Aσυμβίβαστη στη ζωγραφική και στην έρευνα

H Χρύσα Ρωμανού πλάι σε ένα χαρακτηριστικό έργο της από τη σειρά των λαβυρίνθων

Από τις πιο σημαντικές γυναίκες δημιουργούς της ανήσυχης γενιάς του
’60, η ζωγράφος Χρύσα Ρωμανού πέθανε σε ηλικία 75 χρόνων, αφήνοντας πίσω της
ένα μεγάλο και πολυδιάστατο έργο κι ένα υπόδειγμα ασυμβίβαστης στάσης και
έρευνας όσον αφορά τα προβλήματα που έθεσε στον άνθρωπο η σύγχρονη εποχή, όπως
η κατανάλωση, η κυριαρχία της εικόνας των μέσων ενημέρωσης, η παγκοσμιοποίηση.

H Χρύσα Ρωμανού, κόρη ζωγράφου, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1931 σπούδασε στη
Σχολή Καλών Τεχνών με τον Μόραλη και τον Γεωργιάδη, αλλά έκανε την πρώτη
εμφάνισή της στον «Ζυγό», με ανεικονικά έργα. Από το 1961 ώς το 1981 έζησε και
εργάσθηκε στο Παρίσι μαζί με τον σύζυγό της, Νίκο Κεσσανλή, που πέθανε τον
Ιούλιο του 2004. H λεπτοκαμωμένη Χρύσα με την ισχυρή προσωπικότητα υπήρξε η
μούσα του μεγάλου δημιουργού επί μισόν αιώνα, ενώ το σπίτι τους στο Παρίσι,
ιδιαίτερα στα χρόνια της χούντας, εκτός από φιλόξενο ατελιέ ήταν κι ένα στέκι
αντιδικτατορικής δράσης, που εμψύχωνε η φιλόξενη πάντα Χρύσα Ρωμανού.

Πολύ νωρίς στο Παρίσι άφησε τα πινέλα της κι έκανε έργα-κολάζ η ντεκολάζ με
πρώτη ύλη που αποσπούσε από φωτογραφίες και κείμενα εντύπων, για να φτιάξει
τους δικούς της λαβύρινθους, τους χάρτες του κόσμου και να χαράξει τις
πολυδιάστατες διαδρομές στον χώρο και τον χρόνο, προτείνοντας μια δική της
ανάγνωση του κόσμου, ποιητική, οξυδερκή, κριτική και αντιεξουσιαστική αλλά σε
γλώσσα διεθνή και με σύγχρονα υλικά.

Οι πρώτες ξύλινες συναρμολογούμενες κατασκευές από ξύλο, τα μικροσκοπικά
mecano, έγιναν το 1965 – σε αντίθεση με τον γιγαντισμό της εποχής μας -, την
ίδια χρονιά δηλαδή κατά την οποία μετείχε στην Μπιενάλε στο Σάο Πάολο, όπου
επανήλθε πολλά χρόνια αργότερα, όπως μετείχε άλλωστε και σε πολλές σημαντικές
εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.