Kωστής Mπαστιάς

«Να σκέπτεσαι με αποχρώσεις θεωρείται θανάσιμο αμάρτημα κι από τις δύο
παρατάξεις – Δεξιά κι Αριστερά – που αποτελούν τη συμπαγή, απλοϊκή και
βελάζουσα μάζα του “σκεπτόμενου όχλου”» έλεγε το 1936 ο Νίκος Καζαντζάκης –
που είχε τη διαύγεια και το θάρρος να παίρνει αποστάσεις, ήδη τότε – στον
Κωστή Μπαστιά. Του οποίου η βιογραφία, γραμμένη από τον γιο του Γιάννη
(κυκλοφορεί από τις Εκδ. Καστανιώτη) παρουσιάστηκε επίσημα χθες στη Στοά του
Βιβλίου. Δημοσιογράφος που συνομίλησε με την πνευματική ελίτ της εποχής του,
άνθρωπος που από δημόσιες θέσεις έφτιαξε «θεσμούς» όπως η Λυρική Σκηνή, το
«Άρμα Θέσπιδος», τα Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος (δική του πρωτοβουλία ήταν το
άνοιγμα της Επιδαύρου), τα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία, θεατρικός κριτικός που
έκανε μεγάλη προσπάθεια να μετακινηθεί το θέατρο από το γαλλικό βουλεβάρτο,
δημοτικιστής και δόκιμος συγγραφέας. «Μία πλήρης πνευματική οντότητα» όπως
λέει ο κριτικός Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο οποίος παρουσίασε τη συμβολή του
Μπαστιά στις καλλιτεχνικές και πνευματικές εξελίξεις της πολυσύνθετης εποχής
του. Ο καθηγητής Ηλίας Νικολακόπουλος μίλησε για το πολιτικό πλαίσιο της
εποχής και την ιδεολογικοπολιτική στάση του Μπαστιά. Ενώ ο Μάνος Ελευθερίου
περιέγραψε το πώς ξεκίνησε από τη Σύρο ο νεαρός Κωστής, κάνοντας και έναν
ενδιαφέροντα συσχετισμό με τον επίσης Συριανό Μάρκο Βαμβακάρη – βίοι
παράλληλοι σε χωριστές, λαμπερές πορείες με κοινή αφετηρία. Ο Γιάννης Μπαστιάς
με μεγάλη επιμονή αποθησαύρισε ένα τεράστιο υλικό από εφημερίδες – κυρίως –
της εποχής, που πρώτα δημοσιεύθηκε σε δύο τόμους το 1997. Τώρα ακολουθεί η
συνθετική δουλειά, για έναν άνθρωπο του οποίου η πολυσχιδής δράση (και η
επιμελής αποτύπωσή της από τον γιο του) άφησε ίχνη εύκολα αναγνωρίσιμα και
σήμερα, ενώ δίνει στον σημερινό αναγνώστη μια πολυεπίπεδη εικόνα του κλίματος
μιας εξαιρετικά ενδιαφέρουσας εποχής.