«Στη Nάουσα δεν έχουμε ζωή…»

Ο Σωτήρης Μούτσος σπουδάζει στην Αγγλία μηχανολόγος – μηχανικός, με
ειδικότητα στις πλεκτικές μηχανές. Στη Νάουσα όπου γεννήθηκε, η παράδοση στην
υφαντουργία αρχίζει πριν από το 1822 και όταν άρχισε τις σπουδές του πίστευε
ότι εύκολα θα έβρισκε δουλειά στον τόπο του. Γρήγορα όμως, απογοητεύτηκε

«Το ξέρω ότι στην πόλη μου δεν πρόκειται να βρω δουλειά. Πρέπει να φύγω από
εδώ και αυτό με στενοχωρεί, γιατί πρέπει να αποχωριστώ συγγενείς και φίλους»,
λέει ο εικοσιπεντάχρονος φοιτητής. H αντίστροφη μέτρηση για την υφαντουργία
στη Νάουσα έχει αρχίσει από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν έκλεισαν τα
δύο μεγάλα εργοστάσια παραγωγής κουβερτών Βέτλανς – Νάουσα και Πέλλα –
Όλυμπος. H ανεργία στην ευρύτερη περιοχή της Νάουσας εκτινάχθηκε στα ύψη. Από
το 1992 και κάθε χρόνο το προσωπικό των επιχειρήσεων άρχισε να συρρικνώνεται.
Πέρσι απολύθηκαν άλλοι 98 εργαζόμενοι στο εργοστάσιο Τρικολάν, ενώ πριν από
ένα μήνα βρέθηκαν στον δρόμο άλλα 110 άτομα που απασχολούνταν στις
επιχειρήσεις Κλωστήρια B’ και Κλωστήρια Ολυμπιακής του ομίλου Λαναρά.

Βαρύ τίμημα. H Νάουσα με τους είκοσι χιλιάδες κατοίκους που ήταν κάποτε
το «Μάντσεστερ των Βαλκανίων» στην κλωστοϋφαντουργία, πληρώνει το βαρύ τίμημα
της παγκόσμιας κρίσης που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Είναι χαρακτηριστικό ότι από
το 1990 μέχρι σήμερα απολύθηκαν περισσότεροι από 2.000 εργαζόμενοι στα
εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας, παραγωγής ετοίμων ενδυμάτων και κουβερτών, τα
οποία λειτουργούσαν στην πόλη.

H ανεργία εκτοξεύτηκε στο 35% (σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή από τον ΟΑΕΔ),
αλλά ανεπίσημα αγγίζει το 50%, δηλαδή ένας στους δύο εργαζόμενους στη Νάουσα
δεν έχει δουλειά.

«Δεν ελπίζω…». «Κανένας δεν μπορεί πλέον να μας βοηθήσει. Είναι
αδύνατον να ξαναβρούμε κάποια άλλη δουλειά σε αυτή την ηλικία. Είμαι
απογοητευμένη και δεν ελπίζω πια σε τίποτα», λέει με θλίψη στα «NEA» η Πηγή
Δεληχρήστου, που απολύθηκε πριν από περίπου ένα χρόνο από το εργοστάσιο
Τρικολάν του ομίλου Λαναρά. Εργαζόταν στο εργοστάσιο 26 ολόκληρα χρόνια, από
16 ετών κοπελίτσα, αλλά όπως λέει χαρακτηριστικά βρέθηκε στον δρόμο, επειδή
είναι πολύ μεγάλη για να ξαναβρεί δουλειά και μικρή, για να βγει στη σύνταξη.

H πρώην συνάδελφός της Φωτεινή Αποστόλου, επίσης απολυμένη από την Τρικολάν,
σκέφτεται με ποιο τρόπο θα καταφέρουν με τον σύζυγό της να βοηθήσουν
οικονομικά τα επόμενα χρόνια τον γιο τους, που είναι φοιτητής, και την κόρη,
μαθήτρια γυμνασίου. «Έψαξα παντού για δουλειά, αλλά δεν υπάρχει τίποτα. Και
πώς είναι δυνατόν να υπάρχει όταν οι άνεργοι στη Νάουσα είναι χιλιάδες. Δεν
θέλω ούτε να το σκέφτομαι. Δεν προγραμματίζω πλέον τίποτα, δεν ελπίζω για το
μέλλον», λέει απογοητευμένη.

