Ποτάμια – χωματερές

Περισσότερα από 400 τόνους σκουπιδιών ανακάλυψαν ερευνητές του Τμήματος
Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών πεταμένα στις όχθες 9 ποταμών – του Έβρου,
του Νέστου, του Στρυμόνα, του Γαλλικού, του Αξιού, του Αλιάκμονα, του
Βενέτικου, του Μετσοβίτικου και του Αράχθου.

Στο ρέμα της Φιλοθέης τα σκουπίδια βρίσκονται παντού. H εικόνα είναι απογοητευτική

«Πρόσφατα είχα βρεθεί στον Αχελώο – επισημαίνει ο περιβαλλοντολόγος κ.
Φίλιππος Κυρκίτσος. Ήμουν περίπου στα μισά της κοίτης του, σε σημείο
προσεγγίσιμο από τα αυτοκίνητα. Αυτό που είδα μπροστά στα μάτια μου ήταν
απίστευτο. Το ποτάμι έχει μετατραπεί σε μια τεράστια χωματερή. Είδα από παλιές
μπαταρίες αυτοκινήτων έως και πλαστικά, ξύλα, υλικά οικοδομών. Είδα ακόμα και
ένα πεταμένο ψόφιο γαϊδούρι σε αποσύνθεση. Τρέμω στην ιδέα τι αποτελέσματα θα
μπορούσαν να δώσουν οι μετρήσεις στο υπέδαφος. Μέχρι πού θα έχουν εισχωρήσει
τα τοξικά – και μέχρι πόσα χιλιόμετρα μακριά θα έχουν φτάσει τα σκουπίδια
παρασυρόμενα από το νερό».

Ο κ. Κώστας Παπακωνσταντίνου, περιβαλλοντολόγος, πρώην πρόεδρος της Ελληνικής
Ορνιθολογικής Εταιρείας, σημειώνει ότι το πρόβλημα που δημιουργείται είναι
πολύ μεγαλύτερο από το προφανές. «Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι
εκβολές του Αλφειού, στην Ηλεία. H εικόνα που αντικρύζει κανείς μπορεί να
περιγραφεί μόνο με μια λέξη: Αίσχος. Στα νερά του “κολυμπάνε” τσιμεντόλιθοι,
τούβλα, βοθρολύματα, λάστιχα».

Οι ειδικοί δίνουν και μια άλλη διάσταση του προβλήματος. «Σε πολλά ποτάμια της
Ελλάδας, κατά την καλοκαιρινή περίοδο, μειώνεται ο όγκος του νερού. Τότε ακόμα
και η παραμικρή ρύπανση μπορεί να είναι θανατηφόρα για τα ψάρια που ζουν. Ο
Ευρώτας είναι ένα ιστορικό ποτάμι. Οι συνεχείς αντλήσεις τον κάνουν
ξεροπόταμο. Στο λίγο νερό που μένει πέφτουν και τα σκουπίδια και η κατάσταση
γίνεται απελπιστική».

Μπάζα στο ρέμα της Χελιδονούς, στο Μενίδι. Το μεγαλύτερο πρόβλημα του Κηφισού ποταμού είναι τα μπάζα και τα σκουπίδια στην κοίτη του

Οι επιθεωρητές του ΥΠΕΧΩΔΕ στην ετήσια έκθεσή τους περιγράφουν την κατάσταση
με τα μελανότερα χρώματα από ποτέ: «Ευαίσθητα φυσικά οικοσυστήματα απειλούνται
από ρύπανση και σοβαρή περιβαλλοντική υποβάθμιση. Ρέματα μπαζώνονται, ποτάμια
και υγροβιότοποι απειλούνται από μη αναστρέψιμες συχνά καταστροφές, λόγω της
ανεξέλεγκτης απόρριψης κάθε είδους αποβλήτων», αναφέρουν στην έκθεσή τους.
Υπογραμμίζουν δε ότι «βαφεία, επιμεταλλωτήρια, εγκαταστάσεις επεξεργασίας
μπαταρίας, μονάδες τροφίμων πετάνε κάθε είδους σκουπίδια στα ποτάμια».

Ο κ. Τάκης Μπαλάσκας είναι επαγγελματίας εκπαιδευτής ράφτινγκ. Έχει γυρίσει,
λόγω της δουλειάς του, όλα τα ποτάμια της Ελλάδας. «Όταν, πριν από επτά ή οκτώ
χρόνια έκανα για πρώτη φορά ράφτινγκ στον Λούσιο και τον Αλφειό, συναντούσα
μπροστά μου πλαστικές σακούλες καρφωμένες στα κλαδιά των δέντρων. Το ίδιο και
στον Εύηνο. Αργότερα που άρχισαν να γίνονται συστηματικά καταβάσεις των
ποταμών, το οπτικό πρόβλημα περιορίστηκε. Οι τοπικοί άρχοντες των γειτονικών
περιοχών κατάλαβαν ότι πρέπει να προσέχουν περισσότερο τη… βιτρίνα τους, για
να συνεχίσει να αποτελεί ο τόπος τους πεδίο έλξης. Ωστόσο, τα σκουπίδια
μεταφέρθηκαν κάποια χιλιόμετρα μακρύτερα».

Ούτε ίχνος ζωής στον Κηφισό

H ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ του Κηφισού, σύμφωνα με όλες τις περιβαλλοντικές
οργανώσεις, είναι πλέον «στο μηδέν». Θεωρείται… σκουπιδότοπος και όχι χώρος
αναψυχής, ενώ δεν υπάρχει ίχνος ζωής στα νερά του, κατά μήκος των τελευταίων
12 χιλιομέτρων της πορείας του προς τον Σαρωνικό.

Δύο μίνι χωματερές με κάθε λογής σκουπίδια έχουν δημιουργηθεί στις όχθες του –
και καταλήγουν στο ποτάμι στην περιοχή του Δήμου Νέας Ερυθραίας. Νοτιότερα, η
ΕΥΔΑΠ έχει χτίσει… μάντρα μέσα στο ρέμα της Χελιδονούς. Την Κυριακή 28 Μαΐου
η κίνηση πολιτών «Κάθε μέρα Πολίτης» διοργανώνει εθελοντικό καθαρισμό στο ρέμα
της Φιλοθέης που καταλήγει στον Κηφισό.