Tα σίγουρα θαύματα της καθημερινής μαγειρικής

Όλοι το ζούμε: αγχωνόμαστε, μπερδευόμαστε και χάνουμε το νόημα της απλότητας.
H μανία των εργαλείων εκφράζεται στη θέλησή μας να αποκτήσουμε το τελευταίο
καινούργιο μαραφέτι, είτε αυτό είναι το τελευταίο μοντέλο του κινητού είτε το
πιο «χάι» μπλέντερ που κυκλοφορεί.

H υπερβολή της εποχής δεν περιορίζεται μόνο στα εργαλεία. Μεταφέρεται
ακόμα και στην πληθώρα των μαγειρικών βιβλίων που εκδίδονται και φυσικά στην
τηλεοπτική μαγειρική, όπου βομβαρδίζουμε από συνταγές, από πληροφορίες για τα
πάντα, τόσο που μπλοκάρει το μυαλό μας. H ειρωνεία είναι ότι παρ’ όλο που
βομβαρδιζόμαστε συνέχεια από ιδέες για το βραδινό μας δείπνο, όλο και
λιγότερος κόσμος ξέρει να μαγειρεύει.

Κάποτε δεν ήταν έτσι. Κάποτε η νοικοκυρά είχε τη Χρύσα Παραδείση δίπλα της ή
τη Σοφία Σκούρα ή τον Τσελεμεντέ, και είχε κι μια δική της λίστα από δέκα,
είκοσι πιάτα που έφτιαχνε συχνά. Θυμάμαι μια γειτόνισσα που είχα στο παλιό μου
σπίτι, την κ. Ιωάννα. Ήξερα ποια μέρα, ποια εποχή και ποια γιορτή ήταν από τις
μυρωδιές που έβγαιναν από το παράθυρο της κουζίνας της. Ήταν η απόλυτη
παραδοσιακή νοικοκυρά.

Ο κόσμος έχει χάσει αυτή τη χαρά της ρουτίνας. H μαγειρική έχει γίνει
χόμπι και ως χόμπι απαιτεί ιδιαίτερα πράγματα. Οι καινούργιες συνταγές
χρειάζονται μία ημέρα έρευνα αγοράς για να εκτελεστούν. Οι τίτλοι των φαγητών
στα μενού των εστιατορίων είναι πιο μεγάλοι από τους τίτλους των
μυθιστορημάτων και διαβάζονται σαν χάρτες που εξηγούν από πού προέρχεται το
τελευταίο φύλλο μαρουλιού. Τα περιοδικά γεμίζουν σελίδες με συνταγές. Τις
κόβουν οι νοικοκυρές, γεμίζουν άλμπουμ με αυτές. Τις μαγειρεύει κανείς ποτέ,
αναρωτιέμαι;

Ίσως περνάω την υπαρξιακή κρίση του συνταγογράφου, αλλά ανυπομονώ να επανέλθει
η απλότητα στη ζωή. Πεινάω και διψάω γι’ αυτήν. Φανταστείτε μια συνταγή που να
ήταν απλή σαν ένα ρητό, μια αράδα που να τα λέει όλα, όσα χρειάζονται από
πρώτες ύλες και από εκτέλεση, μικρά ανέκδοτα που να εξηγούν τι να κάνει κανείς
με λίγα αγαθά, σαν ιστοριούλες περασμένες από στόμα σε στόμα.

Ο βομβαρδισμός από συνταγές μάς έχει παγώσει, βρισκόμαστε σε μαγειρική
αδράνεια όταν έρθει η ώρα να μαγειρέψουμε κάτι για την οικογένειά μας. H
κουζίνα περιμένει. Τα συρτάρια μας είναι γεμάτα από μοντέρνες κατσαρόλες με
επιστημονικά αποδεδειγμένες επιφάνειες. Ίσως έχουμε οργανώσει και όλες αυτές
τις συνταγές που κόβουμε σε εβδομαδιαία βάση, λες και μαζεύουμε αποδείξεις για
το ΣΔΟΕ. Τίποτε απ’ αυτά δεν λύνει το άμεσο, καθημερινό μας δίλημμα. Τι θα
φτιάξω σήμερα! Υπάρχουν τρεις λύσεις: H γιαγιά, εάν μένει κοντά. Το τηλέφωνο
για το πιο εύγευστο take-out της γειτονιάς. Ή, η καλύτερη λύση απ’ όλες, να
σκαλίσουμε τις ξεχασμένες γωνίες της μνήμης μας για να εκτελέσουμε κάτι απλό
και νόστιμο, κάτι από τη δική μας γκάμα φαγητών.

