Θάνος Mικρούτσικος «Aναλαμβάνω την ευθύνη!»

![]() |
![]() |
|
«Τέτοιο πρόγραμμα, με κεντρική φιλοσοφία και διάρθρωση σε ενότητες (Ημέρες |
«Ο θεσμός της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας – Πάτρα 2006 αποφασίστηκε και μπήκε σε
εφαρμογή μόλις τον Μάιο. Μιλάμε δηλαδή για επτά μήνες πριν από την έναρξη»,
ξεκαθαρίζει από την αρχή ο Θάνος Μικρούτσικος, θεωρώντας πως έγινε ένας άθλος
που θα τον δούμε οσονούπω…
Κάθε συζήτηση μαζί του καταλήγει να είναι ποταμός σκέψεων, ιδεών, ακόμη και
αντεγκλήσεων. Γιατί ο Θάνος Μικρούτσικος και ως συνθέτης και ως πολιτιστικός
μάνατζερ (έχει επιτυχημένο παρελθόν σε αυτό) πάντα είναι μαχητικός. Και
«γεννά». Και, αν χρειαστεί, αμύνεται.
«H φιλοσοφία του προγράμματος υπήρχε ήδη από το 2004 και όλες οι εκδηλώσεις
που έχουν ανακοινωθεί ως πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι, μπαίνουν σε
μία λογική», εξηγεί.
Σας απέρριψαν κάτι από το πρόγραμμα;
Δεν μου αρνήθηκε τίποτα κανείς. Δεν θα δεχόμουν να είμαι καλλιτεχνικός
διευθυντής δίχως αποφασιστικές αρμοδιότητες. Αυτό είχα περάσει και σε νόμους
για την καλλιτεχνική διεύθυνση, ως υπουργός Πολιτισμού. Ισχύει στο Εθνικό, στη
Λυρική όπως ισχύει και παγκοσμίως. Αν δεν γινόταν αποδεκτό αυτό, δεν θα
αναλάμβανα.
Έγιναν εκπτώσεις;
Αν με είχατε ρωτήσει κάποτε αν στη συνθετική δουλειά μου έκανα εκπτώσεις, θα
σας απαντούσα ως πρόθεση ποτέ, ως αποτέλεσμα μπορεί. Εκπτώσεις υπό την έννοια
ότι πρέπει να μπει αυτή η εκδήλωση έναντι κάποιας άλλης, δεν έγιναν ούτε εδώ.
Παρότι οι χρόνοι ήταν ασφυκτικοί. Είναι παγκόσμιο ρεκόρ η διατύπωση
προγράμματος Πολιτιστικής Πρωτεύουσας σε λιγότερο από πέντε μήνες (οι
καλοκαιρινοί μήνες δεν είναι “καθαροί”…). Το ότι δεν προλάβαμε να κλείσουμε
κάτι (με τους συνεργάτες μου Δημήτρη Γιολάση, Ειρήνη Βουζελάκου, Τόνια
Κοκοβίκα) και κλείσαμε κάτι άλλο, αυτό έγινε. Και επειδή θέλω να είμαι
ειλικρινής, υπάρχει έντονη παρουσία θεσμών και συγκροτημάτων από την Πάτρα στο
πρόγραμμα. Θα ήθελα να υπήρχε ο άπλετος χρόνος που θα μας επέτρεπε να
δημιουργήσουμε συνεργασίες Πατρινών με άλλους Έλληνες και διεθνείς
καλλιτέχνες. Αυτό όμως δεν επετεύχθη.
Τι πιστεύετε πως θα μείνει από όλο αυτό;
Δεν με αφορούν οσοδήποτε λαμπρές εκδηλώσεις ή ένα πανηγύρι που θα τελειώσει
στις 31 Δεκεμβρίου 2006. Την Πολιτιστική Πρωτεύουσα την βλέπω ως έναρξη
διαδικασιών. Δίνει τη δυνατότητα να θεσμοθετηθούν κάποιοι θεσμοί και με τη
βοήθεια της Πολιτείας να εγγραφεί η Πάτρα στον διεθνή πολιτιστικό χάρτη. Εκτός
από το ότι έρχονται ο Μστίσλαβ Ροστροπόβιτς, ο Ίαν Άντερσεν των Jethro Tull
για να συμπράξει με τη Συμφωνική της Πάτρας, ο Γκάρι Μπάρτον, η Αν Σοφί
Μούτερ, τα καλύτερα κουκλοθέατρα στην Ευρώπη και μεγάλα ονόματα της θεατρικής
πρωτοπορίας. H ενότητα Παιδική Τέχνη π.χ., είμαι σίγουρος ότι αποτελεί ίσως
ένα από τα τρία καλύτερα φεστιβάλ παιδικής τέχνης της Ευρώπης. H ενότητα
Θρησκεία και Τέχνη, γύρω από την παρουσία του Πρωτόκλητου Ανδρέα, είναι μία
θαυμάσια ευκαιρία (και ως θεσμός) για ανάπτυξη θρησκευτικού τουρισμού στην
Πάτρα…
Δηλαδή υπογράφετε 100% το πρόγραμμα;
Βέβαια. Με όλα τα προβλήματα, τις καθυστερήσεις, τη χαμηλή χρηματοδότηση για
ένα τέτοιο εγχείρημα ή με την έλλειψη χώρων που μου δημιουργεί ανασφάλεια (από
το 2007-2008 θα υπάρχουν χώροι, αλλά για το 2006 παλεύουμε να έχουμε κάποιους
– και για λόγους αντικειμενικών λαθών, καθυστερήσεων ή π.χ. λόγω του γεγονότος
ότι προηγούνταν η Ολυμπιάδα).
