ΓIAΣMINA XANTPA «Στο ψέμα προσθέτουμε πλέον και τον λήθαργο»

«Από ένα αγαθό που το αποκτάς με άσχημο τρόπο δεν μπορείς να επωφεληθείς ποτέ. Οι σημερινοί πολιτικοί έχουν παγιδευτεί. Ψάχνουν το κέρδος στον ανθρώπινο πόνο. Και αυτό θα τους γυρίσει μπούμερανγκ», λέει ο Αλγερινός Μοχάμετ Μουλεσεχούλ, γνωστότερος με το γυναικείο ψευδώνυμο Γιασμίνα Χάντρα

«H ιστορία του ισλαμικού φανατισμού είναι η ιστορία μιας ταπείνωσης», λέει στα
«NEA» ο Γιασμίνα Χάντρα. Ο Αλγερινός συγγραφέας, που ζει στη Νότια Γαλλία και
γράφει απευθείας στα γαλλικά – ελάχιστα μάλιστα έχει μεταφραστεί στα αραβικά!
– πιστεύει ότι υπάρχει μια άλλη αλήθεια πίσω από την εικόνα που παρουσιάζουν
τα μίντια στη Δύση. Και ότι πρόκειται για ένα κοινωνικό φαινόμενο που δεν
μπορεί να ιδωθεί μόνο με όρους θρησκευτικούς.

«Ο καμικάζι εκτελεί μια πράξη μεγάλης απελπισίας. Είναι θυμωμένος και
πεθαίνοντας θέλει να πάρει μαζί του κι άλλους», λέει ο Γιασμίνα Χάντρα. Το
ψευδώνυμό του είναι γυναικείο γιατί, ως γνωστόν, ήταν αξιωματικός στον
αλγερινό στρατό και φοβήθηκε να υπογράψει τα πρώτα του βιβλία με το όνομά του
(τον λένε Μοχάμεντ Μουλεσεχούλ). Υπέγραψε με το όνομα της γυναίκας του και
αφού έγινε γνωστός μ’ αυτό το κρατάει ακόμα.

Στην Ελλάδα ήρθε για να πάρει μέρος σε συζητήσεις για το αστυνομικό
μυθιστόρημα, συζητήσεις που οργάνωσαν τρία ξένα ινστιτούτα της Αθήνας: το
Θερβάντες, το Γαλλικό και το Γκαίτε. Το τελευταίο του βιβλίο, το «L’ Attentat»
(«Το τρομοκρατικό χτύπημα») πούλησε 150.000 αντίτυπα στη Γαλλία. Αφορά στην
ισραηλινοπαλαιστινιακή διένεξη. «Δεν θέλω να μιλήσω τόσο για την ίδια τη
σύγκρουση», σπεύδει να διευκρινίσει, «όσο για τη θέση του ατόμου σε μια τέτοια
εμπόλεμη ζώνη».

Ο ήρωας του βιβλίου είναι Ισραηλινός γιατρός παλαιστινιακής καταγωγής. «Όλα
πάνε καλά στη ζωή του. Μια νύχτα που ήταν πολύ κουρασμένος – είχε δουλέψει
πολύ στο νοσοκομείο – τον ξυπνούν στις 3 τα χαράματα και του ζητούν να
επιστρέψει για να αναγνωρίσει ένα πτώμα. Το πτώμα ανήκε στη γυναίκα του, η
οποία όχι απλώς ήταν θύμα ενός τρομοκρατικού χτυπήματος, αλλά ήταν και θύτης.
Ήταν καμικάζι. Τι είχε σπρώξει μια ευτυχισμένη γυναίκα να κάνει κάτι τέτοιο;»,
αναρωτιέται ο Χάντρα που προσπαθεί στο βιβλίο του να χτίσει το ψυχολογικό της
πορτρέτο. Στην Ελλάδα το βιβλίο αυτό θα εκδοθεί έπειτα από μερικούς μήνες. Κι
αυτό γιατί κυκλοφόρησε σχετικά πρόσφατα το προηγούμενό του («Το μερίδιο του
νεκρού», Εκδ. Καστανιώτη), το οποίο έχει χώρο δράσης την Αλγερία.

