Δρόμοι

Οι επικριτές…

… της μοντέρνας τέχνης έτριβαν τα χέρια τους πριν από τέσσερα χρόνια όταν η
Γκαλερί Τέιτ του Λονδίνου πλήρωσε περίπου 60.000 ευρώ για να αγοράσει ένα
μοντέρνο έργο, που δεν ήταν παρά μια μερίδα σκατά. Τα κονσερβαρισμένα
περιττώματα ήταν του Πιέρο Μαντσόνι, ενός από τους πιο αμφιλεγόμενους
καλλιτέχνες της Ιταλίας. Το έργο που απέκτησε η γκαλερί ήταν μια από τις
πενήντα τέτοιες κονσέρβες που δημιούργησε ο Ιταλός καλλιτέχνης το 1961, σαν
ένα σχόλιο για την αγορά τέχνης. Καθεμιά από αυτές τις κονσέρβες περιείχε 30
γραμμάρια περιττωμάτων του Μαντσόνι που ο ίδιος είχε κοστολογήσει, με μια
προσποιητή ματαιοδοξία, ανάλογα με το βάρος τους σε χρυσό.

Ο Βέλγος…

… καλλιτέχνης Βιμ Ντελβουά σκέφτηκε πέρυσι μια «μυρωδάτη» ιδέα: εξέδωσε 100
ομόλογα που σε τρία χρόνια ο κάτοχός τους θα μπορεί να τα ανταλλάξει με
τεχνητά σκατά συσκευασμένα εν κενώ. H συσκευασία τους έγινε από μια μηχανή που
την έχει εκθέσει στο νέο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης και που την
έχει ονομάσει Κλοάκη (Cloaca maxima ονομαζόταν ένας από τους αρχαιότερους
υπονόμους της Ρώμης, που οικοδομήθηκε επί Ταρκυνίου του Πρεσβύτερου κατά τον
7ο π.X. αιώνα). H μηχανή του Βέλγου καλλιτέχνη απομιμείται τέλεια το ανθρώπινο
πεπτικό σύστημα και παράγει ανθρώπινα κόπρανα εξαιρετικού ρεαλισμού. Τα
ομόλογα της Κλοάκης τιμούνται 3.000 ευρώ το κομμάτι. Ο Ντελβουά λέει πως
βλέπει την τέχνη «σαν ένα αγαθό που, εκτός από συμβολική, μπορεί να έχει και
χρηματική αξία».

Ο Άντι Γουόρχολ…

… ήταν ένας από τους προδρόμους της παγκοσμιοποίησης. Ήξερε πως αυτό που
αναπαράγεται επ’ άπειρον έχει μεγαλύτερη απήχηση από το μοναδικό. H γοητεία
που ασκεί ένα έργο στις μάζες είναι ισχυρότερη από τη γοητεία ενός
αριστουργήματος. Ο Άντι Γουόρχολ είχε πει: «Το σπουδαίο με αυτή τη χώρα είναι
πως η Αμερική άρχισε μια παράδοση όπου οι πλουσιότεροι καταναλωτές αγοράζουν
στην ουσία τα ίδια πράγματα με τους φτωχότερους. Βλέπεις Κόκα-Κόλα στην
τηλεόραση και ξέρεις πως ο πρόεδρος πίνει Κόκα-Κόλα, η Λιζ Τέιλορ πίνει
Κόκα-Κόλα και σκέφτεσαι πως μπορείς και εσύ να πίνεις Κόκα-Κόλα. H Κόκα-Κόλα
είναι Κόκα-Κόλα, κι όσα λεφτά κι αν έχεις δεν μπορείς να αγοράσεις καλύτερη
Κόκα-Κόλα από αυτή που πίνει ο αλήτης στη γωνία. Όλες οι Κόκα-Κόλες είναι
ίδιες. H Λιζ Τέιλορ το ξέρει, ο πρόεδρος το ξέρει, ο αλήτης το ξέρει και το
ξέρεις και εσύ». Ο Γουόρχολ δεν είχε ονομάσει τυχαία το εργαστήριό του
«Εργοστάσιο». Γι’ αυτόν όλα ήταν θέμα προσφοράς και ζήτησης, ακόμη και η
τέχνη.

Σε μια σπάνια…

… έκρηξη ευφυΐας, ο πρώην δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ρούντολφ Τζουλιάνι είχε
πει: «Ο πολιτισμός ήταν πάντα η αναζήτηση του καταλληλότερου μέρους για να
βάλει κανείς τα περιττώματα». Όχι πια. Σήμερα δεν μπαίνουμε στον κόπο ούτε καν
να τα σκεπάσουμε.