο και υβριστικό έργο, που οι σοβαροί αναλυτές
στέκονται αμήχανοι μπροστά του, μη γνωρίζοντας πού να το κατατάξουν – στον
χώρο της κωμωδίας, του δράματος, της μαύρης κωμωδίας; πού;», λέει ο Γιώργος
Κιμούλης, ο οποίος το αντιμετώπισε ως σάτιρα που προσφέρει πολύ γέλιο και έχει
αντιστοιχίες με την εποχή μας που τη χαρακτηρίζει η «κουλτούρα της απληστίας
και της μετριότητας».

Το θέμα του έργου είναι η ανθρώπινη απληστία, που ο Βενετσιάνος
άρχοντας Βολπόνε χειρίζεται αριστοτεχνικά. Με τη βοήθεια του υπηρέτη του
Μόσκα, έχει στήσει έναν μηχανισμό εξαπάτησης γνωστών και φίλων, από τους
οποίους όχι μόνο υφαρπάζει τις περιουσίες τους, αλλά με τη θέλησή τους τούς
οδηγεί στον έσχατο εξευτελισμό. Τι κάνει; Διαδίδει πως θα πεθάνει, προκαλώντας
τους την επιθυμία να τον κληρονομήσουν. Αλλά πριν του τα πάρουν, τους τα
παίρνει αυτός. Μια «αλεπού», όπως είναι άλλωστε και ο πλήρης τίτλος του έργου:
«Βολπόνε ή η αλεπού».

H αναφορά στον αρχαίο μύθο της κατεργάρας αλεπούς, που παριστάνει την
ετοιμοθάνατη, είναι εμφανής. Σύμφωνα με τον μύθο, η πεινασμένη αλεπού άλειφε
το σώμα της με κοκκινόχωμα που έμοιαζε με αίμα και ξάπλωνε κρατώντας την
αναπνοή της, με σκοπό τα κοράκια να την περάσουν για ψοφίμι και να την
πλησιάσουν, ώστε να τα αρπάξει.

«Οι δεκάδες κρυφές και φανερές αναφορές της έννοιας του Διαβόλου στο
κείμενο, οι συνεχείς μεταμορφώσεις (θεατρικές και μη) με οδήγησαν στο
“ξεκλείδωμα” του έργου», λέει ο Γιώργος Κιμούλης. «Όλα τα άλλα είναι προσωπικά
και οφείλουν να μείνουνε κρυφά. Άλλωστε, όπως μας προειδοποιεί κι ο ποιητής,
“… κανείς δεν μαρτυρά τον μάρτυρα”. Σήμερα, στην εποχή της αδιαφορίας, του
κυνισμού, της οικονομικής αποκτήνωσης και της αδιάφορης “πλάκας”, ποια
καινούργια Άρνηση θα ανατείλει, ώστε να μπορεί ο κόσμος να γεννηθεί ξανά;
Ποιος Διάβολος απατεώνας ή κατεργάρης θα εμφανιστεί να μας αναστατώσει πάλι;».

Μετά τον «Οιδίποδα τύραννο» που έπαιξε το περασμένο καλοκαίρι, ο Γιώργος
Κιμούλης περνάει στην απέναντι όχθη. Τι βλέπει από ‘κεί; «Από τη δική μου
πλευρά, σαν μέλος κάποιου μυστικού θιάσου-Καρνάβαλου, που δείχνει τον κόσμο
ανεστραμμένο, ελπίζοντας πως ο άνθρωπος θα σηκωθεί ξανά, συνεχίζω να τραγουδώ,
χωρίς ίχνος ηρωισμού, αλλά και χωρίς καμία γεύση πίκρας, τα λόγια του ποιητή:
«… σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ’ ακουσθεί/ αόρατος θίασος να περνά/ με μουσικές
εξαίσιες, με φωνές/ την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου/ που απέτυχαν,
τα σχέδια της ζωής σου/ που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανωφέλετα θρηνήσεις/ σαν
έτοιμος από καιρό…».

INFO

Περιοδεία σε 30 πιάτσες. Πληροφορίες: τηλ. 22310-33.325. Στις 12 και 13
Ιουλίου στο Θέατρο Δάσους Θεσσαλονίκης. Τιμές εισιτηρίων: 20, 15 ευρώ.