Προβοκάτσια κατά των Kούρδων

Σε μια από τις σημαντικότερες πολιτικές προκλήσεις για την κυβέρνηση
Ερντογάν αναδεικνύεται η υπόθεση της βομβιστικής επίθεσης εναντίον
βιβλιοπωλείου πρώην μέλους του PKK, που έγινε πριν από περίπου δύο εβδομάδες
στην πόλη Σεμντινλί της Νοτιοανατολικής Τουρκίας.

Στο Σεμντινλί. Ο Ταγίπ Ερντογάν μέσα στο κατεστραμμένο από τη βομβιστική επίθεση βιβλιοπωλείο. Ο Τούρκος πρωθυπουργός υποσχέθηκε χθες να διαλευκάνει την προβοκάτσια κατά του ΡΚΚ

H επίθεση-προβοκάτσια, πίσω από την οποία κρύβονται ορισμένοι άνδρες των
δυνάμεων ασφαλείας, είχε σκοπό να κατηγορηθεί το PKK και έτσι να κλιμακωθεί
ακόμη περισσότερο η ένταση στην περιοχή που εδώ και ένα χρόνο ζει και πάλι στη
σκιά των ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ του PKK και του τουρκικού στρατού. H
τυχαία αποκάλυψη ότι στην επίθεση εμπλέκονται μέλη της στρατοχωροφυλακής
προκάλεσε εντυπωσιακό κύμα αντιδράσεων στις πόλεις της περιοχής, αλλά και στην
Κωνσταντινούπολη και στη Μερσίνα, προκαλώντας τις τελευταίες μέρες τον θάνατο
πέντε ανθρώπων.

Το «σκάνδαλο» Σεμντινλί

Υπό την απειλή γενίκευσης της έντασης ανάμεσα σε Τούρκους και σε Κούρδους, ο
Ταγίπ Ερντογάν, συνοδευόμενος από τους υπουργούς Εσωτερικών και Δικαιοσύνης,
έκανε χθες αστραπιαία επίσκεψη στην περιοχή, από όπου απηύθυνε έκκληση για
ενότητα και επανέλαβε ότι το «σκάνδαλο» Σεμντινλί θα διαλευκανθεί. Αύριο
μάλιστα θα γίνει συζήτηση γι’ αυτό το θέμα στο Κοινοβούλιο.

H επίσκεψη του Τούρκου πρωθυπουργού, τον οποίο προστάτευαν εκατοντάδες άνδρες
της ειδικής ασφάλειας, έγινε μέσα σε κλίμα υπόκωφης έντασης. Σε ορισμένες
πόλεις ο πρωθυπουργός βρέθηκε αντιμέτωπος με συνθήματα εναντίον του. Το
«σκάνδαλο» Σεμντινλί έρχεται να θυμίσει στην Τουρκία την ύπαρξη και τη δράση
του «βαθέος κράτους», όπως ονομάζεται στην Τουρκία το παρακράτος, αλλά και την
απειλή που αποτελεί το κουρδικό πρόβλημα.

H προβοκάτσια του Σεμντινλί είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου καθώς η δράση
των παρακρατικών κύκλων είναι βαθιά ριζωμένη στην Τουρκία των τελευταίων τριών
δεκαετιών ενώ η ουσιαστική ασυλία που τους προσφέρουν οι πολιτικές πρακτικές
στην Άγκυρα καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε προσπάθεια κάθαρσης.

Ο τουρκικός Τύπος παραλληλίζει την υπόθεση του Σεμντινλί με το σκάνδαλο
Σουσουρλούκ, το 1996, όταν ένα τροχαίο ατύχημα έφερε στο φως της δημοσιότητας
τις σχέσεις ορισμένων κύκλων των δυνάμεων ασφαλείας με το οργανωμένο έγκλημα.
Οι τότε πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες είχαν ουσιαστικά καλύψει το
σκάνδαλο, προκαλώντας την απογοήτευση της κοινής γνώμης, και διαιώνισαν έτσι
την ύπαρξη του παρακράτους.

Σήμερα, οι συνθήκες είναι μεν διαφορετικές από το 1996, αλλά η τουρκική κοινή
γνώμη και οι κοινωνικές ηγεσίες αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τις δηλώσεις
τόσο της κυβέρνησης όσο και του στρατού ότι θα ριχθεί άπλετο φως στην υπόθεση
Σεμντινλί. Όσο συνεχίζεται το κουρδικό πρόβλημα, οι δυνατότητες οποιασδήποτε
κυβέρνησης να προχωρήσει σε μια συστηματική κάθαρση είναι πολύ περιορισμένες.
Στη σημερινή συγκυρία μάλιστα, όπου η κυβέρνηση Ερντογάν έχει ανοίξει μεγάλο
μέτωπο ιδεολογικής σύγκρουσης με τους οπαδούς του κοσμικού καθεστώτος, είναι
ακόμη πιο δύσκολη μια αποτελεσματική διαχείριση του προβλήματος του παρακράτους.

Δημοκρατία γιοκ

H ΑΔΥΝΑΜΙΑ της κυβέρνησης του AKP να προχωρήσει σε δημοκρατικές
μεταρρυθμίσεις στη Νοτιοανατολική Τουρκία, μεταρρυθμίσεις που ο Ταγίπ Ερντογάν
είχε υποσχεθεί τον περασμένο Αύγουστο σε μια ιστορική επίσκεψή του στο
Ντιγιάρμπακιρ, μεγαλώνει την απογοήτευση των κουρδικών πληθυσμών. Το AKP έχει
αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι το κουρδικό ζήτημα αποτελεί ίσως τη σοβαρότερη
απειλή ενάντια στην κυβέρνηση και στη συνοχή του κόμματος και άνθρωποι του
στενού περιβάλλοντος του Ταγίπ Ερντογάν προσπαθούν να διαχειριστούν το
πρόβλημα, χωρίς όμως να έχουν συγκεκριμένη πολιτική.

H ιδεολογική διαμάχη που έχει ξεσπάσει τις τελευταίες εβδομάδες πλήττει τη
νομιμότητα της κυβέρνησης, που καταναλώνει όλη της την ενέργεια στις ρητορικές
αψιμαχίες με τους κεμαλιστές, περιορίζοντας αναπόφευκτα τα περιθώρια ελιγμών
της στο θέμα των μεταρρυθμίσεων.

Παράλληλα το AKP αδυνατεί να αντιμετωπίσει το κουρδικό πρόβλημα πάνω σε νέες
βάσεις και περιορίζεται να αναπαράγει στεγνά τις εθνικιστικές θεωρήσεις που
απαγορεύουν οποιαδήποτε ουσιαστική αντιμετώπιση του κουρδικού ζητήματος.