Δρόμοι

Τα ταξίδια…

… στα μνημεία του πολιτισμού, που κάποτε ήταν προνόμιο των λίγων, σήμερα
έχουν γίνει δικαίωμα των πολλών. Αλλά τα μνημεία στενάζουν, λένε πως δεν
μπορούν να αντέξουν τα πλήθη. Στην Αίγυπτο, ο Κεντ Γουίκς, καθηγητής της
αιγυπτιολογίας, θέλει να περιορίσει τον αριθμό των επισκεπτών στον τάφο του
Ραμσή B’ και του Τουταγχαμών, στην Κοιλάδα των Βασιλέων. Επειδή έχει
υπολογίσει πως μόνο και μόνο με την αναπνοή του καθένας επισκέπτης αφήνει
περίπου ένα φλιτζάνι του καφέ υγρασία πάνω στις τοιχογραφίες. H Unesco, η
οργάνωση του ΟΗΕ που φροντίζει για τον πολιτισμό, αναγκάστηκε να προσθέσει το
Μάτσου Πίτσου, τη λίθινη οχυρή πόλη των Ίνκας, στον κατάλογο με τα πολιτισμικά
μνημεία που απειλούνται με καταστροφή (400.000 τουρίστες τον χρόνο είναι πάρα
πολλοί).

H Βενετία…

… ένα πιο κοντινό μας παράδειγμα, δείχνει πόσο περίπλοκη είναι η υπόθεση του
τουρισμού. H πόλη δέχεται 16,5 εκατομμύρια τουρίστες τον χρόνο, οι οποίοι
ανεβοκατεβαίνουν ακατάπαυστα από την πλατεία του Αγίου Μάρκου στη γέφυρα
Ριάλτο. Μια άλλη μάστιγα είναι τα κρουαζιερόπλοια. «Οργώνουν» τα κανάλια κι
έχουν μετατρέψει τα ρηχά νερά σε κάτι που μοιάζει πιο πολύ με ανοιχτή θάλασσα.
Οι πλημμύρες είναι πιο συχνές και απειλούν την επιβίωση της πόλης, αλλά το
δημοτικό συμβούλιο δεν τολμάει να αποκλείσει τα μεγάλα πλοία από το λιμάνι της
Βενετίας, επειδή θα χαθούν θέσεις εργασίας. Τα κρουαζιερόπλοια ξεφορτώνουν
εκατοντάδες τουρίστες κάθε φορά, οι περισσότεροι από τους οποίους πηγαίνουν
στην πλατεία του Αγίου Μάρκου και ταΐζουν τα περιστέρια (ακόμη και αυτό είναι
ένα οικολογικό πρόβλημα). H Βενετία δεν μπορεί να δέχεται τόσους επισκέπτες
και την ίδια ώρα να διατηρεί μια ανεκτή ζωή για τους κατοίκους της. Γι’ αυτό,
ο πληθυσμός της φθίνει χρόνο με τον χρόνο: από 150.000 τη δεκαετία του 1960,
σήμερα έχουν απομείνει μόλις 60.000 μόνιμοι κάτοικοι.

Το εύκολο…

… χρήμα από τους τουρίστες έχει διαφθείρει τους ντόπιους (αυτό κάτι μας
θυμίζει). Μολονότι αυτό δεν ταιριάζει καθόλου με την ιταλική παράδοση,
σερβίρουν κακό φαγητό στα εστιατόρια, επειδή έχουν καταντήσει να απεχθάνονται
τους πελάτες τους. Τι κι αν ακούνε διαρκώς παράπονα; Υπάρχουν καραβιές άλλοι
που περιμένουν στην ουρά για να γεμίσουν τα τραπέζια. Και έτσι η πόλη
πεθαίνει, πνευματικά και οργανικά.

Στην «Εφημερίδα…

… της τέχνης», η Άννα Σόμερς Κοκς προτείνει μερικές λύσεις σωτηρίας. Θα
πρέπει, λέει, να επιβληθεί ένα ειδικό τέλος για τις επισκέψεις στη Βενετία –
από το οποίο, πάντως, θα απαλλάσσονται οι νέοι και οι ηλικιωμένοι. Όπως,
παραδείγματος χάριν, μια επίσκεψη στο Λούβρο θα πρέπει να είναι ακριβότερη
όταν περιλαμβάνει και την «Τζοκόντα». Έτσι, τα μνημεία του πολιτισμού θα
απαλλαγούν από ένα περιττό βάρος, αφού πολλοί τουρίστες που τα επισκέπτονται
από συνήθεια, θα προτιμήσουν ένα μπουκάλι Κιάντι ή ρετσίνα από το εισιτήριο
για την «Τζοκόντα» ή τον Παρθενώνα.