Πριν από λίγα χρόνια δεν κάναμε ζάπινγκ για να βρούμε συνταγές στην τηλεόραση
και δεν χάναμε τον ύπνο μας προσπαθώντας να καταλάβουμε τις οδηγίες μιας
συνταγής. Τα φαγητά της καθημερινότητάς μας πρέπει να είναι απλά, από υλικά
που έχουμε στο ντουλάπι ή στο ψυγείο μας. Φαγητά που μαγειρεύονται σχετικά
γρήγορα, που δεν θέλουν παρά ένα μαχαίρι, μια κατσαρόλα ή ένα τηγάνι για να
γίνουν, αλλά που είναι νόστιμα. Αυτά είναι τα μυστικά της κουζίνας, «συνταγές»
που δεν χρειάζονται λίστες από πρώτες ύλες, σίγουρες λύσεις που μας
απελευθερώνουν από το άγχος.

Δεν χρειαζόμαστε πάνω από 10 συνταγές αποθηκευμένες στον «σκληρό δίσκο»
της μνήμης μας. Πρέπει να είναι πιάτα απλά ώστε να μη χρειάζονται συνταγές:
Μια-δυο σούπες, για φακές ή φασολάδα. Μια συνταγή για κρέας (οι μανάδες μας
δεν έκαναν το ρόστο της Κυριακής με συνταγή). Μια-δυο για ζυμαρικά με
χορταρικά. Ένα απλό παρασκεύασμα με κιμά. Κάποιο εύκολο γλυκό. Έτσι
λειτουργούσαν οι νοικοκυρές παλιότερα. Είχαν μια δική τους λίστα από φαγητά
και τα έφτιαχναν όσο συχνά ήθελαν. Ήταν πιάτα σίγουρα πετυχημένα. Τα σίγουρα
θαύματα της καθημερινής μαγειρικής.

Συνταγές απλές, γρήγορες και νόστιμες

Για το καθημερινό μαγείρεμα χρειαζόμαστε συνταγές που δεν είναι πολύπλοκες,
που εκτελούνται γρήγορα, εύκολα και, φυσικά, που πρέπει να είναι νόστιμες.
Πριν από όλα όμως απαιτείται λίγη προσοχή στους συνδυασμούς των πρώτων υλών
ώστε, χωρίς να ξοδεύουμε πολλή ενέργεια, να έχουμε πρωτότυπο και γευστικό
αποτέλεσμα. Δηλαδή: έχουμε παντζάρια; Τι πιο ωραία γευστική αντίθεση στα
παντζάρια από τον οξύ τόνο της φέτας ή κάποιου άλλου ελληνικού τυριού, όπως το
κατίκι: τυλίγουμε τα παντζάρια με αλουμινόχαρτο, τα… ξεχνάμε για καμιά ώρα
στον ζεστό φούρνο, τα ξεφλουδίζουμε, τα κόβουμε και τα ανακατεύουμε με λίγο
παρθένο ελαιόλαδο και καλό ξίδι. Et voila! έχουμε μια σαλάτα πεντανόστιμη,
ευκολότατη και πρωτότυπη.

Ας διευρύνουμε λιγάκι τη σφαίρα των γνώσεών μας σχετικά με τη μαγειρική πέρα
από τα σύνορα της Ελλάδας, αλλά με υλικά που βρίσκονται στο μπακάλικο της
γωνίας. Μια σαλάτα, για παράδειγμα (τρυφερό μαρούλι), ταιριάζει εξαιρετικά με
τον αρακά, ακόμα και αν αυτός είναι κατεψυγμένος. Κόβουμε το μαρούλι, το
μαραίνουμε με λίγο βούτυρο, προσθέτουμε ένα κιλό αρακά, νεράκι, αλάτι, πιπέρι
και βράζουμε. Σε μισή ώρα περίπου τα αδειάζουμε στο μπλέντερ και τα
πολτοποιούμε. Το αποτέλεσμα: μια εξαιρετικά εύκολη και εύγευστη σούπα. Εάν
έχουμε λίγο τυράκι να τρίψουμε από πάνω ή λίγο αρωματισμένο ελαιόλαδο και λίγο
λεμόνι, «ζωντανεύει» ακόμα περισσότερο.

