Πρόσωπα Tο «ξύλο του αίματος»

Δεν είναι μόνο τα διαμάντια. Το «ξύλο του αίματος» τροφοδότησε, επίσης, τις
αιματηρές συγκρούσεις στη Λιβερία και τη Σιέρα Λεόνε. Ο Γκας Κουβενχόφεν
προσωποποιεί το λαθρεμπόριο αυτό.

Γκας Κουβενχόφεν. Δικάζεται στη Χάγη για εγκλήματα πολέμου και λαθρεμπόριο όπλων στη Λιβερία και τη Σιέρα Λεόνε

Στις 23 Δεκεμβρίου, αυτός ο 63χρονος Ολλανδός που κατηγορείται για εγκλήματα
πολέμου και λαθρεμπόριο όπλων, εμφανίσθηκε ενώπιον του δικαστηρίου της Χάγης
στο πλαίσιο της προετοιμασίας της δίκης του. Ντυμένος σαν να πήγαινε για
σαφάρι, με χοντρό χρυσό ρολόι στον καρπό και μαύρα γυαλιά, ευγενικός και
άνετος, συζητούσε ανέμελα στην αίθουσα του δικαστηρίου με τον δικηγόρο του. Αν
και του είχαν επιβληθεί διεθνείς κυρώσεις, ο Κουβενχόφεν είχε καταφέρει να
βρει καταφύγιο στο Κονγκό και να επισκέπτεται τακτικά τις κατοικίες του στο
Παρίσι και το Ρότερνταμ. Εκεί και συνελήφθη, πέρυσι τον Μάρτιο, κατά τη
διάρκεια επίσκεψής του στην κόρη του. Ο εισαγγελέας του Ειδικού Δικαστηρίου
για τη Σιέρα Λεόνε, ο Ντέηβιντ Κρέην, παραδέχθηκε πως βοήθησε τους Ολλανδούς
ερευνητές να τον συλλάβουν.

Γεννημένος στις 15 Σεπτεμβρίου 1942, ο Κουβενχόφεν ήταν μέλος του «πρώτου
κύκλου» των συνεργατών τού πρώην δικτάτορα της Λιβερίας Τσαρλς Τέυλορ και
επικεφαλής των δασικών εκμεταλλεύσεων της χώρας αυτής τής Δυτικής Αφρικής, που
επί 14 χρόνια – ώς την ανατροπή του Τέυλορ, το 2003 – σπαρασσόταν από τον
εμφύλιο πόλεμο. Ο ΟΗΕ είχε απαγορεύσει τις πωλήσεις όπλων στο καθεστώς του
Τέυλορ και ο τελευταίος χρηματοδοτούσε τον πόλεμό του με το λαθρεμπόριο των
διαμαντιών και της ξυλείας. Ο «Μίστερ Γκας», όπως ήταν γνωστός ο Κουβενχόφεν,
ασχολείτο με το λαθρεμπόριο ξυλείας ως επικεφαλής των δύο κύριων δασικών
εταιρειών της χώρας και ως μέλος της Λιβεριανής Αρχής Δασών, ενώ κατέστη και
στόχος καταγγελιών του ΟΗΕ, που επέβαλε τελικά εμπάργκο και στο εμπόριο της
λιβεριανής ξυλείας. Ο Τέυλορ είχε παραχωρήσει στον Ολλανδό τυχοδιώκτη για
εκμετάλλευση μια περιοχή μεγάλη όσο το Βέλγιο, που κάλυπτε το 42% των
εκμεταλλεύσιμων δασών της Λιβερίας. H εταιρεία του Κουβενχόφεν, η Oriental
Timber Company, διέθετε μια ένοπλη πολιτοφυλακή 2.500 ανδρών, η οποία
κατηγορείται για σφαγές αμάχων, ακόμη και παιδιών, καθώς και έναν στόλο ο
οποίος εξασφάλιζε τη εξαγωγή της ξυλείας και την εισαγωγή των όπλων και των
πυρομαχικών. Την εποχή εκείνη, ο δασικός τομέας απέφερε επισήμως στο καθεστώς
του Τέυλορ περί τα 120 εκατ. δολάρια τον χρόνο.

Το 2001, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ χαρακτήρισε τον Γκας Κουβενχόφεν ως
λαθρέμπορο όπλων, χρηματοδότη τού καθεστώτος του Τέυλορ και στενό συνεργάτη
του δικτάτορα. Από το 1991 και ώς τη χρονιά εκείνη, η Κίνα και η Γαλλία ήταν
οι βασικοί εισαγωγείς ξύλου από τη Λιβερία. Το εμπάργκο στις εξαγωγές
λιβεριανής ξυλείας κηρύχθηκε τελικά τον Μάιο του 2003 και μέχρι σήμερα δεν
έχει αρθεί. Αλλά και τα δικαιώματα που είχε παραχωρήσει τον καθεστώς Τέυλορ
στον Κουβενχόφεν δεν έχουν επίσης αρθεί.