Tρόμος πιο ισχυρός από βόμβες

Τρομαγμένοι μπροστά στην καταστροφή αλλά περισσότερο μπροστά στο θέαμα

Στην οθόνη, τα πλάνα κόβουν το αίμα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, με μουσική
υπόκρουση προβάλλονται ένα ένα, κεφαλαία, τεράστια, σε χρώμα κόκκινο τα
γράμματα της λέξης «τρόμος». Στο Alter, το δελτίο ειδήσεων παρουσιάζει τα
γεγονότα στην Αίγυπτο σαν να πρόκειται για αιμοσταγή ταινία τρόμου. Οι
αφηγήσεις εκείνων που είδαν και οι οποίοι κάνουν λόγο για αφόρητες εικόνες και
διαμελισμένα πτώματα δεν φτάνουν! Οφείλουμε να καταναλώσουμε… αίμα και
πανικό. Το θέαμα, πιο τρομοκρατικό από τις ίδιες τις βόμβες. Ακολουθεί αναφορά
στις επιθέσεις που σημειώθηκαν στους νεοϋορκέζικους δίδυμους πύργους, στο
Μπαλί, στην Κωνσταντινούπολη, στη Μαδρίτη, στο Λονδίνο και τώρα στην Αίγυπτο.
Για να ανακεφαλαιώσουμε την πορεία του τρόμου πάνω από τον κόσμο, τη μέγκενη
που τυλίγει ύπουλα τη σκέψη των καθηλωμένων στους καναπέδες. Άλλωστε έχουν
καθηλωθεί τόσες φορές! Ποιος τρόμος είναι ικανός να μας τρομάξει περισσότερο;

Μήπως η είδηση για τη δολοφονία από αστυνομικούς στο Λονδίνο ενός αθώου
που κρίθηκε ύποπτος «τρομοκράτης» και πυροβολήθηκε μανιωδώς;

A! H στρατηγική των τρομοκρατών είναι εκπληκτικά μοντέρνα και εξαιρετικά
επιδέξια. Αξιοποιεί κατά τρόπο ιδανικό το μιντιακό σύστημα του δυτικού
σύμπαντος σαν «υπεραγωγό» των μηνυμάτων τού «Κακού». Και το μεγαλύτερο
επίτευγμα αυτής της μοναδικής τεχνικής δεν είναι οι θάνατοι ανθρώπων – όσο κι
αν αυτό κάνει τις ευαίσθητες ραχοκοκαλιές ανθρωπιστών να ανατριχιάζουν – αλλά
η παταγώδης κατάρρευση τού ισχνού, όπως αποδεικνύεται, φράγματος των αξιών του
δυτικού πολιτισμού απέναντι σε εκείνους που χρησιμοποιούν τη βία τής διαρκούς
απειλής.

Θαρρεί κανείς πως οι μιντιακές υπερπαραγωγές που τροφοδοτούν την
παγκόσμια τρομολαγνεία καταπίνουν το «οξυγόνο» πρώτα απ’ όλα των περίφημων
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την περήφανη σημαία του δυτικού πολιτισμού· πρώτα αυτά
πέφτουν στον βωμό των βομβών. Οι πολύτιμες ελευθερίες, η προστασία των
ατομικών δικαιωμάτων. Αλλά, με αυτά έχει κάνει ήδη τη δουλειά του το
μπιγκμπραδερικό θέαμα. Μας φαίνεται φυσικό, αν όχι και πολύ ασφαλές, να μας
παρακολουθούν!

Το μόνο που απασχόλησε τα εθνικά δίκτυα ήταν η «εγγύτητα» του φονικού
τρόμου». Πλησιάζει. Έρχεται; Και φυσικά, όπως συνέβη και με εκείνη την άγρια
καταστροφή από το τσουνάμι, αναζητήθηκαν οι Έλληνες που βρίσκονταν εκεί. Πόσο
«κοντά» έφτασε; Πόσο μας αγγίζει; Μόνον όταν όλο αυτό αφορά δικούς «μας». Να,
που η παγκοσμιότητα του δυτικού οράματος θρυμματίζεται και μόνο από το ίδιο το
τελετουργικό τού μιντιακού του συστήματος.

Πώς αλλιώς θα επιτευχθεί η συναισθηματική εμπλοκή του τηλεθεατή, όχι με αυτό
καθαυτό το γεγονός αλλά με το θέαμά του. Μόνο αν τρομάξει με την απειλή, αν
την αισθανθεί δίπλα του.

Αναφορές στον Μπιν Λάντεν. Ξαναβλέπουμε τη γενειοφόρο μορφή στις οθόνες, σε
εκείνα τα ίδια πλάνα, που εδώ και τρία χρόνια επανέρχονται κάθε τόσο για να
θυμίσουν το «Απόλυτο Κακό». Πληροφορία για το πού βρίσκεται, καμιά! Απόλυτα
κρυμμένος από τη θέα των ανθρώπων, από τις κάμερες. H απειλή είναι πάντα
σκοτεινή και αθέατη. Ακριβώς όπως στα χολιγουντιανά θρίλερ, που ακούς την
ανάσα του δολοφόνου αλλά δεν τον βλέπεις.

Το ενημερωτικό θέαμα ακολουθεί κατά γράμμα τους κανόνες που έχουν
καθιερωθεί για την ψυχαγωγία του δυτικού κόσμου.

Οι εικόνες των ξένων πρακτορείων – του CNN κυρίως και των βρετανικών –
συμπληρώνουν τις εγχώριες, με μαρτυρίες Ελλήνων τουριστών και ιδιοκτητών
ταξιδιωτικών πρακτορείων.

Βίαιη οπισθοδρόμηση του κόσμου

Στα ρεπορτάζ προστίθενται και εκείνα που έγιναν στις μουσουλμανικές
κοινότητες. Το έκαναν οι Βρετανοί, το κάνουν και τα εγχώρια κανάλια. Και εκεί,
αγωνία και φόβος. Αίφνης, άνθρωποι που έχουν οργανώσει ζωές σε τόπους που τους
θεωρούσαν νέες πατρίδες βρίσκονται έρμαια ενός ύπουλου ρεύματος που πιέζει τον
κόσμο να μοιραστεί στις δύο του όχθες, χωρίς γέφυρες, ενός ρεύματος που
κανονίζει τα εχθρικά στρατόπεδα. Αλίμονο, όλος αυτός ο θάνατος, το αίμα, ο
τρόμος, δεν είναι παρά συμβολική βία. H πραγματική είναι αυτή που δεν φαίνεται
στο θέαμα, είναι αυτή που προκαλείται από την απόπειρα και μόνο να περιορισθεί
η βία σε «καλούπια» φτιαγμένα από αντιλήψεις παλαιών κόσμων, από θρησκευτικούς
φανατισμούς για παράδειγμα, που σημαίνουν την επιστροφή του κόσμου εκεί απ’
όπου κάποτε θέλησε να φύγει. Αυτή είναι η νίκη τού «Κακού» και έχει συντελεσθεί.