Δρόμοι

H εβδομάδα…

… των Νόμπελ άρχισε και θυμηθήκαμε με την ευκαιρία την ιστορία του Ρόμπερτ
Γκραμ και την «τράπεζα σπέρματος των Νόμπελ» που είχε ιδρύσει το 1980. Αν ο
γενετικός σχεδιασμός μπορεί και βελτιώνει ζώα και φυτά, γιατί να μην μπορεί να
βελτιώσει και τους ανθρώπους; είχε σκεφτεί ο Γκραμ. H τράπεζα έκλεισε το 1999,
ο ιδρυτής της πέθανε, τα αρχεία της σφραγίστηκαν. Τίποτα δεν έγινε γνωστό για
τα παιδιά, τις μητέρες, τους δωρητές. Ώσπου αποφάσισε να ερευνήσει την υπόθεση
ο Ντέιβιντ Πλοτζ.

H τράπεζα…

… σπέρματος των Νόμπελ πέθανε, αλλά όλες οι τράπεζες σπέρματος στην Αμερική
είναι σήμερα οι κληρονόμοι της, γράφει ο Ντέιβιντ Πλοτζ στο βιβλίο του «Το
εργοστάσιο της ιδιοφυΐας». Σε αυτή τη χώρα «των ευκαιριών και της ελευθερίας»
υπήρχε πάντα πρόσφορο έδαφος για την ευγονική και τις αποτρόπαιες εφαρμογές
της, συνήθως στους φτωχούς, στους αμόρφωτους, στους ψυχασθενείς και φυσικά
στις γυναίκες, τις περισσότερες φορές χωρίς καν τη συγκατάθεσή τους. (H πρώτη
περίπτωση «τεχνητής γονιμοποίησης» αναφέρεται το 1884. Ούτε η γυναίκα ούτε ο
σύζυγός της έμαθαν ποτέ πως είχε συλλάβει με το σπέρμα ενός φοιτητή της
ιατρικής.) Τώρα που εκείνη η παλιά ευγονική έχει πεθάνει, έχει πάρει τη θέση
της η ιδιωτική ευγονική: οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται πια για τη βελτίωση της
φυλής, αλλά για τη βελτίωση των παιδιών τους. Όμως, όπως μας διδάσκει η
σύγχρονη επιστήμη, αν και παίζουν αυξημένο ρόλο, τα γονίδια δεν είναι τα
μοναδικά συστατικά στη «συνταγή» του ανθρώπου. Με τη βοήθεια της τράπεζας του
Γκραμ, μια γυναίκα είχε συλλάβει ένα παιδί που το ονόμασε ελληνοπρεπέστατα
Δώρον. Είχε γίνει το αγαπημένο παιδί-θαύμα των μέσων ενημέρωσης και μέσα σε
δύο χρόνια από τη γέννησή του περισσότερες από χίλιες γυναίκες κατέφυγαν στην
τράπεζα των Νόμπελ για να αποκτήσουν το παιδί των ονείρων τους. Άραγε τι
απέγινε εκείνο το «δώρον»;

Ο Δώρον…

… Μπλέικ, το αλλοτινό παιδί-θαύμα, μεγάλωσε. Ετοιμάζεται να γίνει καθηγητής
Λυκείου. Είναι έξυπνος άνθρωπος, αλλά απορρίπτει όλα όσα ισχυριζόταν ο Γκραμ
για τη γενετική και τη νοημοσύνη. «Τα γονίδια ποτέ δεν ήταν σημαντικά σε
μένα», λέει. «H οικογένεια είναι οι άνθρωποι που αγαπάς. Νιώθω πολύ πιο κοντά
μου ανθρώπους που δεν έχουν το ίδιο αίμα με εμένα». Αν ο Ρόμπερτ Γκραμ είχε
ανοίξει τράπεζα τροφίμων για τους φτωχούς αντί για εκείνη την τράπεζα
σπέρματος για τους πλουσίους, θα είχε προσφέρει πολύ μεγαλύτερες υπηρεσίες
στην ανθρώπινη νοημοσύνη. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο δείκτης
νοημοσύνης ανέβηκε στις περισσότερες χώρες του κόσμου, κυρίως επειδή άρχισαν
να διατρέφονται καλύτερα τα παιδιά.

Ο Γκραμ…

… πέθανε το 1997. Γλίστρησε και πνίγηκε στην μπανιέρα. Στο περιοδικό «Τάιμ»,
η νεκρολογία του δημοσιεύτηκε ακριβώς πάνω από την είδηση ότι ο νομπελίστας
βιολόγος Κάρλτον Γκάζντουσεκ είχε καταδικαστεί για παιδεραστία.