Δρόμοι

Ο κόσμος μας…

… είναι ανταγωνιστικός. Σε έναν τέτοιο κόσμο, ποιος θα μπορούσε να ρίξει το
φταίξιμο στους γονείς που θέλουν να κάνουν τα πάντα για να γίνει το δικό τους
παιδί εξυπνότερο από όλα τα άλλα; Να γιατί συχνά οι γονείς παρασύρονται από
τις γοητευτικές διαφημίσεις ηλεκτρονικών παιχνιδιών, που υπόσχονται να κάνουν
τα παιδιά εξυπνότερα – πολλές φορές μάλιστα σε τόσο μικρή ηλικία, που ούτε ο
ίδιος ο Αϊνστάιν δεν είχε καταφέρει να δείξει από τόσο νωρίς την εξυπνάδα του.
Τέτοια παιχνίδια πλημμυρίζουν χρονιάρες μέρες την αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία
του Amazon. com, το 65% από τα 100 πρώτα σε πωλήσεις DVD με παιχνίδια που
απευθύνονται στα μωρά υπόσχονται παιδαγωγικά οφέλη.

Το πρόβλημα…

… όμως είναι πως δεν υπάρχει καμιά έγκυρη επιστημονική έρευνα που να
επιβεβαιώνει αυτές τις υποσχέσεις. Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζει έκθεση του
Οικογενειακού Ιδρύματος Κάιζερ, τα συμπεράσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στην
εφημερίδα «Σαν Φρανσίσκο Κρόνικλ». H έκθεση συντάχθηκε από δύο ερευνητές του
Ινστιτούτου Παιδικής Υγείας από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον. Οι ερευνητές
εξέτασαν 29 διαφορετικά ηλεκτρονικά παιχνίδια, μεταξύ των οποίων
βιντεοπαιχνίδια, DVD, προγράμματα και συστήματα κομπιούτερ. Το κοινό σημείο
μεταξύ τους ήταν πως σε όλα τα παιδιά έπρεπε να κοιτάζουν κάποιου είδους οθόνη
(η πλήρης έκθεση υπάρχει στο Ίντερνετ, στη διεύθυνση www. kff. org). Ήταν
παιχνίδια που υπόσχονταν «ψυχαγωγία και εγκεφαλική συγκρότηση» ή «τουλάχιστον
50 δεξιότητες» για μωρά άνω των 18 μηνών, μεταξύ των οποίων αναγνώριση
γραμμάτων και αριθμητική.

Οι ερευνητές…

… του Ιδρύματος Κάιζερ διαπίστωσαν ότι «δεν υπάρχει καμιά δημοσιευμένη
μελέτη για τη μαθησιακή χρησιμότητα κανενός από τα εκπαιδευτικά
βιντεοπαιχνίδια, προγράμματα κομπιούτερ και άλλα συστήματα που κυκλοφορούν
στην αγορά και απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας 0-6 ετών». Μερικές
κατασκευάστριες εταιρείες υποστηρίζουν ότι έχουν κάνει τις δικές τους
εσωτερικές έρευνες, οι οποίες – ω του θαύματος – επιβεβαιώνουν τους
ισχυρισμούς τους. Όμως, οι ερευνητές του Κάιζερ ανακάλυψαν ότι «στη μεγάλη
τους πλειονότητα, οι εσωτερικές έρευνες των εταιρειών είχαν για στόχο τους
μάλλον να εξασφαλίσουν ότι τα προϊόντα θα είναι ελκυστικά για τους γονείς και
τα παιδιά, παρά να πληρούν τις επιστημονικές προϋποθέσεις για την εκπαιδευτική
αξία τους».

H Μάρσια Γκρίμσλι…

… που διευθύνει μια εταιρεία τέτοιων παιχνιδιών λέει πως «ο προορισμός τους
δεν είναι να αντικαταστήσουν την μπέιμπι σίτερ ή να συμπληρώσουν τον χρόνο που
δεν προλαβαίνουν οι σύγχρονοι γονείς να διαθέσουν στα παιδιά τους ή να βάλουν
αυτά τα παιδιά στο Χάρβαρντ». Σωστά. Όμως μένει να αποδειχτεί επιστημονικά η
υποτιθέμενη εκπαιδευτική αξία τους. Για την ώρα, ας μην ξεχνάμε – κάτι που το
έχουμε ξαναπεί πολλές φορές – πως το παιχνίδι που πριν από μερικά χρόνια είχε
κλέψει την παράσταση στα παιδικά καταστήματα Χάμλεϊς του Λονδίνου, δεν ήταν
ούτε φανταχτερό ούτε πολύπλοκο, αλλά ένα παιχνίδι ηλικίας τουλάχιστον 2.500
ετών: ένα αρχαίο και ταπεινό γιο-γιο.