KΩNΣTANTINΟΣ ΔEΣΠΟTΟΠΟYΛΟΣ «H πολυμάθεια βλάπτει»

Τον Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο τιμά αυτή την εβδομάδα το διεθνές περιοδικό «Philosophical Inquiry – International Quarterly» με έναν τόμο αφιερωμένο σε αυτόν

«H εντύπωση ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν είναι απατηλή ή υπέρμετρη. Κι αυτό
διότι το ραδιόφωνο και η τηλεόραση δεν εκφράζουν πιστά την πραγματικότητα,
αλλά υπερτονίζουν τα αρνητικά. Ελάχιστοι Έλληνες είναι που γίνονται “άξιοι” να
μνημονευθούν στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. H πλειοψηφία ζει σύμφωνα με τους
θεσμούς, από συνήθεια αν θέλετε. Δεν είναι γενικό το φαινόμενο της διαφθοράς
και της διαπλοκής. Αν ίσχυαν όλ’ αυτά που ακούγονται, δεν θα μπορούσε να
συνεχιστεί η κοινωνική ζωή».

Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, φιλόσοφος, ιστορικός και ακαδημαϊκός, διεθνώς
γνωστός για το επιστημονικό του έργο πάνω στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία, με
πλούσιο συγγραφικό έργο πάνω στην πολιτική, τους θεσμούς και τη φιλοσοφία του
Δικαίου έχει συμβάλει σε όλη τη διάρκεια της ζωής του στην έρευνα του
ελληνικού πολιτικού γίγνεσθαι. Ίσως γι’ αυτό δεν εμπιστεύεται την τηλεόραση.
«Οι άνθρωποι που εμμένουν στους θεσμούς είναι ανύπαρκτοι για τα μέσα αθρόας
τηλεπικοινωνίας. Θεωρώ βάναυση και απρεπέστατη την έκφραση μέσα μαζικής
επικοινωνίας. Αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους σαν μάζα. Ο όρος είναι υβριστικός
και απαράδεκτος», λέει στα «NEA» ο ακαδημαϊκός, προσιτός και διαυγής, παρά τα
93 χρόνια του.

Τον φιλόσοφο Δεσποτόπουλο τιμά άλλωστε αυτή την εβδομάδα το διεθνές περιοδικό
«Philosophical Inquiry – International Quarterly» με έναν τόμο αφιερωμένο σε
αυτόν, ο οποίος περιλαμβάνει 20 μελέτες, γραμμένες από ισάριθμους Έλληνες και
ξένους πανεπιστημιακούς καθηγητές. Οι εν λόγω μελέτες σχετίζονται κυρίως με τη
φιλοσοφία του δικαίου και την πολιτική φιλοσοφία. Μήπως η εποχή δεν
προσφέρεται για φιλοσοφία; «Σήμερα δυστυχώς κυριαρχεί ο οικονομισμός και ο
ψυχολογισμός! Περιορισμένα πεδία έρευνας έχουν υπονομεύσει την εξουσία της
πολιτικής. Και η σωτήρια για την ανθρωπότητα θεώρηση των φιλοσόφων είναι
αδύνατο να εφαρμοστεί γιατί προσκρούει σε αυτούς τους -ισμούς. H ειδίκευση
πρέπει να παραμένει στα όριά της, στα όρια της αξίας της δηλαδή».

«H δημοκρατία μας είναι φαλκιδευμένη λόγω του ραδιοφώνου και της
τηλεόρασης», σημειώνει ο κ. Δεσπότόπουλος. Κι αυτό επειδή «ουσιαστικό στοιχείο
της δημοκρατίας είναι η ισηγορία, η ίση ευχέρεια του κάθε πολίτη να εκφράσει
δημόσια τη γνώμη του. Στην αρχαία αγορά ο κάθε πολίτης είχε ίση εμβέλεια
φωνής. Αυτός που μιλάει απ’ το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση έχει τεράστια
εμβέλεια φωνής. Πού είναι η ισηγορία, όταν μονοπωλούν ή ολιγοπωλούν την
έκφραση πολιτικής γνώμης ορισμένοι πολίτες, απλώς επειδή καθορίζουν το
πρόγραμμα;».

Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια Αθηνών και
Θεσσαλονίκης, στο Πάντειο και στο Πανεπιστήμιο Nacy ΙΙ της Γαλλίας, ενώ
διετέλεσε δύο φορές υπουργός Παιδείας, το 1989 και το 1990. Ως εκ τούτου,
συμβουλεύει τους σύγχρονους νέους μαθητές να αποφεύγουν την πολυμάθεια. «H
πολυμάθεια, έλεγε ο Πλάτων, βλάπτει τα παιδιά. H συγκεχυμένη συσσώρευση
γνώσεων βλάπτει. Επίσης, η ύπαρξη ραδιοφώνου και τηλεόρασης. Γιατί έρχεται ο
χείμαρρος των ασυνάρτητων εντυπώσεων των μέσων και καταστρέφει το έργο της
παιδείας. Συμβουλεύω τους μαθητές να μείνουν στη σχολική τους παιδεία».

H ελληνική κακοδαιμονία

H κακοδαιμονία της Ελλάδας είναι η γεωπολιτική της θέση, «γεωπολιτική
δυστοπία», όπως τη χαρακτηρίζει. Κυρίως, λέει, «λόγω της γειτονίας μας με την
Τουρκία. Δεν αναφέρομαι στον τουρκικό λαό, αλλά στο διπλωματικο-στρατιωτικό
κατεστημένο που ζει με τη νοοτροπία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και
αναγκάζεται η Ελλάδα να έχει υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες, απαραίτητες,
όμως, για να μη γίνει πόλεμος. Όπως αναφέρει το ρητό, αν θέλεις ειρήνη,
ετοιμάσου για πόλεμο. Αυτές οι προπαρασκευές είναι υπέρ της ειρήνης, αλλά
δυσχεραίνουν άλλες φάσεις της ζωής στην Ελλάδα. Ωστόσο, παρά τα σφάλματα που
έχουν γίνει, με τη ζωτικότητα που έχει ο εντός κι εκτός Ελλάδος Ελληνισμός,
επιζεί η Ελλάς και δεν είναι το χειρότερο κράτος της περιοχής».

INFO

H παρουσίαση του τιμητικού τόμου του «Philosophical Inquiry» αφιερωμένου στον
Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο θα πραγματοποιηθεί αύριο στις 12.30, στη Στοά του
Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5).