Aγορές «στα τυφλά» με… σκοτεινές ετικέτες

«Ρεβίθια χονδρά, 560 γρ.» γράφει η αυτοκόλλητη ετικέτα στο σακουλάκι με τα
ρεβίθια, που πωλούνται σε σούπερ μάρκετ στην Αθήνα. Πουθενά όμως δεν γράφει
εάν τα ρεβίθια είναι ελληνικά, εάν προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή
κάποια άλλη τρίτη χώρα… Κι όλα αυτά αν και η νομοθεσία αναφέρει σαφέστατα
ότι πρέπει οι συσκευασίες των οσπρίων να φέρουν την ένδειξη «ελληνικής
παραγωγής» (για τα εγχώρια) ή «εισαγωγής – συσκευασμένα στην Ελλάδα» (για τα
εισαγόμενα).

H παραπάνω περίπτωση, προϊόν δηλαδή που πωλείται χωρίς να αναγράφεται ο τόπος
προέλευσης, δεν είναι η μοναδική στην ελληνική αγορά. Σε πολλές περιπτώσεις,
οι Έλληνες καταναλωτές είναι αναγκασμένοι να πραγματοποιούν αγορές στο…
σκοτάδι. Κι αυτό, επειδή συχνά οι εταιρείες είτε δεν γράφουν καθόλου στις
συσκευασίες τη χώρα προέλευσης του προϊόντος είτε παρέχουν ελλιπείς
πληροφορίες για την προέλευση.

Τι λέει ο νόμος

Τόσο η ευρωπαϊκή όσο και η ελληνική νομοθεσία υποχρεώνουν τους κατασκευαστές
και τα καταστήματα τροφίμων να ενημερώνουν τους καταναλωτές για τη χώρα
προέλευσης των προϊόντων. Όπως τονίζεται στην αγορανομική διάταξη για την
αναγραφή ενδείξεων, «ο τόπος παραγωγής ή προέλευσης πρέπει να αναφέρεται στην
περίπτωση που η παράλειψή του μπορεί να οδηγήσει τον καταναλωτή σε πλάνη ως
προς τον πραγματικό τρόπο παραγωγής ή προέλευσης του τροφίμου».

Ωστόσο, σε πάρα πολλές περιπτώσεις αυτό δεν τηρείται. Σε μία μίνι έρευνα που
πραγματοποίησαν «TA NEA» σε σούπερ μάρκετ, αποδεικνύεται ότι όσπρια, ελαιόλαδα
και μπαχαρικά πωλούνται χωρίς να αναγράφεται στη συσκευασία τους η χώρα
προέλευσης.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση ελαιόλαδου ιδιωτικής ετικέτας που πωλείται σε
μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ. H ετικέτα στη συσκευασία γράφει: «Ελαιόλαδο
αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα -εγγυημένο από
την… (σ.σ.: αναγράφεται η εταιρεία του σούπερ μάρκετ)». Σε κανένα μέρος του
ενός λίτρου δοχείου, όμως, δεν αναφέρεται εάν το ελαιόλαδο είναι ελληνικό,
ισπανικό ή εάν προέρχεται από χώρα εκτός E.E.. Ειδικά για τα ελαιόλαδα, Ο ΕΦΕΤ
παραδέχεται ότι υπάρχει σύγχυση σε ό,τι αφορά τις ενδείξεις που ενημερώνουν
τον καταναλωτή και γι’ αυτό βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης πρόγραμμα, το
οποίο θα δίνει σαφείς οδηγίες στους τυποποιητές για τις ενδείξεις στο λάδι. Σε
μία περίπτωση, όπως η παραπάνω, με το αγνώστου προέλευσης λάδι, ο καταναλωτής
«από τη στιγμή που δεν ενημερώνεται και ενδεχομένως παραπλανάται για τη χώρα
προέλευσης του προϊόντος που αγοράζει, θα πρέπει να καταγγέλλει το περιστατικό
είτε στη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή είτε στις καταναλωτικές οργανώσεις»,
λέει στα «NEA» ο πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών κ. Νίκος
Τσεμπερλίδης.

Ελιγμός

Αρκετές είναι και οι περιπτώσεις τροφίμων που, αν και στη συσκευασία τους
υπάρχουν πληροφορίες, αυτές είναι ελλιπείς ή παραπλανητικές. Για παράδειγμα,
σε αλυσίδα σούπερ μάρκετ πωλείται ζάχαρη και στη συσκευασία της αναφέρεται ότι
«παράγεται στην E.E.» -χωρίς να αναφέρεται η χώρα προέλευσης. Το ίδιο
συμβαίνει με συσκευασία κάπαρης ή γάλακτος. «Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί
μεν οι εταιρείες να είναι καλυμμένες, αλλά μένει ακάλυπτος ο καταναλωτής που
θέλει να ενημερωθεί», λέει η κ. Χριστίνα Πιπερίγκα, σύμβουλος καταναλωτών στο
INKA. Και συνεχίζει: «Ως ένδειξη κοινωνικής ευαισθησίας και σεβασμού προς τον
καταναλωτή, ειδικά τα μεγάλα καταστήματα, θα έπρεπε να αναφέρουν και την
ακριβή χώρα προέλευσης».

Και ελληνικό, και εισαγωγής!

Το κενό ενημέρωσης στην ελληνική αγορά είναι όμως τέτοιο, που μπορεί να τύχει
στους καταναλωτές να αγοράσουν ένα προϊόν, το οποίο να γράφει ταυτόχρονα ότι
είναι ελληνικό και εισαγωγής! Το παράδειγμα προέρχεται από σούπερ μάρκετ στο
κέντρο της Αθήνας: Σε όσπρια ιδιωτικής ετικέτας αναγράφεται στη συσκευασία
(αριστερό μέρος) ότι έχουν παραχθεί από τα «αγνά χώματα της ελληνικής γης».
Στο δεξί μέρος, όμως, έχει μπει μια αυτοκόλλητη ετικέτα όπου αναγράφεται ότι
τα όσπρια είναι εισαγωγής… Πρόκειται για όσπρια που είχαν ελεγχθεί τον
περασμένο χειμώνα από τις υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης, τα οποία
παρουσιάζονταν ως εισαγωγής ενώ ήταν ελληνικά. H εταιρεία όμως δεν μπήκε στον
κόπο να αλλάξει τη συσκευασία…