«Mιλιταρισμός της σκέψης»

Απόλυτα αλληλέγγυος με τους Δανούς σκιτσογράφους και βέβαιος ότι οι
αντιδράσεις των τελευταίων ημερών δεν σχετίζονται με τα επίμαχα σκίτσα,
δηλώνει ο Αυστριακός σκιτσογράφος Γκέρχαρτ Χάντερερ, που καταδικάστηκε στην
Ελλάδα σε έξι μήνες φυλάκιση για το βιβλίο του «H ζωή του Χριστού», για να
αθωωθεί στη συνέχεια τον περασμένο Απρίλιο από το Εφετείο. Ο παραλληλισμός με
όσα συμβαίνουν σήμερα – σε άλλη κλίμακα βεβαίως – είναι οφθαλμοφανής. «Στη
δική μου περίπτωση» λέει, «ήταν αξιοσημείωτο ότι φονταμενταλιστές, οι
περισσότεροι από τους οποίους δεν είχαν διαβάσει καν το βιβλίο, άρχισαν μια
τεράστια εκστρατεία επίθεσης, με άκρως τραβηγμένα επιχειρήματα και μοναδικό
αίτημα: “ο Χάντερερ στη φυλακή”. Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε συρρίκνωση
της επιχειρηματολογίας στη λογική του άσπρου-μαύρου, του καλού ή κακού, που
οδηγεί στον μιλιταρισμό της σκέψης».

Ταυτόχρονα, ο Χάντερερ ασκεί δριμύτατη κριτική στη διεύθυνση της εφημερίδας
της Δανίας «Γίλαντ Πόστεν», για τον τρόπο παρουσίασης των σκίτσων.
Δημοσιεύοντάς τα υπό τον γενικό τίτλο «Τα πρόσωπα του Μωάμεθ», η εφημερίδα
προχώρησε σε μία πρόκληση που μετατρέπει όλα τα σκίτσα σε προσβολή. Αυτό όμως
ήταν μόνο το έναυσμα. Εσκεμμένα αναζητήθηκαν στη συνέχεια οι ριζοσπάστες και
οι φανατικοί, που τροφοδοτούν και εκμεταλλεύονται αυτά τα πάθη. Τέθηκε δηλαδή
σε κίνηση ένας μηχανισμός αναμόχλευσης των παθών.

Ο Αυστριακός σκιτσογράφος πιστεύει ότι υπάρχουν όρια για τις γελοιογραφίες και
τη σατιρική τέχνη γενικά. Τα όρια αυτά όμως, σε καμία περίπτωση δεν
επιτρέπεται να τίθενται από τον νομοθέτη και το ποινικό δίκαιο, αφού αυτό θα
σήμαινε την πλήρη άρση του διαχωρισμού μεταξύ κράτους και εκκλησίας. «Αν βάλει
περιορισμούς ο νομοθέτης θα έχουμε λογοκρισία και επιστροφή στον Μεσαίωνα και
αυτό δεν επιτρέπεται να συμβεί, για την Ευρώπη είναι αδιανόητο» υπογραμμίζει.

Πού τελειώνει όμως το αγαθό της ελευθερίας της γνώμης και πού αρχίζει ο
σεβασμός της θρησκευτικής ευαισθησίας; «Εκείνο που μπορώ να αποδεχθώ είναι ότι
ο καλλιτέχνης θα οριοθετήσει ένα πεδίο που μπορεί να το προασπισθεί ηθικά. Τα
όρια αυτά δεν τα βάζουν μόνο οι καλλιτέχνες, αλλά και οι εκδότες και οι
εφημερίδες».

Στη σημερινή συγκυρία ο Χάντερερ δεν θα έκανε σκίτσα με τον Μωάμεθ. Και σε
αυτό είναι κατηγορηματικός. «Είμαι σίγουρος ότι όποιος το κάνει θα ρίξει λάδι
στη φωτιά». Ούτε σκίτσα με τον Χριστό θα έκανε. Το βιβλίο του «H ζωή του
Χριστού» που σατιρίζει τη θρησκευτικότητα των Ευρωπαίων, είναι το τελευταίο.