Γράφτηκε πως έχετε βάλει πολλά δικά σας έργα στο πρόγραμμα…
Παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα ο καλλιτεχνικός διευθυντής ενός θεσμού, που
είναι ενεργός καλλιτέχνης, βάζει ένα κομμάτι από τη δουλειά του στον θεσμό που
υπηρετεί, αλλιώς ευνουχίζεται. Όταν είναι μαέστρος δεν θα διευθύνει στη Λυρική
Σκηνή ή όταν είναι σκηνοθέτης δεν θα σκηνοθετήσει στο ΚΘΒΕ; Θέλουν
ευνουχισμένο ή συνταξιούχο καλλιτέχνη ως καλλιτεχνικό διευθυντή; Δεν
παρακολούθησαν εκείνοι που το ισχυρίζονται πως ενώ οι άλλοι αμείβονται, εγώ
δεν δέχομαι να πάρω ούτε ευρώ, όχι για λόγους λαϊκισμού αλλά γιατί πραγματικά
τα χρήματα είναι λίγα για τον θεσμό και αισθάνομαι πως – έστω λίγο –
συμβάλλω…
Ένας «Σταυρός» σε συνεχή εξέλιξη
Ο Θάνος Μικρούτσικος παρέδωσε σε νέα μορφή ίσως το γνωστότερο έργο του, τον
«Σταυρό του Νότου», που δισκογραφήθηκε και στο Μέγαρο Μουσικής (Minos-EMI).
Σαν κάτι να έχει αυτό το έργο (πούλησε πάνω από 700.000 αντίτυπα στις δύο
πρώτες εκδοχές, «Σταυρός του Νότου» και «Γραμμές των Οριζόντων») που το κάνει
δημοφιλές και διαχρονικό; «Δικαιούμαι να είμαι εγωιστής για μία φορά. Το “κάτι
έχει” είναι λίγο. Είναι “η αιχμή του δόρατος” στη δουλειά μου, αλλά ταυτόχρονα
έχει δύο στοιχεία που σπανίως βρίσκεις πια στο τραγούδι: Πρώτον, η μουσική
είναι συνεχώς εν εξελίξει. Και αυτό λειτουργεί αβίαστα. Πρόκειται για μια
συνεχιζόμενη διεργασία. “Πειράζω” τις μελωδίες, τις αρμονίες, μεταβάλλω –
σαφώς – τους ρυθμούς… Δεύτερο στοιχείο είναι η ποίηση του Καββαδία. Λατρεύω
τον Καβάφη, πεθαίνω με τα μεγάλα ποιήματα του Ρίτσου, σέβομαι και τιμώ τον
Σεφέρη και τον Ελύτη. Δεν θέλω να τους συγκρίνω, αλλά όταν διαβάζεις ποιήματα
Ρίτσου, Σεφέρη, Ελύτη νιώθεις ότι ο τόπος και ο χρόνος προσδιορίζονται. Όταν
διαβάζεις στον Καββαδία “χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία…” ο χρόνος και ο
τόπος δεν προσδιορίζονται. Δεν έχουν χρονική συγκυρία τα ποιήματά του. Και
αυτό εξηγεί το γιατί ακουμπάει κάθε φορά πάνω του με πάθος κάθε νέα γενιά.
Αυτή δεν είναι μια δουλειά μνήμης. Και αυτό είναι η διαφορά από εκπληκτικές
δουλειές άλλων συναδέλφων. Ένα τραγούδι που το ακούμε στη νιότη μας καθώς
αγωνιζόμαστε ή ερωτευόμαστε, όταν επανέρχεται στα 40 μας π.χ. μας θυμίζει
γλυκά εκείνα τα χρόνια. Με τον Καββαδία, και στην ηλικία των 30, των 40, των
50 (εγώ είμαι πια 58 χρόνων) δεν επανέρχεται ως μνήμη…. Πώς γίνεται ο
“Λύχνος του Αλλαδίνου” να τραγουδιέται πάλι από 4.000-5.000 νέους; Είναι η
φόρμα της μουσικής, η συνεχής εξέλιξή της και ο λόγος του Καββαδία που σε
σπρώχνουν να ξεφύγεις από τη μίζερη πραγματικότητα».















