NTEΪBINT ΣENTAPHΣ «H γραφή μπορεί να βγάζει κάτι από το τίποτα»

Εκτός από ραδιοφωνικός παραγωγός και συγγραφέας «όποτε έχει κάτι να πει», ο ελληνικής καταγωγής (τρίτης γενιάς) Ντέιβιντ Σεντάρης ανήκει στις διασημότητες της γραφής που δίνουν διαλέξεις – κυρίως στην Αμερική – για τη λογοτεχνία. Κάτι που απολαμβάνουν και ραδιοφωνικά περίπου 10 εκατομμύρια ακροατές στις Ηνωμένες Πολιτείες

Ο Ντέιβιντ Σεντάρης είναι από τους λίγους τυχερούς που καταφέρνει να ζει στο
Παρίσι, να δουλεύει για το αμερικανικό ραδιόφωνο όποτε αποφασίσει ότι έχει
κάτι να πει για να το κάνει σόου και να γράφει στα αμερικανικά περιοδικά
κύρους, επίσης όταν έχει διάθεση να σχολιάσει κάτι που του συνέβη. Είναι από
εκείνους τους συγγραφείς που από την άλλη πλευρά του τηλεφώνου μιλούν με
νεοϋορκέζικη ψύχραιμη πόζα. Και αφήνουν τον συνομιλητή τους να καταλάβει από
τα μονολεκτικά «ναι», «φυσικά», «όχι δεν νομίζω» τους ότι η θέση τους στη
λίστα των μπεστ σέλερ βιβλίων της εφημερίδας «New York Times» είναι φυσική
κατάληξη του ταλέντου τους.

«Και τα δύο μου πόδια ακουμπάνε σταθερά στην αμερικανική κουλτούρα. Δεν νιώθω
ξένος στην Αμερική επειδή οι γονείς μου είναι ελληνικής καταγωγής. Το γεγονός
βέβαια ότι πηγαίναμε στην ορθόδοξη εκκλησία της Βόρειας Καρολίνας έκανε τους
γείτονές μας να μας θεωρούν σούπερ Έλληνες μέχρι το μεδούλι. Πάντως είναι
ενδιαφέρον πως μετά τον θόρυβο που κάνεις γράφοντας ένα βιβλίο, σε διεκδικούν
διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Όταν ήμουν στην Αμερική με διεκδικούσαν οι
Ελληνοαμερικανοί και βρέθηκα καλεσμένος στα ραδιοφωνικά τους προγράμματα να
δίνω συνεντεύξεις», λέει στα «NEA» ο συγγραφέας του αμερικανικού μπεστ σέλερ
για το 2005 «Μία σχεδόν φυσιολογική οικογένεια».

H «Οικογένεια» είναι το πρώτο βιβλίο του που μεταφράστηκε και πρόσφατα
κυκλοφόρησε στα ελληνικά και στο οποίο μέσα από 22 αυτοβιογραφικές ιστορίες
μιλάει για τον εαυτό του και τα μέλη της οικογένειάς του με καυστικό και
αυτοσαρκαστικό χιούμορ. Ο ιδανικός συνδυασμός για να ξυπνήσει στους
συμπατριώτες του το ενδιαφέρον να δουν, όπως διευκρινίζει ο ίδιος, μια πιο
διασκεδαστική οικογένεια που δεν θυμίζει σε τίποτα εκείνες των αμερικανικών
τηλεοπτικών σειρών.

Ο Σεντάρης τιτλοφορεί το εισαγωγικό του κεφάλαιο «Εμείς και Αυτοί» και
μας συστήνει τους πρωταγωνιστές του: τέσσερις αδελφές, ένας πολύ νεώτερος
αδελφός που αυτοαποκαλείται «ο Κόκορας», ο Έλληνας ορθόδοξος πατέρας του, γιος
μεταναστών, μηχανικός στην IBM που δεν αγοράζει τίποτα αν δεν είναι σε
προσφορά, μία μητέρα που βλέπει μανιωδώς τηλεόραση και δεν διστάζει να
κλειδώσει τα παιδιά της έξω από το σπίτι μία χειμωνιάτικη χιονισμένη μέρα
επειδή θέλει να μείνει μόνη.

