H τηλεόραση έγινε μπέιμπι σίτερ

Ο πρώτος τηλεοπτικός σταθμός για… μωρά, ηλικίας από έξι μηνών έως τριών
ετών, είναι γεγονός. Άρχισε ήδη τη λειτουργία του στις ΗΠΑ, οσονούπω στην
Ιταλία και σε λίγους μήνες θα κάνει πρεμιέρα και στη Βρετανία. Πολλοί
(κουρασμένοι) γονείς τρίβουν ενθουσιασμένοι τα χέρια τους. Οι περισσότεροι
επιστήμονες, όμως, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Οι έρευνες. Στις ΗΠΑ, το 68% των μωρών κάτω των δύο ετών βλέπει τηλεόραση καθημερινά

Ονομάζεται BabyFirstTV και προσφέρει τις υπηρεσίες του στην αγορά (μια αγορά η
αξία της οποίας εκτιμάται σε δισεκατομμύρια ευρώ) 24 ώρες το 24ωρο. Στην
αμερικανική εκδοχή του, τα προγράμματά του διαδέχονται το ένα το άλλο με…
ιλιγγιώδη ταχύτητα: κάποια από αυτά, όπως για παράδειγμα τα «Παζλ», διαρκούν
μόλις τρία λεπτά. Άλλα, όπως το «Κρυφτό», που εμφανίζει δύο σκίουρους –
κινούμενα σχέδια να κρύβουν εναλλάξ ο ένας από τον άλλον ένα βελανίδι, ή το
«Μαύρο-Άσπρο», με τα μονόχρωμα σχήματα που κινούνται αργά κατά μήκος της
τηλεοπτικής οθόνης, ή ακόμα ο «Μορφέας», ένα πρόγραμμα με ειδική αποστολή
το… νανούρισμα των τηλεθεατών, διαρκούν λίγο περισσότερο – σπάνια όμως πάνω
από 20 λεπτά, καθ’ ότι τα μωρά δεν φημίζονται για την ικανότητα συγκέντρωσής
τους!

Το επιχείρημα των ανθρώπων που εμπνεύστηκαν και δημιούργησαν αυτόν τον σταθμό
είναι το εξής: Παρατούν που παρατούν οι γονείς τα παιδιά τους μπροστά στην
τηλεόραση, γιατί λοιπόν να μην έχουν τουλάχιστον τη δυνατότητα να τα βάζουν να
παρακολουθούν εκπαιδευτική τηλεόραση; Στις ΗΠΑ, υπενθυμίζουν, μια έρευνα του
Ιδρύματος Κάιζερ για την Οικογένεια που διεξήχθη το 2003, έδειξε ότι το 68%
των μωρών κάτω των δύο ετών βλέπει τηλεόραση και βίντεο καθημερινά. Το 26% από
αυτά, μάλιστα, έχει τηλεόραση στο δωμάτιό του. Το BabyFirstTV, υποστηρίζουν,
έρχεται να καλύψει ένα κενό· και δεν αντικαθιστά τον γονιό, αντιθέτως, προωθεί
την αλληλεπίδραση ανάμεσα στον γονιό και το παιδί. Ορισμένα από τα προγράμματά
του συνοδεύονται από υποτίτλους προς τους γονείς για το τι πρέπει να κάνουν.

Οι αντιδράσεις

Οι επιστήμονες, ωστόσο, δεν αφήνουν κανένα από αυτά τα επιχειρήματα να…
πέσει κάτω. H αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου, μάλιστα, έχει ήδη
λάβει μια επίσημη καταγγελία σχετικά με το BabyFirstTV. H ηλικία από έξι μηνών
έως τριών ετών, λένε οι ειδικοί, είναι κρίσιμη για την εκμάθηση δεξιοτήτων
όπως η γλώσσα και οι έρευνες δείχνουν πως η εκμάθηση αυτή επιτυγχάνεται με τον
καλύτερο τρόπο μέσω της αλληλεπίδρασης με τους «μεγάλους». Μια έρευνα της
Πατρίσια Καλ από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στο Σιάτλ, για παράδειγμα,
έδειξε πως τα μωρά κάτω των δέκα μηνών μαθαίνουν εύκολα χαρακτηριστικούς ήχους
παίζοντας με κάποιον ενήλικο – όταν παρακολουθούν όμως τον ίδιο ενήλικο να
κάνει τα ίδια παιχνίδια στην τηλεόραση, δεν μαθαίνουν τίποτα. Ανάλογες έρευνες
έχουν δείξει ότι στα μικρά παιδιά, τηλεόραση, βίντεο και DVD δεν μπορούν επ’
ουδενί να υποκαταστήσουν την επαφή με ενηλίκους ή άλλα παιδιά.

Χωρίς ενοχές

Όσο για το επιχείρημα ότι οι γονείς παρακολουθούν το ειδικό κανάλι μαζί με τα
παιδιά τους… «η πείρα μας λέει ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί»,
υποστηρίζει ο δρ Μάικλ Ριτς, διευθυντής του Κέντρου για τα MME και την Παιδική
Υγεία στο Παιδικό Νοσοκομείο της Βοστώνης. «Οι γονείς χρησιμοποιούν το κανάλι
αυτό ώστε να “παρκάρουν” τα παιδιά τους μπροστά στην τηλεόραση και να κάνουν
τις δουλειές τους. Ίσα – ίσα, το BabyFirstTV απαλλάσσει τους γονείς από τις
ενοχές τους, αφού παρουσιάζεται ως “εκπαιδευτικό”».

Τι λένε οι ειδικοί

* Επισημαίνουν πως τα παιδιά κάτω των δύο ετών πρέπει να αποθαρρύνονται
να βλέπουν τηλεόραση.

* Προειδοποιούν πως σε μεγάλες δόσεις η μικρή οθόνη έχει σοβαρές
επιπτώσεις στην ανάπτυξη του παιδιού.

* «Αν ένα μωρό βλέπει τηλεόραση για μια ώρα την ημέρα», λέει η δρ Σάρα
– Τζέιν Μπλέικμορ, από το Ινστιτούτο Γνωστικής Επιστήμης των Νεύρων στο
University College του Λονδίνου, «τότε εντάξει. Εφόσον το μεγαλύτερο μέρος
της ημέρας παίζει με ενηλίκους και άλλα παιδιά, τότε δεν του κάνει κακό.
Αλλά δεν του κάνει ούτε και καλό. Είναι απλώς μια ώρα χαμένη».

©The Times, 2006

LINK: *www.babyfirsttv.com/