Δρόμοι

H Αούρα Μάτος…

… 28 ετών, είναι ράφτρα σε μια κρατική υφαντουργία που πουλάει τα προϊόντα
της στο κράτος. Βρίσκεται σε αυτή τη δουλειά εδώ και μερικές εβδομάδες.
«Καθόμουν στο σπίτι και δεν είχα τίποτα να κάνω», λέει. «Ο πρόεδρος Τσάβες και
ο Θεός μού έδωσαν αυτή την ευκαιρία».

Ο πρόεδρος…

… Τσάβες αλλάζει το πρόσωπο της Βενεζουέλας. Την απομακρύνει από τη λεγόμενη
ελεύθερη αγορά, με ένα σύστημα που ο ίδιος ονομάζει «σοσιαλισμό του εικοστού
πρώτου αιώνα»: ιδρύει κρατικές επιχειρήσεις, απαλλοτριώνει εγκαταλελειμμένα
ιδιωτικά εργοστάσια και δημιουργεί χιλιάδες συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις
που διευθύνονται από τους εργαζομένους. H κυβέρνησή του αναδιοργανώνει την
τεράστια πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας, αρπάζοντας μεγαλύτερο μερίδιο από
τις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Τα σχέδια του προέδρου γίνονται πράξη από το
νεοσύστατο υπουργείο Λαϊκής Οικονομίας. Το επιτελείο του έχει ήδη ιδρύσει
6.840 συνεταιρισμούς που απασχολούν 210.000 εργαζομένους σε όλη τη χώρα. Το
τραπεζικό σύστημα παίζει βασικό ρόλο. H κυβέρνηση ελέγχει αυστηρά τα επιτόκια
και απαιτεί από τις ιδιωτικές τράπεζες να διαθέτουν το 31,5% όλων των δανείων
τους σε αγροτικές επενδύσεις, στεγαστικά προγράμματα, τουριστικές
εκμεταλλεύσεις και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Τα νέα μέτρα…

… στα οποία περιλαμβάνεται η απαλλοτρίωση γαιών, εργοστασίων και ορυχείων
που η κυβέρνηση θεωρεί αντιπαραγωγικά είναι ευπρόσδεκτα από τον λαό. Μέχρι
τώρα δεν έχει παρατηρηθεί έξοδος των ξένων επιχειρήσεων που λειτουργούν στη
Βενεζουέλα. Τράπεζες και πετρελαϊκές εταιρείες κάνουν μεγάλα κέρδη χάρη στο
ακριβό πετρέλαιο. Οι ξένοι αναλυτές προειδοποιούν για ύφεση όταν πέσει η τιμή
του πετρελαίου. Όμως, στις φτωχογειτονιές, εκεί που ο Ούγκο Τσάβες έχει τους
περισσότερους υποστηρικτές, εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς γιατί όλοι είναι
ενθουσιασμένοι με το σύστημά του. Οι λόφοι γύρω από το Καράκας και τα
αγροκτήματα πιο πέρα είναι γεμάτα συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις στις οποίες
το κράτος παίζει σημαντικό ρόλο. Οι εργαζόμενοι παράγουν τα πάντα, από
παπούτσια μέχρι καλαμπόκι. Στις προβληματικές ιδιωτικές επιχειρήσεις οι
εργαζόμενοι έχουν πάρει μερίδιο στην ιδιοκτησία και τη διεύθυνσή τους. Σε
αντάλλαγμα, η κυβέρνηση χορηγεί κίνητρα στις διοικήσεις τους, που αποτελούνται
από τους αρχικούς ιδιοκτήτες και τους εργαζομένους. «Οι επιχειρήσεις που
έκλεισαν από το νεοφιλελεύθερο σύστημα ξανανοίγουν από τον λαό», λέει ο
υπουργός Λαϊκής Οικονομίας Ελίας Χοσέ Χάουα στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης». «Το
κράτος έχει χρέος να τις υποστηρίξει».

Τι είναι…

… αυτό το σύστημα με το οποίο ο πρόεδρος Τσάβες κάνει την ειρηνική
επανάστασή του στη Βενεζουέλα; Οι πολιτικοί αναλυτές σπάνε το κεφάλι τους για
να βρουν έναν ορισμό γι’ αυτό το σύστημα που συνδυάζει τον σοσιαλισμό και τον
καπιταλισμό, με μπόλικο αυτοσχεδιασμό. Όπως κι αν το πούμε, εκείνο που έχει
σημασία είναι πως αρέσει στον λαό, αφού η δημοτικότητα του προέδρου ξεπερνάει
το 70% – ένας άπιαστος αριθμός, που κανείς ηγέτης του νεοφιλελευθερισμού δεν
είδε κι ούτε θα δει ποτέ.