ΠETPΟΣ MAPKAPHΣ «Mας κυβερνά η μαύρη μετριότητα»

«Ο Έλληνας, δυνητικά, δεν είναι χειρότερος από τους άλλους. Αν είχε μία οκταετία ζύμωσης με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, μέσω της επαφής, θα ξεπερνούσε τον επαρχιωτισμό του», λέει ο Πέτρος Μάρκαρης, που με τα σχόλιά του προκάλεσε εντύπωση – ώς στη συνάντηση για την «Ευρωπαϊκή ταυτότητα» στο Ζάλτσμπουργκ

«Ο πολιτισμός είναι κύριο πιάτο και οι πολιτικοί το σερβίρουν ως επιδόρπιο»,
είπε ο Πέτρος Μάρκαρης σε συνάντηση που οργάνωσε στο Ζάλτσμπουργκ η αυστριακή
προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με θέμα την «Ευρωπαϊκή ταυτότητα». «Όταν όμως
χορταίνεις τρώγοντας για κύριο πιάτο αγροτικές επιδοτήσεις και Ιράκ, μετά που
σου προτείνουν γλυκό λες “όχι ευχαριστώ”, θα περάσω απευθείας στον καφέ».

Τον εθνικισμό δεν τον πολεμάς χωρίς άνοδο του πολιτισμού, είπε και οι
αποστροφές του έγιναν πρωτοσέλιδα στο γερμανόφωνο Τύπο, ενώ ακόμη και ο
«Economist» πρόβαλε την αντίδρασή του, όταν ο Ντομινίκ ντε Βιλπέν και άλλοι
(όπως ο φωτογράφος της Μπένετον) μιλούσαν για κοινό πνεύμα στην Κεντρική
Ευρώπη: «Αυτό περιθωριοποιεί τις συμβολές στην κουλτούρα των χωρών που
βρίσκονται στα ευρωπαϊκά άκρα – ένα πάνθεον που περιλαμβάνει τον Όμηρο, τον
Θερβάντες, τον Σαίξπηρ και τον Ίψεν», είπε.

Με μία ενδιάμεση στάση στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, όπου έδωσε διάλεξη
καλεσμένος τής εκεί έδρας ελληνικών σπουδών, ο δημιουργός του Αστυνόμου
Χαρίτου επέστρεψε με μεικτά συναισθήματα απογοήτευσης και θυμού. «Το θλιβερό
συμπέρασμα είναι ότι μας κυβερνά η μαύρη μετριότητα», λέει στα «NEA». «Ο
Ολλανδός πρωθυπουργός έλεγε ότι δεν υπάρχει ευρωπαϊκή κρίση ταυτότητας και
όταν ένας πανεπιστημιακός τού είπε “καλά, η χώρα σας απέρριψε το Σύνταγμα,
αυτό δεν στοιχειοθετεί κρίση;”, απάντησε: “Αυτά συμβαίνουν στις δημοκρατικές
διαδικασίες, δεν συμβαίνει τίποτα, συνεχίζουμε!”».

«M’ αυτά και μ’ αυτά», συμπληρώνει ο Πέτρος Μάρκαρης, «στην Ευρώπη επιβιώνουν
πολιτικοί όπως ο Μπαρόζο και ο Σολάνα, οι οποίοι είναι λιγότερο μέτριοι από
τους υπόλοιπους. Οι πανεπιστημιακοί που συμμετείχαν ένιωσαν βαθιά απογοήτευση.
Ένας Αμερικανός μού είπε: “H Αμερική έχει τα χάλια της. Αλλά μη μου πείτε ότι
και οι Ευρωπαίοι πολιτικοί είναι αυτοί που ξέραμε”. Για τους Ανατολικούς, δε,
καλύτερα να μη μιλήσω. Αρνούνται την ιστορία τους στο σύνολό της και το μόνο
στο οποίο επιμένουν είναι ότι οι ίδιοι ως άτομα είναι “καθαροί”, δεν
συμμετείχαν δηλαδή στο κομμουνιστικό παρελθόν. Ούτε ότι είχαν τέχνη
παραδέχονται, όταν όλο το δυτικό θέατρο στηρίζεται στους Ανατολικογερμανούς
σκηνοθέτες! H πρόεδρος της Λιθουανίας δε έλεγε ότι οι Αμερικανοί μάς πήραν
σκλάβους και μας έκαναν ανθρώπους. Και επέμενε στο “πόσο καλοί ήταν μαζί μας
και πόσο μας φέρθηκαν σαν κύριοι”. Καμία πολιτική σκέψη. Τέτοια θλίψη δεν την
έχω ξαναπεράσει…».

