Πρόσωπα Ο πιανίστας τρισέγγονος του Στάλιν

Ο Γιόζεφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι, τρισέγγονος του Στάλιν, θέλει να
γίνει κι αυτός διάσημος, όπως ο πρόγονός του. «Αλλά θέλω να γίνω πιανίστας,
όχι τσάρος», διευκρινίζει ο νεαρός.

Προπάππος του 11χρονου Γιόζεφ ήταν ο Γιάκοφ Τζουγκασβίλι, ο πρωτότοκος γιος
του Ιωσήφ Στάλιν. Ο παππούς του, ο Γεβγκένι, εξώγαμος γιος του Γιάκοφ και
φτυστός ο «άνθρωπος από ατσάλι» των μπολσεβίκων, έχει ιδρύσει ένα
νεο-σταλινικό κόμμα στην πατρίδα του, τη Γεωργία. Όσο για τον μικρό Γιόζεφ, ο
οποίος έχει γεννηθεί το 1995, σπουδάζει για δεύτερη χρονιά στο Ωδείο της
Τιφλίδας. Πρόσφατα έπαιξε για πρώτη φορά μπροστά σε κοινό μαζί με άλλους 14
μαθητές του Ωδείου. H συναυλία του είχε μεγάλη επιτυχία και οι «Τάιμς» του
Λονδίνου τού αφιέρωσαν μια ολόκληρη σελίδα.

«Μου άρεσε πολύ, αλλά θέλω να παίξω σε μια μεγαλύτερη αίθουσα ώστε να έρθουν
περισσότεροι άνθρωποι να με ακούσουν», είπε ο μικρός Γιόζεφ στη βρετανική
εφημερίδα. «Έπαιξα τέλεια, χωρίς λάθη. Ήμουν λίγο νευρικός στην αρχή, αλλά
γρήγορα χαλάρωσα». Έπαιξε κομμάτια του Μπαχ και του Βιβάλντι σε μια υπερπλήρη
αίθουσα. «Ελπίζω πως ήρθαν για το ταλέντο του και όχι για το όνομά του»,
σχολίασε η μητέρα του, η 42χρονη Νανά Τζαπαρίτζε-Τζουγκασβίλι.

Ο νεαρός ξέρει πως ο προ-προπάππος του, ο Στάλιν, υπήρξε «Πρόεδρος της Ρωσίας»
και έχει δει το πορτρέτο του που κρέμεται στο σπίτι του παππού του, του
Γεβγκένι. «Ήταν πολύ έξυπνος και τον ήξεραν όλοι επειδή κυβερνούσε όλο τον
κόσμο – ήταν ένας τσάρος», λέει ο μικρός πιανίστας. Είναι γιος του Βησσαρίωνος
Τζουγκασβίλι, που εργάζεται ως σκηνοθέτης στη Νέα Υόρκη, έτσι το παιδί ζει
στην Τιφλίδα με τη μητέρα του και τον θείο του, τον 34χρονο Γιάκοφ, αδελφό του
πατέρα του. Πολλοί από τους άλλους απογόνους του Στάλιν ντρέπονται για τον
πρόγονό τους, εξηγεί ο τελευταίος. «Αλλά ο πατέρας μου ήταν ανέκαθεν
υπερήφανος για την οικογένεια και το όνομά του. Τώρα έχω συνειδητοποιήσει κι
εγώ τι χάσαμε. Ο Στάλιν ήταν ο ηγέτης μιας μοναδικής χώρας στην ιστορία της
ανθρωπότητας που εξαρτιόταν μόνον από τους δικούς της πνευματικούς και
φυσικούς πόρους».

Βέβαια, στην εποχή του, ο Στάλιν απαξίωνε τη μουσική των πρωτοποριακών
συνθετών και προτιμούσε αυτή που έπαιζαν οι στρατιωτικές μπάντες, εύκολη και
επιβλητική, χρήσιμη για να διεγείρει τις μάζες. Τα έργα μουσικών όπως ο
Σοστακόβιτς ή ο Προκόφιεφ τα θεωρούσε παρακμιακά και υπερβολικά δύσκολα για να
τα κατανοήσει το προλεταριάτο. Όσο για τον πρωτότοκο γιο του και προπάππο του
μικρού Γιόζεφ, τον Γιάκοφ, αυτός άφησε την τελευταία του πνοή το 1943 σε
ναζιστικό στρατόπεδο, αφού ο Σοβιετικός ηγέτης και πατέρας του αρνήθηκε να τον
ανταλλάξει με έναν Γερμανό στρατηγό.