20 ΕPΩTHΣEIΣ MIΛTIAΔHΣ ΠAΠANIKOΛAOY

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ KPATIKOY ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Χαμηλών τόνων, αλλά υψηλών στόχων επιβίωσε της λαίλαπας των αλλαγών που
επιφύλαξε η νέα πολιτική ηγεσία και στους φορείς πολιτισμού. Ηγείται επί οκτώ
χρόνια (από την ίδρυσή του) του άστεγου και πολυσυζητημένου Κρατικού Μουσείου
Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη και φιλοδοξεί παρά την κρατική αδιαφορία
χρόνων να πείσει για την – επιτέλους – αγορά και ανέγερση του κτιρίου του
μουσείου στο βιομηχανικό συγκρότημα της ΥΦΑΝΕΤ. Ο ίδιος το αντιμετωπίζει ως
προσωπικό στοίχημα, καθώς η ουτοπία – λέει – ανήκει μόνο στην τέχνη. Ο ίδιος
ως καθηγητής της Ιστορίας της, τη γνωρίζει και τη χειρίζεται καλύτερα…

Είστε τελικά από τους λίγους που επιβίωσαν της λαίλαπας των αλλαγών που
επήλθε και στους φορείς πολιτισμού…

Δεν θα το έβλεπα ακριβώς έτσι. Θεωρώ, ωστόσο, ότι η αναγνώριση ενός έργου που
έχει γίνει στο μουσείο δημιουργεί μεγαλύτερες ευθύνες και υποχρεώσεις.

H διατήρηση της θέσης σάς έδωσε πρόσθετο «αέρα» για τη δυναμικότερη
διεκδίκηση στέγης για το «άστεγο» Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης;

Αναμφισβήτητα ναι, αν και η διεκδίκηση ενός νέου μουσείου δεν εξαρτάται από
τις «θέσεις».

Το κτίριο της ΥΦΑΝΕΤ είναι δικό σας;

Όχι ακόμη, αλλά πιστεύω ότι θα γίνει δικό μας σε πολύ σύντομο χρόνο.

«Βρήκαμε» 40 εκατομμύρια ευρώ για να αγοράσουμε τη Συλλογή Κωστάκη, αλλά
όχι τα 30 (εκατομμύρια ευρώ) για την αγορά και ανέγερση του χώρου που θα τη
στεγάσει;

Όπως πάντα, είναι θέμα πολιτικής βούλησης.

Τι έγινε και «βγήκε» η ΥΦΑΝΕΤ εκτός του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου;

Ειλικρινά, δεν το γνωρίζω.

Βρέθηκαν τελικά τα δέκα εκατομμύρια ευρώ για την – έστω – αγορά του;

Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση από τον υφυπουργό Πολιτισμού Πέτρο Τατούλη,
βρισκόμαστε σε πολύ καλό δρόμο.

Και τα 20 εκατομμύρια ευρώ για την ανακαίνιση-μετατροπή του κτιρίου σε
μουσείο;

Από τη στιγμή που το ΚΜΣΤ γίνει ο ιδιοκτήτης του χώρου είναι πλέον θέμα χρόνου
και οικονομικής συγκυρίας.

Νιώθετε στιγμές ότι «κυνηγάτε» μια «χαμένη υπόθεση»;

Όχι. Τέτοιο συναίσθημα δεν το ένιωσα ποτέ, όπως πολύ καλά το γνωρίζετε εσείς
οι δημοσιογράφοι.

H απόκτηση στέγης για το ΚΜΣΤ εξελίσσεται σε «προσωπικό στοίχημα»;

Είναι, πραγματικά, ένα προσωπικό στοίχημα που φαίνεται ότι κερδίζεται. Αρχίζω
να πιστεύω ότι η λέξη «ουτοπία» υπάρχει μόνο στην τέχνη.

