H απαισιοδοξία βλάπτει την υγεία

Μήπως είστε άνθρωπος εσωστρεφής και μελαγχολικός; Μήπως δυσκολεύεστε να
εκφράσετε τα συναισθήματά σας και δεν εκτιμάτε ιδιαίτερα τον εαυτό σας; Αν
απαντήσατε καταφατικά, γνωρίζετε ότι με τον τρόπο αυτό διακινδυνεύετε την
καρδιαγγειακή σας υγεία; Ένα νέο επιστημονικό τεστ σάς βοηθά να δείτε την
πραγματικότητα – και, αν χρειαστεί, να τη διορθώσετε.

Ας πάρουμε ως παράδειγμα δύο ασθενείς που έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή. Ο
ένας είναι άνθρωπος πρόσχαρος και αισιόδοξος, κάνει ό,τι μπορεί προκειμένου να
νιώσει καλύτερα. Ο άλλος είναι συνεσταλμένος και απαισιόδοξος, γκρινιάζει πολύ
και απορρίπτει κάθε πιθανότητα βελτίωσης της υγείας του. Ένας από τους δύο
αναρρώνει πλήρως. Ποιος;

Δεν είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς την απάντηση. Οι γιατροί γνωρίζουν εδώ
και χρόνια πως η προσωπικότητα μπορεί να επηρεάσει την υγεία. Ήδη από τις
δεκαετίες του 1960 και του 1970, οι ψυχολόγοι είχαν εντοπίσει τρεις
διαφορετικούς τύπους προσωπικότητας. Ο φιλόδοξος, εργασιομανής άνθρωπος
ονομάστηκε Τύπος A: κρίθηκε επιρρεπής στο άγχος και τον θυμό, την υπέρταση και
τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ο καλόβολος, φιλοσοφημένος, μη ανταγωνιστικός
άνθρωπος ονομάστηκε Τύπος B: κρίθηκε ότι δεν διατρέχει κάποιον ιδιαίτερο
κίνδυνο. Ο άνθρωπος, τέλος, που αποφεύγει τις διαμάχες καταπιέζοντας τα
συναισθήματά του, ονομάστηκε Τύπος Γ: κρίθηκε επιρρεπής στον καρκίνο. Τώρα
όμως, ο Γιόχαν Ντένολετ, καθηγητής Ιατρικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του
Τίλμπουργκ, στην Ολλανδία, κάνει ένα βήμα παραπέρα.

Αρνητικά συναισθήματα

Βασισμένος στην πολύχρονη εμπειρία του από ασθενείς με καρδιαγγειακά νοσήματα,
ο δρ Ντένολετ σκιαγράφησε την προσωπικότητα Τύπου Δ – την πλέον επικίνδυνη για
την καρδιαγγειακή υγεία προσωπικότητα. Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά της είναι
δύο: η «Αρνητική Συναισθηματικότητα», δηλαδή η τάση βίωσης αρνητικών
συναισθημάτων, και η «Κοινωνική Αναστολή», δηλαδή η τάση να μην εκφράζει
κανείς τα συναισθήματά του, να είναι «κουμπωμένος» και να μην εκτιμά τον εαυτό
του. Προσοχή όμως: για να σημάνει το «καμπανάκι» του κινδύνου, πρέπει να
συνυπάρχουν σε μία προσωπικότητα και «Αρνητική Συναισθηματικότητα» και
«Κοινωνική Αναστολή». Και επειδή η καλύτερη πρόληψη αρχίζει από εμάς τους
ίδιους, ο δρ Ντένολετ εφηύρε ένα τεστ που αποκαλύπτει απλά και γρήγορα σε
όποιον θέλει να το διαπιστώσει, αν έχει προσωπικότητα Τύπου Δ.

Το δοκίμασε σε 300 ασθενείς

ΘΕΛΟΝΤΑΣ να ελέγξει την αξιοπιστία τού τεστ, ο Ολλανδός επιστήμονας το
δοκίμασε σε 300 ασθενείς οι οποίοι ανάρρωναν από καρδιαγγειακά νοσήματα. Μέσα
σε δέκα χρόνια, το 27% των ασθενών τους οποίους η «διάγνωση» κατέτασσε στην
προσωπικότητα τύπου Δ είχαν αποβιώσει. Μεταξύ των υπολοίπων, το ποσοστό
θνησιμότητας δεν ξεπέρασε το 7%. Ο δρ Ντένολετ, όμως, δεν θέλει να πανικοβάλει
κανέναν. Αν διαπιστώσετε – λέει – ότι έχετε προσωπικότητα Τύπου Δ αλλά δεν
αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα υγείας και έχετε έναν καλό γάμο ή καλούς
φίλους, δεν χρειάζεται να ανησυχείτε. Αν όμως έχετε προσωπικότητα Τύπου Δ και
αντιμετωπίζετε κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας, δεν θα έβλαπτε καθόλου να
αλλάξετε κάποια πράγματα στον τρόπο ζωής σας, ζητώντας ενδεχομένως και τη
βοήθεια κάποιου ειδικού: και πιο ευτυχισμένος θα γίνετε, και πιο υγιής.

©The Times, 2005

Επιμέλεια:Κίττυ Ξενάκη