«Aπολύσαμε τον Διάβολο, αλλά δεν σωθήκαμε…»

«Τώρα που επαναφέ-ρουμε τον διάβολο, του δίνουμε μορφή μυστικών εταιρειών και αθωώνουμε τους εαυτούς μας», λέει ο Άμος Οζ

Το κακό το αναγνωρίζεις αμέσως. Όλα τα παιδιά ξέρουν τι σημαίνει πόνος. Κάθε
φορά που προκαλούμε ενσυνείδητα πόνο σε κάποιον, ξέρουμε τι κάνουμε. Κάνουμε
κακό, λέει ο Ισραηλινός συγγραφέας Άμος Οζ.

Μόνο που η σύγχρονη εποχή κατήργησε την προφανή διάκριση καλού και κακού, που
έκανε η ανθρωπότητα από την πρώτη της νεότητα, ήδη από τον Κήπο της Εδέμ.
Κάποια στιγμή στον 19ο αιώνα, ένας νέος τρόπος σκέψης έδιωξε το κακό, αρνήθηκε
ακόμη και την ύπαρξή του. H καινοτομία άκουγε στο όνομα ανθρωπιστικές
επιστήμες. Και σήμερα, πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι όλες οι πράξεις και τα
κίνητρα των ανθρώπων πηγάζουν από τις περιστάσεις, που είναι συχνά εκτός
ελέγχου των ατόμων. «Εδώ και έναν αιώνα», υποστηρίζει ο Άμος Οζ, «μας λένε ότι
οι πράξεις μας υποκινούνται μόνο από οικονομικά συμφέροντα, ότι δεν είμαστε
παρά προϊόντα της εθνικής μας κουλτούρας, ότι είμαστε μαριονέτες του
υποσυνειδήτου μας. Οι περιστάσεις είναι πάντα υπεύθυνες για τις αποφάσεις, τις
πράξεις και, κυρίως, για τα όσα παθαίνουν οι άνθρωποι.

Για πρώτη φορά από την εποχή του Ιώβ, ο Διάβολος βρέθηκε στην ανεργία. Βέβαια,
παρ’ όλο που απολύθηκε, ο Σατανάς δεν έμεινε αδρανής. Στον 20ό αιώνα γνωρίσαμε
τη χειρότερη εκδοχή του κακού σε όλη την ανθρώπινη ιστορία. Το κακό που κατά
καιρούς μεταμφιέστηκε σε παγκόσμια μεταρρύθμιση, σε ιδεαλισμό, σε
επανεκπαίδευση των μαζών “για να τους ανοίξουν τα μάτια”.

Σήμερα έχουμε απεριόριστο σεβασμό προς τους πολιτισμούς, τη διαφορά, τον
πλουραλισμό. Ξέρω ανθρώπους έτοιμους να σκοτώσουν όποιον δεν είναι
πλουραλιστής. Ο μεταμοντερνισμός επαναπροσέλαβε τον Σατανά, αλλά με
διαφορετική αποστολή. Μια μικρή μυστική ομάδα ύποπτων δυνάμεων είναι υπεύθυνη
για όλα: τη φτώχεια, την εγκληματικότητα, τον πόλεμο, την υπερθέρμανση του
πλανήτη, την 11η Σεπτεμβρίου και το τσουνάμι. Οι κοινοί θνητοί είναι πάντα
αθώοι. Ποτέ δεν φταίνε οι μειονότητες. Τα θύματα είναι, εξ ορισμού, άσπιλα.
Παρατηρήσατε μήπως ότι ο Διάβολος σήμερα δεν κατέχει ποτέ ένα μεμονωμένο
πρόσωπο; Κακά είναι τα συστήματα. Οι κυβερνήσεις. Απρόσωποι θεσμοί κυβερνούν
τον κόσμο. Εσείς κι εγώ είμαστε πάντοτε πολύ καλοί άνθρωποι. Πρόκειται, κατά
τη γνώμη μου, για μεγάλο ηθικό κιτς…», καταλήγει ο Ισραηλινός συγγραφέας.

INFO

Ο Άμος Οζ συμμετέχει στην 3η Συνάντηση Ελλήνων και Ισραηλινών Συγγραφέων
(αρχίζει σήμερα στο Πήλιο) σε συζήτηση, την Τετάρτη, στις 20.30. στην αίθουσα
εκδηλώσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στη Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε και την πρόσφατη συνέντευξη του Άμοζ Οζ στα «NEA» στο https://www.tanea.gr/docs/neaoz.pdf