XEPΦPINT MINKΛEP «Έρχονται οι εταιρείες πολέμου!»

![]() |
![]() |
|
«Οι συγκρούσεις εκτός Ευρώπης αυξάνονται, γι’ αυτό οι Ευρωπαίοι πρέπει να |
«Δεν είναι ο δημοκρατικός χαρακτήρας των σύγχρονων κοινωνιών που τις εμποδίζει
να κάνουν πολέμους μεταξύ τους. Είναι ότι το κόστος είναι υψηλότερο από το
όφελος. Όσο για εκείνους που προβλέπουν το τέλος του έθνους – κράτους, στον
κόσμο του ΟΟΣΑ το εθνικό κράτος θα παίζει ρόλο για πολύ καιρό ακόμα,
περισσότερο όμως ως κράτος ευημερίας, παρά ως πολεμικό κράτος».
Τη θέση του πολεμικού κράτους θα πάρουν οπλαρχηγοί, μισθοφόροι, τρομοκράτες
και εταιρείες πολέμου, λέει στα «NEA» ο Χέρφριντ Μίνκλερ, καθηγητής Πολιτικής
Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ του Βερολίνου. Στο νέο του βιβλίο «Οι νέοι
πόλεμοι – νέοι εχθροί και νέες μορφές πολέμου» (Εκδ. Καστανιώτης) υποστηρίζει
ότι η εποχή των πολέμων μεταξύ κρατών οδεύει προς το τέλος της, κι αυτό επειδή
τα κράτη χάνουν το μονοπώλιο του πολέμου. Τη θέση τους παίρνουν ιδιωτικοί
παίκτες και κινητήρια δύναμη δεν είναι πια ο εθνικισμός, αλλά ένα συνονθύλευμα
από προσωπικές επιδιώξεις για εξουσία, ιδεολογικές πεποιθήσεις, πολιτισμικές
αντιθέσεις, πλεονεξία και διαφθορά.
Το ότι οι συγκρούσεις του μέλλοντος θα έχουν τον χαρακτήρα του αντάρτικου δεν
αποκλείει την πιθανότητα ενός πολέμου ανάμεσα σε δύο μεγάλες δυνάμεις. Είναι,
όμως, «σχεδόν απίθανο», επισημαίνει ο 54χρονος συγγραφέας, «γιατί καθεμιά απ’
αυτές τις δυνάμεις θα είχε μεγαλύτερο κόστος από το όφελος, ακόμη κι αν
κέρδιζε. Για τις μεγάλες δυνάμεις δεν υπάρχουν πια ελκυστικοί στόχοι για τους
οποίους θα άξιζε να διεξαγάγουν πόλεμο εναντίον μιας άλλης μεγάλης δύναμης. Οι
μεγάλες δυνάμεις και ιδιαίτερα οι ιμπεριαλιστικές ΗΠΑ διεξάγουν πολέμους
εναντίον μικρών και αδύναμων παικτών. Αυτοί είναι οι πόλεμοι του μέλλοντος».
Οι πόλεμοι αυτοί, γράφει ο Μίνκλερ – θα βρεθεί σήμερα στην Αθήνα,
προσκεκλημένος των Εκδόσεων Καστανιώτη και του Ινστιτούτου Γκαίτε – έχουν
περισσότερα κοινά με τον Τριακονταετή Πόλεμο παρά με τους πολέμους του 20ού
αιώνα μεταξύ κρατών. Είναι αυτό δείγμα ότι περνάμε σε μια μετακρατική περίοδο;
«Τα κράτη έχασαν το μονοπώλιο του πολέμου που είχαν τουλάχιστον στη Δυτική και
Κεντρική Ευρώπη από το τέλος του Τριακονταετούς Πολέμου. Δεν θα μιλούσα για
μετακρατική περίοδο. H εναλλακτική κατάσταση στην πολιτική τάξη του κόσμου των
κρατών είναι οι αυτοκρατορικές δυνάμεις. Σ’ αυτό τον ρόλο βλέπουμε σήμερα τις
ΗΠΑ. Όμως και η Ευρώπη πρέπει να κάνει αυτοκρατορική – όχι ιμπεριαλιστική –
πολιτική. Όσο μεγαλύτερη είναι η παρακμή των κρατών τόσο μεγαλύτερος ο
εξαναγκασμός για αυτοκρατορική δράση», απαντά.
