Πρόσωπα H ηθική ως αίτημα της Aριστεράς

«H σημερινή ιταλική Δεξιά είναι ένα συνονθύλευμα γύρω από τον Μπερλουσκόνι, ένα είδος στρατιάς του Μπρανκαλεόνε χωρίς ιστορία»

«Στην Ιταλία, η Δεξιά είναι ένα συνονθύλευμα και η Αριστερά δεν έχει ιδέες»,
λέει ο Τζοβάνι Σαρτόρι, από τους σημαντικότερους πολιτικούς επιστήμονες και
φιλοσόφους της εποχής μας. «Οι σημερινοί πολιτικοί ασχολούνται μόνο με το τι
γράφουν οι εφημερίδες την επομένη. Δεν ξέρουν πια τίποτε για τίποτε.
Υποψιάζονται μόνο. Συχνά λένε μεγάλα λάθη ή ανοησίες. Θα έπρεπε να μιλούν
λιγότερο και να διαβάζουν περισσότερο».

Ογδόντα δύο χρόνων σήμερα ο Σαρτόρι, ως γνήσιος Τοσκανέζος, εξακολουθεί να
είναι δηκτικός με όλους και με όλα. Διδάσκει πολιτική και στις δύο όχθες του
Ατλαντικού, καθώς είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο
Κολούμπια των ΗΠΑ και σ’ εκείνο της γενέτειράς του, της Φλωρεντίας. Εν όψει
των αυριανών ιταλικών εκλογών, έχει «ράμματα για τη γούνα» τόσο της Δεξιάς όσο
και της Αριστεράς. «Ένας συνασπισμός συνονθύλευμα» η πρώτη, «χωρίς ταυτότητα»
η δεύτερη.

«H σημερινή Δεξιά είναι ένα συνονθύλευμα που δημιουργήθηκε γύρω από το άστρο
του Μπερλουσκόνι, ένα είδος στρατιάς του Μπρανκαλεόνε χωρίς ιστορία και, πλην
λίγων εξαιρέσεων, με φτωχή πολιτική γενεαλογία», λέει ο καθηγητής σε
συνέντευξή του στη «Λα Στάμπα». «Αντιθέτως», προσθέτει, «η Αριστερά έχει
υπερβολικά πολλή ιστορία. Οι γενιές του ’60 και του ’70 έχουν ακόμη στο μυαλό
τους το K.K. του Τολιάτι, έχουν αποθησαυρίσει το γκραμσιανό μάθημα περί
ηγεμονίας… Επεκτάθηκαν σε ανεξάρτητους, αλλά ο ηγετικός πυρήνας αποτελείται
ακόμη από πρόσωπα που προέρχονται από τον κομματικό μηχανισμό».

H Δεξιά βρίσκεται πάντως σε μάλλον καλύτερη θέση, αφού πραγματική ταυτότητα
δεν είχε ποτέ, «ίσως μάλιστα και να μην την αναζητεί. Τα σημεία αναφοράς της
παραμένουν τα ίδια: η ελεύθερη αγορά, ο ανταγωνισμός, η πίστη στο άτομο –
πράγματα για τα οποία οι ηγέτες της δεν ξέρουν πολλά πράγματα και στα οποία
πιστεύουν μόνο μέχρις ενός σημείου. Διανοητικά, η Δεξιά διακινδυνεύει
ελάχιστα». Αντιθέτως, η Αριστερά αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες: «Πασχίζει να
βρει μια ταυτότητα με τρόπο που μου φαίνεται εξωφρενικός. Λένε, “ζήτω οι γάμοι
των γκέι”· μα θέλουν να ταυτιστούν με τους γκέι; Δεν είναι ότι σκανδαλίζομαι,
αλλά δεν καταλαβαίνω ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην ομοφυλοφιλία και την
Αριστερά. Λένε πως είναι τριτοκοσμικοί. Και εδώ πρόκειται για μια πολιτική
επιλογή που υπάρχει κίνδυνος να τους ταυτίσει με το Ισλάμ. Είναι άραγε
αριστερό να πεις “ζήτω οι μουσουλμάνοι”;».

Αυτό που πρέπει να χαρακτηρίσει την Αριστερά, λέει ο Σαρτόρι, είναι «το αίτημα
της ηθικής: η δίκαιη κοινωνία, η υπεράσπιση των αδύναμων, η ένταξη της ηθικής
στην πολιτική. H καπιταλιστική Δεξιά βλέπει το χρήμα, σκέφτεται μόνο την
ανάπτυξη της οικονομίας, κωφεύει στο αίτημα της ηθικής επειδή δεν αποτελεί
τμήμα της γενετικής κληρονομιάς της. H Αριστερά θα πρέπει να ποντάρει κυρίως
σ’ αυτό. Το αίτημα της ηθικής είναι ο λόγος ύπαρξής της».