Δρόμοι

Ο Πούτιν…

… του 21ου αιώνα μπορεί να μην είναι ο Λένιν του 20ού. Όμως, το φυσικό αέριο
είναι σήμερα για τη Ρωσία το «νόμισμα των νομισμάτων».

Κάποιο αγαθό…

… πάντα χρησίμευε στο παγκόσμιο εμπόριο ως ένα «de facto» μέσον συναλλαγών.
Ανεξάρτητα από τον χρυσό ή τον άργυρο, το πάνω χέρι στο παγκόσμιο εμπόριο το
είχε πάντα όποιος ήλεγχε εκείνο το εμπόρευμα που είχε τη μεγαλύτερη ζήτηση.
Στο παρελθόν, τα σιτηρά ήταν ένα τέτοιο εμπόρευμα. Γι’ αυτό ο Λένιν έλεγε: «Τα
σιτηρά είναι το νόμισμα των νομισμάτων». Όποιες χώρες είχαν πλεόνασμα, όπως οι
ΗΠΑ, η Γαλλία και ο Καναδάς, μπορούσαν και ασκούσαν επιρροή στις χώρες οι
οποίες είχαν έλλειμμα. Ώσπου ήρθε η «πράσινη επανάσταση» και άλλαξε τα
πράγματα. Τον 18ο αιώνα ήταν το βαμβάκι. Σε αυτό χρωστούσε την ευημερία της η
Ινδία πριν από την αποικιοκρατία. Ώσπου ήρθε η Βιομηχανική Επανάσταση. Τότε, η
Βρετανία φρόντισε να καταστρέψει την ινδική βιομηχανία βάμβακος, ανοίγοντας
έτσι τον δρόμο για τη δική της βιομηχανική υφαντουργία. Σήμερα, μολονότι πολλά
ακούμε και πολλά διαβάζουμε για την κοινωνία της πληροφορίας και της
παγκοσμιοποίησης, το πετρέλαιο είναι το εμπόρευμα που κυριαρχεί στο παγκόσμιο
εμπόριο. Το πετρέλαιο μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τα κομπιούτερ, αλλά τα
κομπιούτερ δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς το πετρέλαιο.

Στον σύγχρονο…

… κόσμο των έντονων εμπορικών ανταγωνισμών, κάθε χώρα πορεύεται με τα όπλα
της. H Αμερική κυριαρχεί με το δολάριο, επειδή το πετρέλαιο αποτιμάται διεθνώς
σε δολάρια. Κι αυτό χάρη σε δύο ιστορικά γεγονότα: πρώτον, στη συμφωνία
Ρούσβελτ – Ιμπν Σαούντ που επέτρεψε τη χρήση του δολαρίου στο εμπόριο
πετρελαίου και, δεύτερον, στην απόφαση της διάσκεψης του Μπρέτον Γουντς που
υιοθετούσε το δολάριο ως παγκόσμιο νόμισμα αναφοράς, υποκαθιστώντας τον χρυσό.
Έκτοτε, οι ΗΠΑ έχουν την άνεση να τυπώνουν όσα δολάρια θέλουν, αφού πάντα
υπάρχουν χώρες που τα χρειάζονται για να αγοράζουν πετρέλαιο. Έτσι, μολονότι
έχουν χάσει τη βιομηχανική κυριαρχία τους, οι ΗΠΑ διατηρούν την οικονομική
ηγεμονία τους χάρη στο πετροδολάριο.

Κάθε χώρα…

… χρησιμοποιεί τα όπλα στα οποία πλεονεκτεί. H Αμερική το νόμισμά της. H
Ρωσία το φυσικό της αέριο, από το οποίο εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η Ευρώπη.
H Σαουδική Αραβία το πετρέλαιό της. H Ιαπωνία την τεχνολογία της. H Κίνα τον
πληθυσμό της, που υπόσχεται ένα ανεξάντλητο εργατικό δυναμικό και μια τεράστια
καταναλωτική αγορά. Οι αυτοκρατορίες, έγραφε κάποτε ο ιστορικός Νάιαλ
Φέργκιουσον, πάντα εισέπρατταν έναν φόρο υποτέλειας από τους κατακτημένους
λαούς. Είναι δυνατόν να θέλει να εισπράττει τέτοιο φόρο και μια πρώην
αυτοκρατορία; απορούμε σήμερα, μαθημένοι να πληρώνουμε αδιαμαρτύρητα φόρο
υποτέλειας στη νυν. Όμως, στην ιστορική πορεία, το «πρώην» και τον «νυν»
πολλές φορές άλλαξαν θέση.