Τα ζυμαρικά είναι πάντα μια εύκολη καθημερινή λύση. Αφού τα βράσουμε, μπορούμε
απλώς να τα ανακατέψουμε με ένα σοταρισμένο κρεμμύδι και λίγο σκόρδο, φρέσκες
ή αποξηραμένες ντομάτες, ρόκα, λάδι και πιπέρι. Το αποτέλεσμα είναι απόλυτα
υγιεινό, διαφορετικό και, φυσικά, νόστιμο. Το φτιάχνω συχνά στο σπίτι μου.

Το ψάρι είναι κάτι που συγκινεί ιδιαίτερα τον Έλληνα. Μια εύκολη λύση είναι οι
φέτες ψαριού. Ας πούμε, φέτες σολομού: δεν θέλει περισσότερα από λίγο
σοτάρισμα με ελαιόλαδο, την προσθήκη κάποιων μεσογειακών πρώτων υλών – όπως
κάππαρη, ελιά, λίγη ντομάτα – και ένα ραντισματάκι από ξίδι μπαλσάμικο, για να
μας ικανοποιήσει γευστικά.

Ορίστε. Μόλις σας έδωσα τέσσερις καινούργιες ιδέες για το δικό σας καθημερινό
ρεπερτόριο. Μαγειρέψτε, λοιπόν, χαλαρά!

Παντζάρια σαλάτα με κατίκι Δομοκού

Για 4 μερίδες

* 4-5 μεγάλα παντζάρια, χωρίς τα χόρτα τους, πλυμένα καλά

* Ελαιόλαδο

* Χοντρό αλάτι

* 100 γραμμ. κατίκι Δομοκού

* 1-2 κ.τ.σ. ξίδι, κατά προτίμηση κορινθιακό μπαλσάμικο

* Φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι

Ζεσταίνουμε τον φούρνο στους 200 βαθμούς. Αλείφουμε τα παντζάρια, τα τυλίγουμε
σε αλουμινόχαρτο και τα ψήνουμε σε ρηχό ταψί, για περίπου μία-μιάμιση ώρα,
μέχρι να μαλακώσουν. Τα βγάζουμε από τον φούρνο, τα ξεφλουδίζουμε (όταν
κρυώσουν λίγο) και τα κόβουμε σε κύβους. Ανακατεύουμε με το κατίκι, ρίχνουμε
λίγο λάδι ακόμα, το ξίδι, λίγο χοντρό αλάτι και το πιπέρι. Σερβίρουμε.

Ζυμαρικά με σάλτσα μελιτζάνας

Για 4-6 μερίδες

* 2 μέτριες μελιτζάνες, κομμένες σε κύβους

* Αλάτι

* Λάδι για τηγάνισμα

* 2 μεγάλα κρεμμύδια, κομμένα καρέ

* 1 φλιτζάνι ψιλοκομμένο σέλινο

* 1/2 φλιτζάνι πράσινες ελιές, χωρίς κουκούτσι, κομμένες στη μέση

* 2 κ.τ.σ. κάππαρη

* 1 φλιτζάνι στραγγισμένο ντοματοπολτό

* 1/2 φλιτζάνι ξίδι

* 1-2 κ.τ.σ. ζάχαρη

* πιπέρι

* 1 πακέτο ριγκατόνι ή βίδες

* Μυζήθρα ξερή για τρίψιμο

1. Αλατίζουμε τις μελιτζάνες και τις αφήνουμε σε ένα στραγγιστήρι για
45 λεπτά. Ξεπλένουμε με κρύο νερό και τις στεγνώνουμε με μια καθαρή πετσέτα
κουζίνας.

2. Σε ένα μεγάλο τηγάνι ρίχνουμε λίγο λάδι και σοτάρουμε τις μελιτζάνες
– σε δόσεις, εάν δεν χωράνε. Χρειάζονται περίπου 10 λεπτά τηγάνισμα. Ρίχνουμε
τις τηγανισμένες μελιτζάνες σε ένα μπολ και στραγγίζουμε το λάδι για να το
ξαναχρησιμοποιήσουμε.

3. Ζεσταίνουμε περίπου 2 κουταλιές από αυτό το λάδι και τηγανίζουμε το
κρεμμύδι και το σέλινο. Προσθέτουμε την ντομάτα, την κάππαρη και τις ελιές.
Σιγοβράζουμε για 10-12 λεπτά. Προσθέτουμε τις μελιτζάνες και τα υπόλοιπα υλικά
και αφήνουμε τη σάλτσα να πάρει μια βράση.

4. Στο μεταξύ βράζουμε τα ζυμαρικά σε αλατισμένο νερό, τα στραγγίζουμε
και τα ανακατεύουμε με τη σάλτσα. Σερβίρουμε ρίχνοντας λίγη τριμμένη μυζήθρα.