H απόκτηση της Συλλογής Κωστάκη «εκτιμήθηκε» στην Ελλάδα όσο στο εξωτερικό;

Σε καμιά περίπτωση δεν θα έκανα μια τέτοια σύγκριση, γιατί στην Ευρώπη η τέχνη
του μοντερνισμού είναι «εθνική υπόθεση», ενώ σε μας ποτέ δεν ήταν.

Το ΚΜΣΤ είναι ένα μουσείο ή μια «εξ αναγκαιότητας» αλλά και «εξ ανάγκης»
δανειστική πινακοθήκη;

Είναι ένα μουσείο που φιλοδοξεί να γίνει μεγάλο μέσα από τη σπουδαιότητα της
συλλογής του και από τις διεθνείς επαφές και συνεργασίες.

H Συλλογή αποκτήθηκε όταν «ο Σαγκάλ κόστιζε όσο ένα κιλό πατάτες». Στην
αισθητική ενημέρωση και αξιολόγηση των νεοελλήνων στοιχίζει περισσότερο;

Για την Ελλάδα το πραγματικό κόστος είναι ο χρόνος. Είμαστε μια χώρα που μόλις
πρόσφατα απέκτησε Μουσεία Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, με αποτέλεσμα η
καλλιτεχνική παιδεία να υστερεί σημαντικά.

Φταίει και η αδυναμία μουσειακής ανάπτυξής της στα κελιά της Μονής
Λαζαριστών;

Πιστεύω πως το θέμα δεν είναι τοπικό και υπάρχουν βαθύτερες αιτίες του
προβλήματος.

Τελικά διευθύνετε ένα μουσείο ή μια «ντουλάπα-αποθήκη»;

Είναι ένα μουσείο που συνεχώς μεγαλώνει, έχει τύχει μεγάλης διεθνούς
αναγνώρισης, έχει απασχολήσει εκτενώς τον ξένο Τύπο και έχει φίλους παντού.

Πόσο «ασφαλισμένα» από ανθρώπινους, αλλά και φυσικούς κινδύνους είναι τα
έργα της Συλλογής;

H Συλλογή Κωστάκη φυλάσσεται στη Μονή Λαζαριστών, με βάση τις αυστηρότερες
ευρωπαϊκές προδιαγραφές.

Το κοινό που επισκέφθηκε τις εκθέσεις της Συλλογής στη Θεσσαλονίκη είναι
μεγαλύτερο ή μικρότερο απ’ αυτό που έσπευσε στο Βερολίνο, τη Βιέννη και τη Νέα
Υόρκη;

Το κοινό του Βερολίνου και της Βιέννης μέσα σε 5 μήνες ξεπέρασε τους 130.000
επισκέπτες. Με τέτοια νούμερα δεν προσφέρονται συγκρίσεις.

Είστε Μουσείο Μοντέρνας ή Σύγχρονης Τέχνης;

Είμαστε ένα Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης και μακάρι να δημιουργηθούν
και άλλα παρόμοια στην Ελλάδα.

Πότε να αναμένουμε το περιβόητο «Φως και χρώμα»;

Τα εγκαίνια της έκθεσης έχουν αποφασιστεί από το νέο Δ.Σ. να γίνουν πανηγυρικά
στις 8 Σεπτεμβρίου.

Και εκείνη τη θεματική έκθεση για τον «Σαμανισμό και τον Καντίνσκι»;

Έχει προγραμματιστεί να γίνει στα τέλη του 2006.

Προτιμάτε τελικά την Ιστορία της Τέχνης που διδάσκετε στο ΑΠΘ ή την τέχνη
της πολιτικής που να την ασκείτε από τη θέση σας στο ΚΜΣΤ;

Είναι όπως τα συγκοινωνούντα δοχεία. Είναι πολύ ενδιαφέρον και ευχάριστο η
Ιστορία της Τέχνης να διδάσκεται με πραγματικά έργα τέχνης. Πόσο μάλλον όταν
πρόκειται για τα έργα της Συλλογής Κωστάκη, που ανήκουν στα αριστουργήματα της
ευρωπαϊκής τέχνης του 20ού αιώνα.