«Όταν ζεις στην Αμερική είσαι στο “Εμείς” και θεωρείς ότι όλοι οι άλλοι
άνθρωποι στον πλανήτη είναι “Αυτοί” για τους οποίους δεν έχεις ανάγκη να
ξέρεις τίποτα. Στο δικό μου “Εμείς” μιλάω για το εσωτερικό της αμερικανικής
κοινωνίας και την προσπάθεια να διαφοροποιήσεις τον εαυτό σου από αυτήν τη
συμπερίληψη. Οι άνθρωποι εκεί σχεδόν φοβούνται τα πάντα. Ίσως επειδή η Αμερική
είναι μία απομονωμένη χώρα και δεν καταλαβαίνουν τι συμβαίνει παραέξω. Όταν
πριν από χρόνια έφυγα από τη Νέα Υόρκη για να ακολουθήσω τον φίλο μου στο
Παρίσι, τότε άλλαξα κι εγώ την αντίληψή μου», εξηγεί από το παρισινό
διαμέρισμά του στην περιοχή της Βαστίλλης.

Παρισινός σνομπισμός

«Ζώντας αρκετά χρόνια τώρα στη Γαλλία διαπίστωσα ότι εδώ οι άνθρωποι ξέρουν να
πολεμάνε και να διεκδικούν τα δικαιώματά τους και τις αξίες της ζωής τους»,
λέει στα «NEA» ο Ντέιβιντ Σεντάρης. «Μπορεί οι Γάλλοι να είναι εξαιρετικά
καλοί στο να διαχωρίζουν τους Αμερικανούς από την αμερικανική εξωτερική
πολιτική και να μη σου φέρονται επιθετικά, αλλά υπάρχουν στιγμές που νιώθεις
ότι σε υποτιμούν επειδή δεν μιλάς τη γλώσσα τους με σωστή προφορά. Την
περασμένη εβδομάδα έψαχνα να κάνω δώρο στον φίλο μου. Βρίσκομαι λοιπόν σε μία
από εκείνες τις μπουτίκ που επειδή πληρώνεις 600 ευρώ για ένα ζευγάρι
παπούτσια απαιτείς να σου φερθούν με απόλυτη ευγένεια. Κι όμως η πωλήτρια με
δηκτικό ύφος διόρθωσε τα γαλλικά μου, για να μου πει με τρόπο ότι ακόμα δεν
ανήκω εκεί. Το βρίσκω απαράδεκτο γι’ αυτό και προτιμώ την ατμόσφαιρα του
Λονδίνου, που είναι πιο διεθνής πόλη και δεν σε μεταχειρίζονται σαν περαστικό τουρίστα».

«Μου αρέσει να είμαι ένας άγνωστος»

Το χιούμορ κυκλοφορεί ανεξάντλητο στις σελίδες των βιβλίων του. Και οι
ικανότητες του Ντέιβιντ Σεντάρης ξεπερνάνε το γράψιμο βιβλίων, θεατρικών έργων
και χρονογραφημάτων για περιοδικά όπως το «The New Yorker» και το «Esquire».
Το 2001 το περιοδικό «Time» τον ανακήρυξε «Κωμικό της Χρονιάς» χάρη στο
ραδιοφωνικό του σόου που έχει εθνική εμβέλεια και δέκα εκατομμύρια ακροατές.
Είναι λοιπόν ο άνθρωπος όλου του κόσμου; «Δεν μου αρέσει η δημοσιότητα και η
τηλεοπτική προβολή. Προτιμώ να μην ξέρει κανείς το πρόσωπό μου για να
κυκλοφορώ άνετα παντού, για να μην έχω ειδική μεταχείριση και να μη με
ενοχλούν με ερωτήσεις. Μου αρέσει να είμαι απλά ένας άγνωστος, ένας ξένος στον
άλλον για να μπορώ να παρατηρώ κάθε κίνηση και συμπεριφορά. Αν δεν σε ξέρουν
οι άλλοι, νιώθουν ελεύθεροι και σε κάποιο τυχαίο περιστατικό εκδηλώνουν αυτό
ακριβώς που νιώθουν. Είναι ό,τι αναζητώ και το κρατώ σημειωμένο στο ημερολόγιό
μου, στο οποίο γράφω εδώ και 30 χρόνια. Από εκεί μέσα αντλώ το υλικό για να
γράψω τις ιστορίες μου ή για να κάνω σόου στο ραδιόφωνο. Κι εκεί βρίσκεται η
ουσία της γραφής μου, στο να μπορεί να βγάζει κάτι από το τίποτα».

INFO

Το βιβλίο του Ντέιβιντ Σεντάρης «Μια σχεδόν φυσιολογική οικογένεια», σε
μετάφραση Μυρσίνης Γκίκα, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μελάνι.