Πρόσωπα Ένας Iρανός Mάικλ Mουρ

«Κάποτε πίστευα πως ο λαός ήταν το πρόβλημα, αλλά έκανα λάθος, το πρόβλημα είναι οι κυβερνήτες»

Επί χρόνια, ο Μασούντ Ντεναμακί ήταν ένας από αυτούς που επέβαλλαν τους
συντηρητικούς κανόνες που περιορίζουν την ελευθερία των γυναικών και της
κοινωνίας. Τελευταία όμως έχει γίνει ένας Μάικλ Μουρ του Ιράν. Σκηνοθέτησε ένα
ντοκιμαντέρ για το θέμα-ταμπού της πορνείας, καθώς και μια ταινία για το
ποδόσφαιρο ως συμβολισμό των κοινωνικών αγώνων. Για την πρώτη, το ντοκιμαντέρ
με τίτλο «Φτώχεια και Πορνεία», έχει δεχθεί έντονες επικρίσεις από
μεταρρυθμιστές και συντηρητικούς. Από τους συντηρητικούς, επειδή ένας δικός
τους προέβαλε μια κοινωνική παθολογία και αντιμετώπισε τις πόρνες με
συμπάθεια. Όσο για τους μεταρρυθμιστές, αυτοί πιστεύουν πως ο συντηρητικός
Ντεναμακί υπερέβαλε το πρόβλημα ώστε να δικαιολογήσει την άρνηση να χαλαρώσει
η ισλαμική νομοθεσία.

Σφάλλουν και οι δύο, λέει ο Ντεναμακί στους «Νιού Γιόρκ Τάιμς» και αρνείται
ότι οι απόψεις του έχουν αλλάξει ριζικά. «Ανέκαθεν ενδιαφερόμουν για τη
δικαιοσύνη στην κοινωνία», δήλωσε. «Ήταν ένας καιρός που πίστευα πως ο λαός
ήταν το πρόβλημα. Αλλά αυτό ήταν λάθος. Το πραγματικό πρόβλημα είναι οι
κυβερνήτες, που συνήθισαν τη διαφθορά και δεν μπορούν να εκπληρώσουν τις
πρώτες υποσχέσεις της επανάστασης για κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα».

Οι κριτικοί επισήμαναν τα πολλά κινηματογραφικά λάθη της ταινίας, που ήταν η
πρώτη του Ντεναμακί και δεν πήρε άδεια διανομής, αλλά κυκλοφορεί ευρέως σε
πειρατικές κασέτες, ενώ αποσπάσματά της μεταδόθηκαν από δορυφορικά δίκτυα. Σ’
αυτήν ο Ντεναμακί παίρνει συνεντεύξεις από μια δεκαριά πόρνες και πολλούς
πελάτες τους. Όλες οι γυναίκες λένε την ίδια ιστορία, για τη φτώχεια και την
ανάγκη τους να προσφέρουν στις οικογένειές τους. «Είμαστε δύο αδελφές που
δουλεύουμε και μόλις που μπορούμε να πληρώνουμε για το φαγητό και το νοίκι
μας», λέει μία απ’ αυτές. «Μερικές φορές ονειρεύομαι να είχα κοτόπουλο, ή καλό
φαγητό, τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα… Έχω δουλέψει σε σπίτια που είχαν
τόσα χρήματα ώστε πετούσαν φαγητό στα σκουπίδια. Πάντα ζήλευα τους ανθρώπους
που μπορούν να τρώνε καλά».

Ο 36χρονος Ντεναμακί πολέμησε τρία χρόνια στον πόλεμο με το Ιράκ (1980-88).
Μετά τον πόλεμο βοήθησε στην ίδρυση της εξτρεμιστικής ισλαμιστικής
πολιτοφυλακής Ανσάρ Χεζμπολάχ, που έγινε γνωστή για τις επιθέσεις της εναντίον
δημοκρατών διαδηλωτών. Σταδιακά όμως απογοητεύτηκε από την πορεία που πήρε η
επανάσταση και εγκατέλειψε την οργάνωση έπειτα από οκτώ χρόνια. Σήμερα
κατηγορεί τόσο τους συντηρητικούς όσο και τους μεταρρυθμιστές. Πιστεύει πως το
Ιράν πρέπει να εκσυγχρονιστεί μέσα στο πλαίσιο ενός αυστηρού Ισλάμ, αλλά όχι
του Ισλάμ των Ταλιμπάν. «Πρέπει να φανούμε ικανοί να προσφέρουμε ένα καλό
μοντέλο του Ισλάμ, για το οποίο πιστεύουμε πως είναι η πηγή της συμπόνιας και
της καλοσύνης», τονίζει. «Αλλά το μοντέλο αυτό πρέπει να είναι σύμφωνο με τις
σημερινές ανάγκες, ώστε να γίνει αποδεκτό από τη νεολαία μας».