Πρόσωπα H ποίηση ως μορφή αντίστασης

«Επέλεξα να είμαι άρρωστος από ελπίδα»

«Κυρίως στη Μέση Ανατολή, κυρίως στην Παλαιστίνη, ο ποιητής οφείλει να είναι
αυτός που αμφιβάλλει σ’ έναν κόσμο πυρωμένο από θρησκευτικές βεβαιότητες. Ένας
άνεμος συλλογικής τρέλας πνέει στην περιοχή μου, η υπόθεση των γελοιογραφιών
είναι ένα απελπιστικό παράδειγμα. Παρακολουθούμε τη μάχη ανάμεσα σε δύο
αντίπαλους φονταμενταλισμούς, έναν αμερικανικό, τον άλλο ισλαμικό. Ως ποιητής,
είμαι άραγε καταδικασμένος να εξοριστώ σ’ ένα μικρό δωμάτιο για να επιχειρήσω,
με την πένα στο χέρι, να εξανθρωπίσω τον κόσμο; H ποίηση είναι εξ ορισμού
άνοιγμα και κατάφαση της διαφορετικότητας. Σήμερα όμως οι κοινότητες δεν
κινητοποιούνται παρά από πάθη παράλογα. Φοβάμαι μήπως ο περιβόητος “πόλεμος
των πολιτισμών” έχει αρχίσει, αλλά με πρωταγωνιστές τους φανατικούς κάθε
στρατοπέδου. H αμερικανική ηγεμονία στον κόσμο, στη φονταμενταλιστική μορφή
της, παρασύρει τους φτωχούς και τους κυριαρχούμενους σε μια βίαιη και τυφλή
αντίθεση, σάμπως η αναζήτηση μιας κάποιας δικαιοσύνης – δεν υπάρχει δικαιοσύνη
απόλυτη – να μην έχει πλέον σήμερα νόημα. Πρόκειται για τη γενική ήττα της
ευφυΐας, τον θρίαμβο της έσχατης βλακείας, τον αποχαιρετισμό στη λογική.

«Από τότε που ξέφυγα από τον θάνατο, το 1998, έπειτα από μια επέμβαση στην
καρδιά, αισθάνομαι ανανεωμένος: γεννήθηκα για δεύτερη φορά. Προηγουμένως στα
ποιήματά μου είχα εμμονή με τον θάνατο. Είχα ξεχάσει να γιορτάζω τη ζωή και
την ομορφιά. Το παράδοξο σήμερα είναι ότι γράφω για την ομορφιά σε μια χώρα
όπου η ομορφιά ακρωτηριάστηκε, λεηλατήθηκε, όπου ζούμε τη μια πλευρά της ζωής.
Επιχειρώ να αντισταθμίσω αυτή την έλλειψη με την ομορφιά που τραγουδώ στα
ποιήματά μου… Οι Παλαιστίνιοι αναγνώστες, που ζουν σε δραματικές συνθήκες,
υποδέχθηκαν υπέροχα τα ποιήματα αυτά. Σε μια ποιητική βραδιά στη Ραμάλα, δεν
μου ζητούσαν παρά ερωτικά ποιήματα. Γυναίκες άρχισαν να χορεύουν. Όλοι ήθελαν
να πουν πως η κατοχή δεν έχει συντρίψει την ανθρωπιά τους».

«H ποίηση στην Παλαιστίνη είναι μια μάχη για να αρθεί η κατοχή της γλώσσας.
Μου καταλογίζουν μερικές φορές ότι δεν είμαι πια ένας ποιητής της αντίστασης,
ένας στρατευμένος. Αλλά η πραγματική ήττα θα ήταν αν ίδια μας η γλώσσα
νικιόταν από την κατοχή. Ο κατακτητής περιμένει να μη μιλάμε πια παρά για τα
βάσανά μας. Το να είσαι Παλαιστίνιος, δεν είναι επάγγελμα, είναι το να
δηλώνεις πως ένα ανθρώπινο ον, ακόμη και μέσα στη δυστυχία, μπορεί να αγαπάει
την αυγή και τις ανθισμένες μυγδαλιές. Το να γράψεις ένα ερωτικό ποίημα υπό
κατοχή είναι μια μορφή αντίστασης… H ελπίδα είναι η ανίατη ασθένεια των
Παλαιστινίων. Επέλεξα να είμαι άρρωστος από ελπίδα».

Απόσπασμα από κείμενο του Παλαιστίνιου ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς στο γαλλικό
περιοδικό «Νουβέλ Ομπσερβατέρ». Γεννημένος το 1942 στη Γαλιλαία, ο Νταρουίς
ζει και πάλι στη Ραμάλα και το Αμμάν, αφού πέρασε 27 χρόνια στην εξορία.