Πρόσωπα Ένας μαύρος Iησούς

Με τη Χρυσή Άρκτο από το περυσινό κινηματογραφικό φεστιβάλ του Βερολίνου

H πρώτη κινηματογραφική ταινία που παρουσιάζει μαύρο τον Ιησού, ο «Υιός του
Ανθρώπου», εμφανίζει τον Χριστό ως έναν σύγχρονο Αφρικανό επαναστάτη και
γκρεμίζει τη δυτική εικόνα του πράου Σωτήρα με τα ξανθά μαλλιά και τα γαλανά
μάτια. H νοτιοαφρικανική ταινία, που κάνει αύριο πρεμιέρα στο κινηματογραφικό
φεστιβάλ Σάντανς, στη Γιούτα, μεταφέρει τη ζωή και τον θάνατο του Χριστού από
την Παλαιστίνη του πρώτου αιώνα σ’ ένα σύγχρονο αφρικανικό κράτος βυθισμένο
στον πόλεμο και τη φτώχεια. H μητέρα του, η Μαρία, είναι παρθένα, αλλά και
αρκετά οξύθυμη ώστε να καβγαδίζει με τους αγγέλους. Και το μήνυμά του για
ισότητα φοβίζει τις αρχές, με αποτέλεσμα ο Ιησούς να καταλήξει στον σταυρό.

«Θελήσαμε να αντιμετωπίσουμε τα Ευαγγέλια σαν κείμενα γραμμένα από
επικοινωνιολόγους, να τους αφαιρέσουμε το διαφημιστικό μέρος τους και να
κοιτάξουμε την αλήθεια», λέει ο σκηνοθέτης της ταινίας, ο Μαρκ Ντόρνφορντ-Μέυ,
σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Ρώυτερ. «H αλήθεια είναι πως ο Χριστός
γεννήθηκε σε ένα κατεχόμενο κράτος και δίδαξε την ισότητα σε μια εποχή που ως
ιδέα δεν ήταν και πολύ αποδεκτή».

Παρουσιάζοντας τον Ιησού ως μαύρο Αφρικανό, ο Ντόρνφορντ-Μέυ επιδιώκει να
ενισχύσει το πολιτικό περιεχόμενο των Ευαγγελίων και να αμφισβητήσει τη δυτική
αντίληψη που θέλει τον Ιησού μειλίχιο και Ευρωπαίο. «Πρέπει να δεχθούμε πως ο
Χριστός παραποιήθηκε λίγο – έγινε πολύ ξανθός και γαλανομάτης», λέει ο
σκηνοθέτης. «Το μήνυμα του Χριστού είναι παγκόσμιο. Δεν έχει σημασία πώς
έμοιαζε εκείνος». Μια ταινία με τίτλο «Μαύρος Ιησούς» γυρίστηκε το 1968 με
πρωταγωνιστή τον Γούντυ Στρόουντ, αλλά θεωρείται πολιτικό σχόλιο μάλλον, παρά
μια εκδοχή της ζωής του Χριστού.

H ταινία του Μαρκ Ντόρνφορντ-Μέυ είναι γυρισμένη στη γλώσσα των Αφρικανών Χόσα
και στα αγγλικά και κινηματογραφήθηκε στα γκέτο κοντά στο Κέηπ Τάουν. Ο Ιησούς
αρχίζει να διδάσκει έπειτα από μια συνάντηση που έχει με τον Σατανά – ο οποίος
εμφανίζεται ντυμένος με μαύρα δερμάτινα ρούχα – κατά την τελετή της περιτομής
του, που είναι παράδοση στους Χόσα. Συγκεντρώνει οπαδούς σ’ όλη τη χώρα από
τις παρατάξεις των ενόπλων ανταρτών και τους ζητάει να καταθέσουν τα όπλα και
να αντιμετωπίσουν τους διεφθαρμένους κυβερνήτες με ειρηνικές διαμαρτυρίες και
αλληλεγγύη. Ο σκηνοθέτης, ο οποίος λέει πως συμφωνεί με τη διδασκαλία του
Χριστού χωρίς απαραίτητα να πιστεύει πως είναι ο γιος του Θεού, επισημαίνει
πως ο Ιησούς της ταινίας του είναι ένα θεϊκό ον που ανασταίνεται εκ νεκρών. H
ανάστασή του σημαίνει την ελπίδα για την Αφρική, τη φτωχότερη ήπειρο του
κόσμου. «Το τέλος είναι αισιόδοξο», λέει ο Ντόρνφορντ-Μέυ, ο οποίος είχε
τιμηθεί πέρυσι με τη Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο για την ταινία του «U-Carmen
eKhayelitsha», μια εκδοχή της Κάρμεν του Μπιζέ σε νοτιοαφρικανικό γκέτο.