H τέχνη «μπερδεύει» τον Πικάσο με τα αρχαία ειδώλια

Ο κατά Πάμπλο Πικάσο «Πρίαπος» (1964) από λευκό πηλό με επίθετο επίχρισμα, μελανή βαφή

Μια πρωτότυπη έκθεση ανακατεύει με τόλμη αρχαία έργα τέχνης και καθημερινά
αντικείμενα με γλυπτά των Πικάσο, Ματίς, Τζιακομέτι, Μπρανκούζι, Χένρι Μουρ
και άλλων μοντέρνων καλλιτεχνών. Οι ομοιότητες μεταξύ τους εντυπωσιάζουν.
Εύκολα μπορείς να μπερδέψεις έναν ταύρο του Πικάσο μ’ ένα μινωικό ειδώλιο, ένα
λιτό αρχαϊκό γλυπτό με τις απέριττες μορφές του Χένρι Μουρ και ένα στιλπνό
αγγείο με τα έργα του Μπρανκούζι και να καταλήξεις με μια δόση σοβινισμού «όλα
τα πήραν από μας», αγνοώντας τη σημασία της μεταμόρφωσης στην εξέλιξη της
τέχνης. «Πρόκειται για έργα παρόμοια αλλά ανόμοια» τόνιζε χθες ο επιμελητής
της έκθεσης, Αυστριακός καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης Φρίντριχ Τέχα Μπαχ,
που επιμελήθηκε την έκθεση «H μορφή της αρχής» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης,
πάνω σε μια ιδέα της κ. Ντόλλης Γουλανδρή.

Στόχος της έκθεσης, να αποκαλύψει τις ομοιότητες αλλά και τις διαφορές, καθώς
σήμερα αντιμετωπίζουμε με κριτήρια σύγχρονης τέχνης πρώιμα έργα που
διαδραμάτιζαν ρόλο κυρίως θρησκευτικό, τελετουργικό. Όμως ακόμα και αυτή η
περιγραφή του ρόλου της τέχνης ως κοινωνικού και θρησκευτικού εκφραστή είναι
παραπλανητική. Διότι προϋποθέτει διακρίσεις που δεν υπήρχαν κατά την
αρχαιότητα: ανάμεσα στο ιερό και το βέβηλο, τον ανώτερο και κατώτερο
πολιτισμό, τον ιδιωτικό και τον δημόσιο χώρο. Διακρίσεις που καλλιεργήθηκαν
τόσο από την επιστήμη της αρχαιολογίας, η οποία πρέπει να ορίσει, να μετρήσει
και να κατατάξει το αντικείμενό της, όσο και από το θεμελιώδες ερώτημα που
θέτει η μοντέρνα τέχνη όταν συνδιαλέγεται με το «αρχαϊκό», ήτοι τι είναι
τέχνη.

Από τα σουμερικά και αιγυπτιακά έργα τέχνης μέχρι τα οργανικά και τα σύγχρονα
χρηστικά αντικείμενα, η έκθεση δημιουργεί σύμφωνα με τον διευθυντή του
Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Νίκο Σταμπολίδη μια γέφυρα που συμβάλλει στον αέναο
διάλογο ανάμεσα στην παράδοση και την ανανέωση, τη σταθερότητα και την
κινητικότητα. Επίσης, ο τρόπος αποδοχής των καλλιτεχνικών δημιουργημάτων
διαφέρει σε κάθε εποχή, συμπλήρωσε η Ιστορικός της Τέχνης Μαρία Τόλη.

Τριάντα εκατομμύρια δολάρια είναι η ασφαλιστική αξία ενός μόνο πολύτιμου
έργου, όπως το μαρμάρινο πουλί του Κονσταντίν Μπρανκούζι. Πρόκειται λοιπόν για
μια έκθεση πολύτιμη, που καλύφθηκε με τη χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος
Νιάρχος.

INFO

«H μορφή της αρχής. Καλλιτέχνες του 20ού αιώνα και αρχαία Ανατολική Μεσόγειος»
στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Νεοφ. Δούκα 4, τηλ. 210-228.321) έως 16 Σεπτεμβρίου.