«Είναι μια αυστηρή ματιά στην ιστορία της Αλγερίας», εξηγεί ο Χάντρα. «Από το
1962 που ανεξαρτητοποιήθηκε μέχρι τη δεκαετία του ’90, η τοπική νομενκλατούρα
αποδείχθηκε ικανή μόνο στη χειραγώγηση και τη δημαγωγία, αφήνοντας τον κόσμο
χωρίς σημείο αναφοράς. H νομενκλατούρα αποτελούνταν από εκείνους που κέρδισαν
τον πόλεμο, ωστόσο είπε στον απλό πολίτη: “σε νοιαζόμαστε, σε σκεφτόμαστε, εσύ
κάτσε στη γωνιά σου”. Αλλά δεν μπορεί να λειτουργήσει μια χώρα κατ’ αυτό τον
τρόπο. Πρέπει να νιώσεις ότι συμμετέχεις, είναι εσωτερική ανάγκη. Στη χώρα μου
η νεολαία δεν είχε καθόλου το συναίσθημα ότι τη σέβονταν. Και
περιθωριοποιήθηκε. Στο τέλος ο λαός τυφλώθηκε, δεν ήξερε πού να πάει. Έτσι
εξηγείται ο φονταμενταλισμός. Γιατί η αποσύνθεση σε κάνει άλλον άνθρωπο.
Μπορεί να σε κάνει αντισιωνιστή, μη ανεκτικό, εξτρεμιστή. Το βιβλίο μου
καταγγέλλει, πάνω από όλα, τον εκτροχιασμό της νομενκλατούρας και τον
σφετερισμό από μέρους της, χωρίς λογοδοσία και τιμωρία, της ιστορίας της
χώρας».

Στο ψέμα και στη διαφθορά, συνεχίζει ο Γιασμίνα Χάντρα, προστέθηκε ο λήθαργος.
«Υπήρξε κενό πολιτικό που το κατέλαβε ο φονταμενταλισμός. Οι φονταμενταλιστές
είπαν στους ανθρώπους ότι τους έχουν ανάγκη. Και ότι αν ένωναν τις δυνάμεις
τους μαζί τους θα διαλυόταν η νομενκλατούρα. Επρόκειτο φυσικά για ωραία λόγια
που μοναδικό σκοπό είχαν την ευαισθητοποίηση. Και που έφεραν, κατόπιν, ακόμη
μεγαλύτερη καταπίεση».

Στην Ελλάδα κυκλοφορούν πέντε βιβλία του Χάντρα, ενδεικτικό της αποδοχής του:
«Τι ονειρεύονται οι Λύκοι», «Μοριτούρι», «Ο σχιζοφρενής με το νυστέρι», «Τα
χελιδόνια της Καμπούλ», «Το μερίδιο του νεκρού». Βιβλία που έχουν μια
αστυνομική πλοκή, κυρίως όμως τα ενδιαφέρουν πολιτικοκοινωνικές συγκρούσεις.

Ο Χάντρα πιστεύει ότι οι Έλληνες, που έχουμε περάσει ταραχώδεις περιόδους στην
πρόσφατη ιστορία μας, μπορούμε να τα καταλάβουμε αυτά. «Πρόκειται για την ίδια
απογοήτευση, τον ίδιο θυμό σε όλες τις χώρες σε κρίση. Στον πόλεμο της
απελευθέρωσης, χρησιμοποίησαν τις θυσίες ενός λαού για να τον καταπιέσουν».
Αλλά και σήμερα, «η Αλγερία ψάχνεται ακόμη», σημειώνει ο Γιασμίνα Χάντρα. «Ο
θρησκευτικός πόλεμος δεν έδωσε απαντήσεις. Επιτρέψαμε οι κλέφτες να γίνουν
μεγαλύτεροι κλέφτες και τα θύματα ακόμη μεγαλύτερα θύματα. H πολιτική
ανικανότητα είναι εντυπωσιακή», λέει.

Πόσο θα κρατήσει αυτή η επικίνδυνη κατάσταση; «Όσο η Δύση παραμένει στη
σχιζοφρένειά της και αντιδρά μόνο συναισθηματικά. H Δύση φοβάται και ο φόβος
δεν είναι καλός σύμμαχος».

H τεχνολογία – «άνθρωπος» είναι ανώτερη

Ο Γιασμίνα Χάντρα, ο Αλγερινός πρώην στρατιωτικός με το γυναικείο ψευδώνυμο,
δεν ταυτίζει τον Μπους με τις ΗΠΑ. «H Ουάσιγκτον δεν είναι η Αμερική», λέει.
«Δεν έχει να κάνει με τα αισθήματα του λαού. Ένα κομμάτι της Αμερικής έχει
αρχίσει να καταλαβαίνει και να αναγνωρίζει τα λάθη της Ουάσιγκτον. Υπάρχει
λοιπόν κάποια ελπίδα. Πρόκειται για μειονότητα αλλά ανήκει στη διανόηση και
αυτό είναι ελπιδοφόρο».

Ο Χάντρα πιστεύει ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν στο Ιράν. «H τεχνολογία αιχμής
δεν κάνει τίποτα μπροστά στην “τεχνολογία” από την οποία είναι φτιαγμένος ο
άνθρωπος. Πήγαν στο Ιράκ χωρίς να λάβουν υπόψη τους το κυριότερο: τη νοοτροπία
των Ιρακινών. Δεν κατάλαβαν το θάρρος τους, τη διάθεσή τους να αντισταθούν. Ο
πόλεμος θα κρατήσει πολύ, γιατί συνεχίζουν να μην καταλαβαίνουν. Και ο
φανατισμός ολοένα θα μεγαλώνει».