Δρόμοι

Ένας φίλος…

… του Βανγκ Σουχάι τού διηγήθηκε κάποτε μια ιστορία: «Ένας καθηγητής της
φιλοσοφίας έψαχνε για δουλειά. Πήγαινε εδώ, πήγαινε εκεί, αλλά άδικος κόπος.
Αφού πια δεν απέμενε πόρτα που δεν την είχε χτυπήσει, αποφάσισε να καταπιεί
την περηφάνια του και να δεχτεί να παριστάνει την αρκούδα σε έναν ζωολογικό
κήπο, ντυμένος με την κατάλληλη φορεσιά. Τον κλείδωσαν σε ένα κλουβί κι από
εκεί μέσα έκανε διάφορες “αρκουδιές” για να διασκεδάζει τους επισκέπτες. Ώσπου
μια μέρα, άξαφνα του κόπηκε το αίμα, όταν είδε μια άλλη αρκούδα να μπαίνει στο
κλουβί και να πηγαίνει κοντά του. Ήταν έτοιμος να σωριαστεί από τον τρόμο,
όταν άκουσε την αρκούδα να του λέει: “Μη φοβάσαι. Κι εγώ καθηγητής της
φιλοσοφίας είμαι”».

Το ανέκδοτο…

… αυτό μπορεί να είναι αστείο, γράφει ο Βανγκ Σουχάι στην «Κινεζική
Ημερησία», αλλά κλείνει μέσα του μια αλήθεια. Σε μια κοινωνία που είναι
προσανατολισμένη στο γρήγορο κέρδος, η φιλοσοφία είναι ανήμπορη να δώσει άμεσα
οφέλη. Οι περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν τη φιλοσοφία σαν κάτι ολότελα άχρηστο.
Δεν είναι παράξενο λοιπόν που λιγοστεύουν συνεχώς οι φοιτητές της φιλοσοφίας
στα κινεζικά Πανεπιστήμια. Κάποιοι λένε πως ακόμη κι αυτοί είναι πολλοί. Και
κάποιοι άλλοι ζητούν να καταργηθεί το μάθημα της φιλοσοφίας. H χώρα δεν το
χρειάζεται πια (έχει μπει σε μία περίοδο που χρειάζεται περισσότερο τους
καπιταλιστές). Σε μια κοινωνία όπου οι ιδέες και οι σκέψεις περνούν γενικώς
απαρατήρητες, λέει ο Βανγκ Σουχάι, που είναι και αυτός καθηγητής της
φιλοσοφίας, οι φιλόσοφοι παρασύρονται κι αυτοί από τη θάλασσα των υλικών
επιθυμιών, στην οποία πρόθυμα παραδίδονται σήμερα οι Κινέζοι. Όμως, τι θα
απογίνει η χώρα χωρίς φιλοσόφους;

H Ιστορία…

… προσφέρει πολλά παραδείγματα. H Γερμανία, η οποία υπολειπόταν σημαντικά
της Βρετανίας και της Γαλλίας, σημείωσε μεγάλη άνοδο τον δέκατο όγδοο και τον
δέκατο ένατο αιώνα, επειδή, κοντά στα άλλα, άνθησε η φιλοσοφία εκείνη την
περίοδο. H φιλοσοφία ήταν τότε τόσο δημοφιλής, που οι νεαρές κυρίες διάβαζαν
την «Κριτική του καθαρού λόγου» του Καντ στο μπουντουάρ τους. Μέσα από αυτό το
γόνιμο έδαφος αναδύθηκαν πολλά μεγάλα ονόματα, τα οποία εξακολουθούν να ασκούν
επιρροή στον σημερινό κόσμο: Καντ, Σοπενάουερ, Νίτσε, Χέγκελ, Μαρξ.

Ο μεγάλος…

… αρχαίος κινεζικός πολιτισμός χρωστάει τη γέννησή του στη μεγάλη σημασία
που έδιναν τότε οι άνθρωποι στη δύναμη των ιδεών και της σκέψης. Οι αρχαίες
φιλοσοφικές ιδέες του ταοϊσμού και του κομφουκιανισμού αποτελούσαν τον πυρήνα
των αρχαίων δυναστειών και βασιλείων. Το επιχείρημα πως οι χώρες δεν
χρειάζονται πια φιλοσόφους είναι για τις αρκούδες, λέει ο Βανγκ Σουχάι. H
απουσία πεποιθήσεων στη νέα γενιά δείχνει πόσο είναι επιτακτική η ανάγκη για
φιλοσόφους που θα ανοίξουν νέους δρόμους στις ιδέες.