Στη συνάντηση του Ζάλτσμπουργκ μετείχαν 500 πολιτικοί, οικονομολόγοι,
πανεπιστημιακοί και καλλιτέχνες. Από την Ελλάδα είχαν κληθεί η Ντόρα
Μπακογιάννη, ο καθηγητής και ειδικός σύμβουλος του προέδρου της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής Λουκάς Τσούκαλης και ο Πέτρος Μάρκαρης, συγγραφέας γνωστός στον
γερμανόφωνο κόσμο.

«Την ώρα που Ευρώπη και Αμερική έχουν αδύναμες ηγεσίες, Κίνα και Ρωσία έχουν
πολύ ισχυρές», παρατηρεί ο Πέτρος Μάρκαρης. «Αν υπάρξει συμμαχία των δύο τους
με τους Άραβες τα πράγματα θα γίνουν πολύ άσχημα. Ο καθένας, ανά πάσα στιγμή,
μπορεί να σε εκβιάσει. Ο Πούτιν τη γονάτισε την Ουκρανία. Αλλά οι ΗΠΑ
αντιδρούν σπασμωδικά. Μπορώ να καταλάβω την αγωνία τους, δεν μπορώ να καταλάβω
την ηγεμονική συμπεριφορά τους. Εκεί κυβερνούν οι Τεξανοί με νοοτροπία ανάλογη
με των Τούρκων: “Αν έχουμε ισχυρές ένοπλες δυνάμεις είμαστε εντάξει”. Την ώρα
που στα οικονομικά δεν ξέρεις πια πότε θα κηρύξουν πτώχευση!».

«Εδώ, με το σκάνδαλο των υποκλοπών, βλέπεις τον Πρωθυπουργό να κρύβεται. Ενώ ο
Δανός, όταν ξέσπασε η υπόθεση με τα σκίτσα, βγήκε πρώτος. Είναι ένδειξη
επαρχιωτισμού να κρύβεσαι. Μεγάλο πρόβλημα για μας είναι, νομίζω, η γεωγραφία.
Που δεν μπορείς να πάρεις ένα τρένο και να είσαι σε δυο ώρες στις Βρυξέλλες ή
στο Άμστερνταμ».

«Έχει ξεφύγει εντελώς αυτός ο κόσμος»

«Ο κόσμος πάει πολύ άσχημα», εκτιμά ο Πέτρος Μάρκαρης. «Αν συνεχίσουμε έτσι θα
καταστραφούμε και ο λόγος είναι ότι οι έχοντες τα ηνία στον δυτικό κόσμο
κάνουν το ίδιο λάθος με τους Σοβιετικούς. Κάνουν ιδεολογία την οικονομία. Γι’
αυτό έχασαν οι Σοβιετικοί. Ενώ οι Ευρωπαίοι, τότε, ήταν πραγματιστές. H
οικονομία σηκώνει μόνο πρακτικές λύσεις. Ο Κέινς ήταν ένας θεωρητικός που
έψαχνε πρακτικές λύσεις. Σήμερα, μας κυβερνούν ανόητοι φανατικοί».

Ο συγγραφέας τού «Ο Τσε αυτοκτόνησε» πιστεύει ότι οι σημερινές ηγεσίες σε
Ευρώπη και ΗΠΑ είναι κατευθυνόμενες από το κεφάλαιο, γι’ αυτό και είναι τόσο
αδύναμες. «Δεν στέρεψε η Ευρώπη από μυαλά. Απλώς το κεφάλαιο θέλει ανθρωπάκια.
Αυτούς προβάλλουν και ισχυροποιούν, ώστε να εκτελούν το μοντέλο. Έχει ξεφύγει
εντελώς αυτός ο κόσμος…».