12.000 θεατές για μια «εκτυφλωτική» Mήδεια

H Μανταλένα Κρίπα, σπαρασσόμενη Μήδεια, με τον Χορό, στην παράσταση του Πέτερ Στάιν

Ένας ήλιος λαμπρός. Που σε θάμπωνε. Και σε ζέσταινε. Κυριολεκτικά. Ο
ήλιος του Πέτερ Στάιν: ένα ολοστρόγγυλο τεράστιο ταμπλό με συναρμολογημένους
πάνω του δεκάδες προβολείς, αιωρούμενο από ένα γερανό. Και μπροστά του, το
άρμα της Μήδειας, με την εγγονή του Ήλιου, αφού πήρε την εκδίκησή της, να
«αναλαμβάνεται», να ανέρχεται στους ουρανούς. Με ακουμπημένα πλάι της τα
ματωμένα κορμάκια – ομοιώματα των δυο αγοριών της. Υψώθηκε μπροστά στα μάτια
μας και αφού διέγραψε ένα μεγάλο κύκλο πάνω από την ορχήστρα, τη σκηνή και τον
χώρο πέρα από τη σκηνή, «έδυσε» πίσω από τα δέντρα.

Το μεγάλο εφέ του φινάλε, επιστέγασμα μιας παράστασης καθόλου
εφετζίδικης – το αντίθετο, λιτότατης, που ακουμπούσε χωρίς δισταγμό στον
ρεαλισμό – κέρδισε οριστικά το ήδη κερδισμένο κοινό που ξέσπασε σε θερμό
χειροκρότημα στο τέλος. Χειροκρότημα που έγινε αλαλαγμός με πολλά «μπράβο» για
την κοκκινομάλλα Μήδεια του Στάιν, τη Μανταλένα Κρίπα, η οποία λύγισε το
ευλύγιστο κορμί της σε μια βαθιά υπόκλιση, τόσο βαθιά που σαν να φίλαγε το
χώμα της Επιδαύρου.

Ένας μικρός, γυμνός «λόφος» κάλυπτε μεγάλο μέρος της ορχήστρας του
θεάτρου. Στην κορυφή του, μια καλύβα με κεραμοσκεπή, με δυο παραθυράκια
ανοιχτά που άφηναν να ακούγονται οι βόγκοι της πληγωμένης, οργισμένης – η
Μεγάλη Οργή – από την απιστία του Ιάσονος και εγκαταλελειμμένης Μήδειας, ενώ
κάποια στιγμή ένα… κατσαρολικό εκτοξεύεται. Και, μπροστά στην καλύβα, στο
έδαφος, χαραγμένο το περίγραμμα ενός ήλιου – ο «ζωτικός χώρος» της Μήδειας -,
με ένα μεγάλο μαγκάλι πλάι του. Χρώματα ωχρά, ουδέτερα, θανάτου, ερημιάς. H
υπόλοιπη ορχήστρα με το χώμα της. Μόνο χρώμα, λίγα παιδικά κυβάκια – κόκκινα,
πράσινα, κίτρινα… – ριγμένα σε μια γωνιά. Δεξιά και αριστερά, δυο οθόνες
όπου έπεφταν οι ελληνικοί υπέρτιτλοι. Και από το βάθος να υψώνεται ένας
τεράστιος κόκκινος γερανός.

Συναντήσεις στα παρασκήνια της «Μήδειας»: ο Ζυλ Ντασσέν ανάμεσα στους Πέτερ Στάιν και Μανταλένα Κρίπα

Στα κόκκινα του αίματος η Τροφός θα διεκτραγωδήσει στον Πρόλογο τα
βάσανα της κυράς της. Ο Παιδαγωγός με τα δυο αγόρια, στα μαύρα και οι τρεις,
θα κατεβεί από το κοίλον. Τα παιδιά θα τρέξουν στους κύβους και θα τους
στήσουν τον ένα πάνω στον άλλον φτιάχνοντας ένα πυργάκι. Και όταν τελειώσει η
σκηνή του, ο Παιδαγωγός θα τα πάρει μαζί. Αλλά δεν θα φύγουν. Πλάι στην
ορχήστρα, πίσω από την ορχήστρα, γύρω από τη σκηνή θα παίζουν μαζί του, ελαφρά
φωτισμένα, σε όλη την παράσταση και οι φωνούλες τους θα γίνουν το ηχητικό
«μπακγκράουντ» της.

Από τους διαδρόμους του κοίλου κατηφόρισαν και οι δώδεκα καλλίφωνες
κοπέλες του Χορού. Τα μαλλιά πιασμένα πίσω σε κότσο, μια αίσθηση από ινδικό
σάρι στα κοστούμια τους, χρώματα παστέλ, λόγος άλλοτε ομαδικά εκφερόμενος,
άλλοτε ατομικά, άλλοτε αδόμενος α καπέλα – ήταν η μόνη μουσική της παράστασης.

Στα μαύρα η εκρηκτική – ένα ηφαίστειο – Μήδεια, με μια αίσθηση Ανατολής
στο κοστούμι της, «θα μαζέψει βότανα» από το χώμα σε ένα καλαθάκι, θα τα
λειώσει στο ξύλινο γουδί και θα ανάψει το μαγκάλι για να ετοιμάσει το
δηλητηριώδες μαντζούνι της. Στα λευκά ο Κρέων, με ένα μαύρο κοστούμι κι από
πάνω λευκή, μακριά καμπαρντίνα – παλτό ο Ιάσων, στα κόκκινα ο Αιγέας. Ο
Αγγελιαφόρος, με βρωμισμένο λευκό κοστούμι, χέρια και πρόσωπο, θα φέρει το
τραγικό μαντάτο του θανάτου της Γλαύκης και του Κρέοντος. H Μήδεια θα το
δεχτεί με έξαλλα βαρβαρικά πηδήματα στον αέρα κρατώντας στο χέρι ένα σπαθί και
μετά θα ρουφήξει την περιγραφή του καθισμένη ανακούρκουδα στην ορχήστρα, πλάτη
στο κοίλον – μια πλάτη που «μιλούσε».

H εκδίκηση ολοκληρώνεται…

H σειρά των παιδιών. H Μήδεια κλονιζόμενη, σπαρασσόμενη από τον
δισταγμό για τη Φοβερή Πράξη, τα οδηγεί τελικά στην καλύβα και μετά, με μια
κίνηση βαριά, που σαν να την «τραβάει» προς τα πίσω, με το σπαθί στο χέρι,
αφού γκρεμίσει το πυργάκι με τα χρωματιστά κυβάκια που είχαν στήσει τα παιδιά,
θα ανηφορήσει τον «λόφο» και θα μπει στην καλύβα να τη διαπράξει. Μια κραυγή
παιδιού, το άλλο ορμάει έξω, εκείνη πίσω του, θα το σύρει πάλι μέσα, ο Χορός
ολοφύρεται…

Όταν φτάνει ο Ιάσων ξέστηθος, τα παιδιά είναι νεκρά. H καλύβα
γκρεμίζεται. H εκδίκηση έχει ολοκληρωθεί. H Μήδεια με τα κουφάρια τους,
αμείλικτη, με φωνή «μεταλλική», πέρα από τα ανθρώπινα, «αναλαμβάνεται».