Δρόμοι

Ο Επίκουρος…

… είχε δει «άπειρους κόσμους, όμοιους και διαφορετικούς από τον δικό μας». Ο
Κέπλερ πίστευε πως ο Δίας ήταν κατοικημένος και ο Βενιαμίν Φραγκλίνος
αναρωτιόταν μήπως υπάρχουν άνθρωποι στον Ερμή. Όμως, εμείς ακόμη περιμένουμε
τον εξωγήινο. Έγινε σταρ χωρίς καν να κάνει πρόβα. Και είναι η αιτία γι’ αυτό
το παράδοξο, που το επισημαίνει ο Τιμ Ράντφορντ στην εφημερίδα «Γκάρντιαν»:
όλοι ξέρουν πώς είναι ένας εξωγήινος, αλλά κανείς δεν τον έχει δει ποτέ.

Οι άνθρωποι…

… ποτέ δεν έπαψαν να ελπίζουν σε ένα τηλεφώνημα από το Άλφα του Κενταύρου ή
από την Ανδρομέδα. Μια έκθεση που θα ανοίξει τον Οκτώβριο στο Μουσείο
Επιστημών του Λονδίνου θα δείξει πόσο επίμονη είναι αυτή η προσμονή. Θα μπορεί
κανείς να βρει εκεί εξωγήινους καλόγνωμους και χαριτωμένους, υπερέξυπνους,
μοχθηρούς, εξωγήινους από το Ρόσγουελ και από την Περιοχή 51 και φυσικά
εξωγήινους από την Κόλαση. Ο φόβος δεν έλειψε ποτέ από την υπόθεση των
εξωγήινων. Μολονότι εξακολουθούν να μη μας επισκέπτονται, ένας στους δέκα
Αμερικανούς πιστεύει ότι έχει απαχθεί από αυτούς σε κάποια περίοδο της ζωής
του, αλλά αν οι νόμοι της φυσικής ισχύουν και πέρα από το Άλφα του Κενταύρου,
τότε αυτό δεν είναι δυνατόν. Επειδή οι αποστάσεις από τα κοντινότερα αστέρια
είναι ασύλληπτες και το ενεργειακό κόστος της επικοινωνίας αστρονομικό.

Μια θεωρία…

… στην οποία πιστεύουν πολλοί σοβαροί αστρονόμοι, είναι πως ίσως είμαστε
μονάχοι μας στον κόσμο, πως η ζωή είναι ένα πολύ σπάνιο φαινόμενο και πως η
νοήμων ζωή πιθανότατα είναι περιορισμένη σε έναν μονάχα πλανήτη. Όχι, λένε
άλλοι. H πρώτη ύλη για τη ζωή όπως την ξέρουμε προέρχεται από την έκρηξη
αστεριών και μεταφέρεται από κομήτες σε ολόκληρο το ηλιακό σύστημα και παντού.
Πράγμα που μας πηγαίνει στην απορία του Φέρμι (που ονομάστηκε παράδοξο του
Φέρμι): «Τότε πού βρίσκονται όλοι αυτοί;». H ζωή πρέπει να είναι κάτι
συνηθισμένο, έστω και αν τη χωρίζουν έτη φωτός. Ίσως αυτό ακριβώς είναι που
δεν αφήνει τους γείτονες να ανταλλάξουν μηνύματα, να κάνουν τηλεφωνήματα. Δεν
είναι καθόλου εύκολο να μεταδώσεις ένα μήνυμα που να λέει: «Είναι κανείς εκεί
πέρα;». Το σήμα θα διαλυθεί ώσπου να φτάσει στον Πλούτωνα. Ας πούμε πως
στέλνουμε ένα μήνυμα με μια πανίσχυρη ακτίνα λέιζερ. Πόση ενέργεια θα
χρειαστεί; Πόσο θα κοστίσει; Σε πόσες κατευθύνσεις θα πρέπει να στραφεί ο
πομπός για να καλύψει ολόκληρο τον ουρανό; (H απάντηση σε αυτό είναι σε
100.000 τρισεκατομμύρια.) Και πόσο είναι πιθανό ένας πολίτης ενός εξωγήινου
πολιτισμού να είναι συντονισμένος στη συχνότητά μας;

H αριθμητική…

… είναι απογοητευτική. Αν υποθέσουμε ότι οι κεραίες πομπού και δέκτη είναι
αντικρυστά, θα μπορούσε ίσως να υπάρξει επικοινωνία για ένα δευτερόλεπτο κάθε
10 τετράκις εκατομμύρια χρόνια. Δεν υπάρχει λοιπόν λόγος, λέει ο Ράντφορντ, να
περιμένουμε τον εξωγήινο. Είναι προτιμότερο να τον αφήσουμε στη φαντασία μας.