Δρόμοι

Ο Τρέβορ Μπίτι…

… ο γκουρού της βρετανικής διαφήμισης, έχει κερδίσει εκατομμύρια
σχεδιάζοντας πρωτότυπες και επίμαχες διαφημιστικές εκστρατείες. Προτιμά να
δαπανά όμως τα χρήματά του πετώντας με ένα Κονκόρντ ή ένα MiG. «Γι’ αυτό είναι
τα λεφτά» λέει. «Δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους που αγοράζουν Πόρσε. Είναι το
θλιβερότερο πράγμα στην ιστορία του χρήματος και του αυτοκινήτου». Ο Μπίτι δεν
είναι ο μόνος που βάζει τις εμπειρίες πάνω από τα υλικά αγαθά. Αυτό που
επιθυμούν σήμερα οι πλούσιοι είναι μια ιδιωτική συναυλία των Ρόλινγκ Στόουνς
(κόστος: 3,2 εκατομμύρια ευρώ) ή ένα ταξίδι στο Διάστημα (160.000 ευρώ). Αλλά
και πολλοί λιγότερο πλούσιοι προτιμούν πλέον να κάνουν πράγματα, παρά να
έχουν.

Όλα αυτά…

… είναι συμπτώματα της «οικονομίας των εμπειριών» που απορρέει από μια
κουλτούρα μαζικής ευμάρειας. Με τις βασικές μας ανάγκες να έχουν ικανοποιηθεί,
αρχίζουμε να επιλέγουμε το πώς θα ξοδέψουμε τα χρήματά μας. Αντί να παίρνουμε
ακριβότερο αυτοκίνητο ή τηλεόραση, δαπανάμε χρήματα σε καφέ, ξενοδοχεία,
εστιατόρια, αθλητικούς ομίλους και θεματικά πάρκα. Ακόμη και τα ψώνια
εντάσσονται πλέον στην οικονομία των εμπειριών, λέει στους Τάιμς η Μέλανι
Χάουαρντ (φωτό), κοινωνιολόγος και συνδιευθύντρια του Future Foundation. Τα
καινούργια εμπορικά κέντρα αποτελούν προορισμούς για έξοδο ολόκληρης της
οικογένειας. Μπορείς να χαζέψεις, να φας και να παρακολουθήσεις μια ταινία. H
αγορά προϊόντων είναι προαιρετική.

H «οικονομία…

… των εμπειριών» πρωτοδιατυπώθηκε το 1998 από τον Αμερικανό σύμβουλο
επιχειρήσεων Τζέιμς Γκίλμορ σε ένα άρθρο του στο Harvard Business Review, και
στη συνέχεια έγινε τίτλος βιβλίου. H βασική ιδέα είναι ότι βρισκόμαστε στο
μέσο μιας βαθιάς οικονομικής αλλαγής. Όπως περάσαμε από την οικονομία των
αγαθών στην οικονομία των υπηρεσιών, έτσι περνάμε τώρα από την οικονομία των
υπηρεσιών στην οικονομία των εμπειριών. Για να κατακτήσουν μια θέση στην
αγορά, οι εταιρείες θα πρέπει πλέον να προσφέρουν όχι μόνο αγαθά και
υπηρεσίες, αλλά και εμπειρίες. Το καινούργιο κατάστημα Toys «R» Us στην Times
Square της Νέας Υόρκης δεν πουλάει μόνο παιχνίδια: υποδέχεται τους
«καλεσμένους» του με μια τεράστια ρόδα 18 μέτρων στην είσοδο και έχει
διαμορφώσει δύο ορόφους του ως σπίτι της Μπάρμπι και αίθουσα δεινοσαύρων. Ο
στόχος είναι να εντυπωθεί στους «καλεσμένους» η εμπειρία τους και να
επιστρέψουν σύντομα. Αντίστοιχη είναι η λογική με την οποία λειτουργούν τα
Starbucks ή, σε μικρότερη κλίμακα, η αλυσίδα ποτών Innocent. Οι εταιρείες
αυτές πιστεύουν πως οι καταναλωτές δεν αναζητούν κατ’ ανάγκην τα φτηνότερα
προϊόντα.

H σημαντικότερη…

… πλευρά της οικονομίας των εμπειριών είναι το πόσο είμαστε διατεθειμένοι να
πληρώσουμε για μια μη υλική εμπειρία, όπως μια μέρα σε ένα spa ή ένα ταξίδι
στην Πράγα. «Υπάρχουν σήμερα περισσότερες δραστηριότητες στην αγορά απ’ ό,τι
πριν από είκοσι χρόνια» παρατηρεί η Μέλανι Χάουαρντ. «Γνωρίζουμε αυτές τις
δραστηριότητες και έχουμε τα χρήματα για να τις δοκιμάσουμε. Τώρα μάλιστα που
ζούμε περισσότερο, έχουμε περισσότερο χρόνο να δοκιμάσουμε διάφορα πράγματα».