H ρητορική των ανθρωπιστικών επεμβάσεων, όπως έγινε στην περίπτωση της
Βοσνίας και του Κοσόβου, δεν είναι από μόνη της ικανή αιτία νέων πολέμων;
«Είναι. Αλλά όπως είπα, οι Ευρωπαίοι πρέπει να είναι πρόθυμοι να αναμειχθούν
ακόμη και στρατιωτικά για να συμβάλουν ώστε τέτοιες περιοχές να επανέλθουν σε
μια σταθερή κρατική οντότητα. H οικοδόμηση κρατών είναι ένα ευφυές σχέδιο,
αλλά διαρκεί πολύ και είναι ακριβό. Θα πρέπει να επιλέγουμε προσεκτικά τα
σημεία. Κι εκεί να επιμένουμε, και όχι να το βάζουμε στα πόδια με τις πρώτες
απώλειες. H εναλλακτική λύση είναι ν’ αφήνουμε τους πολέμους να εξελίσσονται.
Το αποτέλεσμα το βλέπουμε στο Κονγκό, το είδαμε και στη Ρουάντα. Τρομακτική
ανθρωπιστική καταστροφή».
«H ελεύθερη αγορά δεν προωθεί τον εκδημοκρατισμό»
Ο Χέρφριντ Μίνκλερ θεωρεί έγκυρη τη θεωρία του Σάμιουελ Χάντινγκτον για τη
σύγκρουση των πολιτισμών. Ή μήπως υπεραπλουστευμένη; «Πρέπει να μη φτάσουμε σε
αυτό που περιγράφει ο Χάντινγκτον. Ο ισλαμικός κόσμος είναι ένας πολιτικά και
οικονομικά αποκλεισμένος κόσμος, ως αποτέλεσμα δικών του μάλλον λαθών παρά του
ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας. Σε αντίθεση με την Ανατολική Ασία, αυτός
ο κόσμος δεν εκβιομηχανίστηκε, ενώ ταυτόχρονα γνώρισε μια δημογραφική έκρηξη η
οποία εμπόδισε την οικονομική πρόοδο. Πρέπει να διαβάζουμε τον Χάντινγκτον όχι
σαν πρόγνωση, αλλά σαν προειδοποίηση».
H παγκοσμιοποίηση -λέει- δρα ως επιταχυντής των πολεμικών εξελίξεων στον Τρίτο
Κόσμο, κι αυτό διότι οι οπλαρχηγοί αυτών των πολέμων χρησιμοποιούν τα δίκτυα
της παγκόσμιας οικονομίας για να αυξήσουν την επιρροή και τους πόρους τους.
«Το επιχείρημα αυτό σύμφωνα με το οποίο η ελεύθερη αγορά προωθεί τον
εκδημοκρατισμό είναι απλουστευμένο. Για τη σταθεροποίηση και τον
εκδημοκρατισμό χρειάζονται ελίτ ανθεκτικές στη διαφθορά. Εκεί που συναντώνται
η παγκοσμιοποίηση και ο παλιός φυλετισμός, ανθεί η διαφθορά, το κράτος
παρακμάζει, οι οπλαρχηγοί εξαπλώνονται και χρηματοδοτούν τους πολέμους τους
μέσω της συνεργασίας με διεθνή δίκτυα εγκληματικότητας».
INFO
Ο Χέρφριντ Μίνκλερ μιλάει στις 19.00 στο Ινστιτούτο Γκαίτε (Ομήρου 14-16) με
θέμα «Ο πόλεμος ως αυτοσκοπός;». Θα συνομιλήσουν οι Κωνσταντίνος
Αρβανιτόπουλος, Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, Νίκος Κοτζιάς.















