Δρόμοι

Οι επικριτές…

… των αγροτικών επιδοτήσεων με τις οποίες ενισχύονται οι αγρότες των
πλουσίων χωρών υποστηρίζουν ότι η κατάργησή τους θα βελτιώσει τη ζωή των
αγροτών των αναπτυσσόμενων χωρών. Όμως, οι μικροαγρότες της Λατινικής Αμερικής
υποψιάζονται πως τα περισσότερα οφέλη θα πάνε μόνο σε μια χούφτα μεγάλων
πολυεθνικών αγροτικών επιχειρήσεων. Εκείνες που θα ωφεληθούν από ενδεχόμενο
άνοιγμα των ευρωπαϊκών αγορών είναι οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις που
κυριαρχούν στον αγροτικό τομέα των φτωχότερων χωρών.

Οι περισσότεροι…

… άνθρωποι που εργάζονται στον αγροτικό τομέα των αναπτυσσόμενων χωρών είναι
φτωχοί. Αυτό οφείλεται στο ότι οι πολυεθνικές επιχειρήσεις έχουν συγκεντρώσει
την παραγωγή σε μερικά μόνο εξαγωγικά προϊόντα: φρούτα, κρέας, καφέ και σόγια.
Αυτή η τάση θα ενταθεί, πιστεύει ο Αλμπέρτο Μπλοχ, αντιπρόεδρος της Εθνικής
Συνομοσπονδίας Εργαζομένων στη Γεωργία της Βραζιλίας, σε περίπτωση που η
Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία, που ευθύνονται για το 80% του
παγκόσμιου αγροτικού προστατευτισμού, αποφασίσουν να καταργήσουν τις αγροτικές
επιδοτήσεις, που η ετήσια αξία τους ανέρχεται σε 250 δισ. δολάρια. Από την
καλύτερη πρόσβαση στις πλούσιες αγορές «θα ωφεληθούν η Καργκίλ και άλλες
πολυεθνικές επιχειρήσεις που κυριαρχούν στον αγροτικό τομέα». Αυτές τις
επιχειρήσεις αφορούν οι εξαγωγές και όχι τη μεγάλη μάζα των αγροτών που έχουν
μικρούς κλήρους. Θα τους αφορούσε, αν στις φτωχές χώρες γινόταν επιτέλους
πραγματικότητα ο αναδασμός της γης που κάθε τόσο επαγγέλλονται οι ντόπιοι
πολιτικοί για να κερδίζουν τις εκλογές.

Ο Αργεντινός…

… οικονομολόγος Βάλτερ Πένγκε υποστηρίζει ότι ενδεχόμενη κατάργηση των
επιδοτήσεων «δεν εγγυάται οφέλη για τους περισσότερους αγρότες και μικρούς
παραγωγούς». Οι μικροαγρότες, που έτσι κι αλλιώς λειτουργούν έξω από τα όρια
του διεθνούς εμπορίου, «θα λάβουν πολύ μικρό μερίδιο από τα οφέλη». Μάλιστα
προειδοποιεί ότι η φιλελευθεροποίηση της αγοράς των αγροτικών προϊόντων θα
μπορούσε να αποβεί αρνητική, «εντείνοντας τις πιέσεις στο περιβάλλον,
ενισχύοντας τη συγκέντρωση της έγγειας ιδιοκτησίας σε λίγα μόνο χέρια και
προκαλώντας μια μαζική μετανάστευση των μικροαγροτών από την επαρχία στις
πόλεις». Από τη στιγμή που θα καταργηθούν οι επιδοτήσεις, θεωρείται βέβαιο ότι
οι βιομηχανικές χώρες θα αρχίσουν να αγοράζουν γη και παραγωγικές αγροτικές
μονάδες στις αναπτυσσόμενες χώρες. Και θα συνεχιστεί η κατάσταση που επικρατεί
σήμερα εκεί, όπου ένα καρπούζι από την Αργεντινή πουλιέται στην Ιαπωνία σε
χαμηλότερη τιμή από ό,τι στην τοπική αγορά, παρά την απόσταση.

Οι αγρότες…

… των φτωχών χωρών, πάντως, φαίνεται πως άδικα σπάνε το κεφάλι τους για να
βρουν τι θα κάνουν αν καταργηθούν οι επιδοτήσεις. Γιατί αυτές οι επιδοτήσεις
κερδίζουν εκλογές στις πλούσιες χώρες. Και ακόμη και αν μερικές από αυτές τις
χώρες συμφωνήσουν στην κατάργησή τους – πράγμα μάλλον απίθανο – ο Γάλλος
πρόεδρος Ζακ Σιράκ, που το μεγαλύτερο μέρος της εκλογικής πελατείας του είναι
στην αγροτική Γαλλία, δεν είναι διατεθειμένος να κάνει τέτοιες παραχωρήσεις.