Πρόσωπα Ένας φιλόσοφος στην τράπεζα

Στη Νορβηγία, ένας νεαρός φιλόσοφος, ο 39χρονος Χένρικ Σύζε, έγινε ένα
είδος θεματοφύλακα της χώρας κατά του οικονομικού πειρασμού εξασφαλίζοντας την
ηθική διαχείριση του πετρελαϊκού μάννα.

Χένρικ Σύζε. Δουλειά του είναι να προτείνει την επένδυση των εσόδων της Νορβηγίας από το πετρέλαιο στη βάση κανόνων δεοντολογίας

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Σύζε προσελήφθη από την κεντρική τράπεζα της
Νορβηγίας για να προτείνει πώς μπορεί να επενδύονται καλύτερα, από την σκοπιά
της δεοντολογίας μάλλον παρά της οικονομικής απόδοσης, τα έσοδα από τον μαύρο
χρυσό που εδώ και σαράντα χρόνια έχουν κάνει τη μικρή αυτή σκανδιναβική χώρα
μια από τις πλουσιότερες του κόσμου.

Ο πατέρας του ήταν ένας συντηρητικός πολιτικός, που είχε διατελέσει μάλιστα
πρωθυπουργός από το 1989 ώς το 1990, και ο ίδιος ο Χένρικ εντάχθηκε στη
συντηρητική νεολαία επηρεασμένος απ’ αυτόν. Ακολούθησε σπουδές φιλοσοφίας και
βρήκε τον Θεό. “Αισθάνθηκα πως δεν μπορούσα να αποφύγω τα ερωτήματα που θέτει
η θρησκεία”, εξηγεί. Εντάχθηκε όμως στο συντηρητικό κόμμα και όχι στο
χριστιανοδημοκρατικό, θέλοντας να παραμείνει πιστός στον πατέρα του. Καλός
γιος, καλός Νορβηγός, καλός λουθηρανός, από το 1992 διδάσκει στο πανεπιστήμιο,
αλλά δίδαξε και στο κατηχητικό. “Σε μια λαϊκή κοινωνία όπως η νορβηγική, αυτό
ήταν μια μορφή εξέγερσης”, αστειεύεται στη γαλλική “Λε Μοντ”. Επί τρία χρόνια
ήταν μέλος της επιτροπής αξιών του απερχόμενου χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργού
Κγελ Μάγκνε Μπόντεβικ, ενός πρώην λουθηρανού πάστορα.

Στον τέταρτο όροφο του κτιρίου της κεντρικής τράπεζας στο Όσλο, ο Χένρικ Σύζε
και 120 αναλυτές διαχειρίζονται το Ταμείο του Πετρελαίου. Σ’ αυτό κατατίθενται
σχεδόν όλα τα πετρελαϊκά έσοδα της χώρας για να επενδυθούν διεθνώς σε μετοχές
και ομόλογα. Το ταμείο ανέρχεται ήδη σε 150 δισεκατομμύρια ευρώ και σε μερικά
χρόνια, λένε οι Νορβηγοί, θα είναι το μεγαλύτερο του κόσμου. Τα περισσότερα
πολιτικά κόμματα έχουν αυτοδεσμευθεί να μην το αγγίξουν ώστε να μείνει για τις
επόμενες γενιές, αλλά και για να μην υπερθερμανθεί η οικονομία. Ο πειρασμός
όμως υπάρχει πάντα. Πειρασμός να τοποθετηθούν τα χρήματα σε πολύ προσοδοφόρες,
αλλά αμφιβόλου ηθικής επιχειρήσεις. H Νορβηγία το έχει απαγορεύσει στον εαυτό
της. Στο υπουργείο Οικονομίας, ένα συμβούλιο δεοντολογίας παίζει ρόλο
χωροφύλακα. Το Ταμείο του Πετρελαίου πούλησε πρόσφατα τις μετοχές της γαλλικής
εταιρείας Thales, επειδή κατασκευάζει εξαρτήματα βομβών διασποράς. Και πιθανόν
να πουλήσει και τις μετοχές της Total, λόγω της παρουσίας της εταιρείας αυτής
στη χουντική Βιρμανία.

Ο Σύζε πρέπει να σκεφτεί πώς η Τράπεζα της Νορβηγίας μπορεί να παραμείνει
πιστή στον στόχο της μακροπρόθεσμης απόδοσης ψηφίζοντας ταυτόχρονα με τον πιο
δεοντολογικό τρόπο στις γενικές συνελεύσεις των επιχειρήσεων στις οποίες
συμμετέχει. Ο ίδιος συνοψίζει ως εξής την αποστολή του: “Αντί να αποσυρθούμε
απ’ αυτές τις επιχειρήσεις, δεν πρέπει να προσπαθήσουμε να τους ασκήσουμε
πίεση; Και πώς μπορούμε να το κάνουμε, σύμφωνα με ποιες αρχές;”.