Ο αναπτυξιακός νόμος. Περίπου σαράντα πέντε απολυμένοι από την
κλωστοϋφαντουργία εργάζονται με μερική απασχόληση σε υπηρεσίες του δήμου και
της νομαρχίας. «H Νάουσα, πόλη της κλωστοϋφαντουργίας επί σειρά δεκαετιών,
μαστίζεται από την ανεργία», λέει ο δήμαρχος Νάουσας Αν. Καραμπατζός που ζητά
από την κυβέρνηση, μεταξύ των άλλων, να εντάξει άμεσα την περιοχή της Νάουσας
στον αναπτυξιακό νόμο.

Βγήκαν τα τεφτέρια στην αγορά

H αποβιομηχάνιση και η ανεργία συμπαρασύρουν την αγορά της Νάουσας, όπου η
κίνηση στα καταστήματα είναι περιορισμένη. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια έκλεισε
το 20% των καταστημάτων στην αγορά και από τα 180 μέλη που είχε ο Εμπορικός
Σύλλογος Νάουσας το 2001 σήμερα μειώθηκαν σε 140, ενώ την κρίση στην αγορά
πληρώνουν κυρίως τα καταστήματα ένδυσης και υπόδησης. «Όλα τα μαγαζιά
δουλεύουν με επιταγές και δανεικά χρήματα, κυρίως από τις τράπεζες. Με δανεικά
ψωνίζουν και πολλοί πελάτες, αφού δεν υπάρχει ρευστό. Βγήκαν ξανά τα τεφτέρια
στα παντοπωλεία, ακόμα και στα κομμωτήρια. H κατάσταση είναι πολύ άσχημη και
δεν ξέρουμε πώς μπορεί να αλλάξει», λέει στα «NEA» ο πρόεδρος του εμπορικού
συλλόγου της πόλης Άγγελος Κάλης.

Ούτε τις εισφορές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ομοσπονδίας επαγγελματιών
βιοτεχνών επαρχίας Νάουσας, από το 2000 μέχρι σήμερα οι εισφορές στο TEBE
μειώθηκαν κατά 20% περίπου, ενώ 150 βιοτέχνες και επαγγελματίες μηνύθηκαν από
το Ταμείο επειδή αδυνατούν να καταβάλουν τις εισφορές.

Απογοητευμένη και φοβισμένη για τα χειρότερα που – όπως λέει – μπορεί και να
συμβούν στην πόλη εξαιτίας της ανεργίας, είναι και η Τάνια Τζιαμάλη. Παρά το
γεγονός ότι η ίδια εργάζεται σε υποκατάστημα τράπεζας, δηλώνει απογοητευμένη
με την κατάσταση που επικρατεί. «Όπου και να κοιτάξεις βλέπεις ανθρώπους
σκεπτικούς και στενοχωρημένους. Πώς μπορώ να αισθάνομαι άνετα; Άλλωστε, όπως
λέει και ο λαός, όταν καίγεται το σπίτι του διπλανού περίμενε να έρθει και η
σειρά σου», λέει.

Με παράδοση στην υφαντουργία πριν από το 1822

Το πρώτο εργοστάσιο στη Νάουσα ιδρύθηκε γύρω στο 1874

Στη Νάουσα, η χειροτεχνία και η βιοτεχνία παρουσιάζονται πριν ακόμη από την
επανάσταση και την καταστροφή της πόλης, το 1822. Ωστόσο, για την πρώτη μεγάλη
βιομηχανία επεξεργασίας βαμβακιού μπορεί να γίνει λόγος το 1874-1875, οπότε
και ιδρύεται το εργοστάσιο Λόγγου – Κύρτση – Τουρπάλη”, ίσως η πρώτη
βιομηχανία στη Μακεδονία και στα Βαλκάνια. Από τη δεκαετία του ’20 και μετά η
κλωστοϋφαντουργία στη Νάουσα συνδέεται κυρίως με την οικογένεια Λαναρά, η
οποία επεκτείνει τη δραστηριότητα της και σε άλλες περιοχές της χώρας.