Πρόσωπα Ο τελευταίος φεγγίτης ελευθερίας

Αργά αλλά σταθερά, από το 2001 μέχρι σήμερα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει
καταφέρει να θέσει υπό τον έλεγχό του όλα τα μεγάλα ρωσικά τηλεοπτικά δίκτυα
-με πιο πρόσφατη την περίπτωση του REN-TV.

Όλγκα Ρομάνοβα. Απολύθηκε από το κανάλι της, επειδή τηρούσε επικριτική στάση έναντι του Κρεμλίνου

Παρουσιάστρια της καθημερινής ειδησεογραφικής εκπομπής «24» του τηλεοπτικού
δικτύου REN-TV και από τις πιο γνωστές της ρωσικής τηλεόρασης, η Όλγκα
Ρομάνοβα απολύθηκε τις προάλλες με συνοπτικές διαδικασίες. H απόλυσή της
προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες για λογοκρισία από υπέρμαχους της ελευθερίας
του λόγου, καθώς και από τον πρώην Σοβιετικό πρόεδρο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Μέχρι
πρόσφατα, το REN-TV διηύθυναν η Ιρίνα Λεσνέφσκαγια και ο γιος της Ντμίτρυ, οι
οποίοι προστάτευαν τη δημοσιογραφική ανεξαρτησία του. Πούλησαν όμως το μερίδιό
τους τον περασμένο μήνα και το 70% του καναλιού έπεσε στα χέρια των
βιομηχανικών ομίλων Severstal και Surgutneftegaz. Αμφότερες οι εταιρείες
διοικούνται από ανθρώπους που διατηρούν εξαιρετικά στενές σχέσεις με το
Κρεμλίνο.

Ο νέος γενικός διευθυντής του REN-TV, ο Αλεξάντρ Ορτζονικίτζε, «με ειδοποίησε
την Πέμπτη πως με έδιωχναν από τον σταθμό», είπε την Πέμπτη η Όλγκα Ρομάνοβα
στον ραδιοσταθμό Ηχώ της Μόσχας. «Του ζήτησα να μου το γνωστοποιήσει με γραπτή
επιστολή, η οποία όμως δεν ήρθε ποτέ». Έτσι η παρουσιάστρια πήγε την επομένη
στο στούντιο, αλλά τρεις «φουσκωτοί» την εμπόδισαν να μπει. Ο Ορτζονικίτζε
αρνήθηκε πως η απόφασή του ήταν πολιτική και ισχυρίστηκε πως οφείλεται στη
χαμηλή, όπως είπε, θεαματικότητα της εκπομπής.

H Ρομάνοβα, η οποία ετοιμάζει αγωγή κατά του σταθμού, έχει άλλη άποψη.
Επισημαίνει πως τα προβλήματά της άρχισαν όταν κατηγόρησε τη νέα διοίκηση του
REN-TV ότι εσκεμμένα αποσιωπά ειδήσεις για να μη δημιουργεί προβλήματα στην
κυβέρνηση. Στον Ηχώ της Μόσχας αποκάλυψε πως την υποχρέωσαν να σταματήσει δύο
έρευνες -η μία αφορούσε τον γιο του υπουργού Άμυνας Σεργκέι Ιβανόφ, ο οποίος
είχε σκοτώσει με το αυτοκίνητό του έναν πεζό και τον είχε εγκαταλείψει, και η
δεύτερη την οικοδόμηση στο κέντρο της Μόσχας μιας εκκλησίας με πύργο με ρολόι
από έναν διόλου δημοφιλή γλύπτη, ο οποίος όμως υποστηρίζεται από το Κρεμλίνο.

H απόλυση της Ρομάνοβα προκάλεσε πολλές αντιδράσεις. Ακόμη και ο Γκορμπατσόφ,
ο οποίος σπάνια επικρίνει το Κρεμλίνο, εξέφρασε την ανησυχία του. Ο Φρέντερικ
Γιακοβένκο, γραμματέας της Ρωσικής Ένωσης Δημοσιογράφων, είπε πως «πρόκειται
για καθαρό κρούσμα λογοκρισίας. Έκλεισαν τον τελευταίο φεγγίτη ελευθερίας που
υπήρχε στην εθνική τηλεόραση. Τα εθνικά δίκτυα είναι τώρα εντελώς
τσιμεντωμένα». Πράγματι, σχεδόν όλα τα μεγάλα ρωσικά τηλεοπτικά δίκτυα
ελέγχονται πλέον άμεσα ή έμμεσα από την κυβέρνηση. Μάλιστα, το κρατικό
μονοπώλιο αερίου Gazprom, που το 2001 είχε εξαγοράσει το τηλεοπτικό δίκτυο
NTV, αγόρασε νωρίτερα φέτος μετοχές που του επιτρέπουν να ελέγχει την
«Ιζβέστια», μια από τις παλαιότερες και πιο ανεξάρτητες ρωσικές εφημερίδες.