Ώρα για επαγγελματισμό στις γκαλερί
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
Κεντρικός στόχος τού ΠΣΑΤ ήταν η προσπάθεια για ανάδειξη της πολύ μοντέρνας – |
Συνηθίσαμε την «Art Athina» κάθε χρόνο, αλλά λησμονούμε ότι η μεγάλη αυτή
έκθεση είναι μεν το ευανάγνωστο δημόσιο πρόσωπο του Συνδέσμου των ελληνικών
γκαλερί, αλλά όχι το συνολικό «σώμα» των δραστηριοτήτων τους. Λαμπρή ευκαιρία
για ολοκλήρωση της εικόνας προσφέρει τώρα μια περιεκτική έκδοση τού ΠΣΑΤ
(Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αιθουσών Τέχνης), στην οποία η μέχρι πρότινος πρόεδρος
κ. Τζούλια Δημακοπούλου δημοσιεύει ένα εκτεταμένο χρονικό της ίδρυσης και
λειτουργίας από το 1987 έως και πριν από έναν μήνα, όταν νέο προεδρείο ανέλαβε
να συνεχίσει τη πορεία του.
Είχαμε πράγματι λησμονήσει ότι στο ξεκίνημα του Συνδέσμου τα πράγματα στον
επαγγελματισμό της Τέχνης μας ήταν εντελώς ασυντόνιστα και πως οι όποιες
επαγγελματικές δεοντολογίες (θεσμικές και οικονομικές σχέσεις καλλιτεχνών –
γκαλερί κ.ο.κ.) καθιερώθηκαν σιγά σιγά οφείλονται στον ΠΣΑΤ.
Μέλη του είναι περίπου 35 γκαλερί απ’ όλη την Ελλάδα. Στις παράπλευρες
δραστηριότητες του Συνδέσμου – που διαβάζουμε στο τέλος της έκδοσης –
συναντάμε και αρκετά συμπόσια (με χρήσιμα θέματα, όπως «Ο ρόλος του Συλλέκτη»)
ή και οργάνωση άλλων μεγάλων εκθέσεων Τέχνης άλλων ευρωπαϊκών χωρών στην Αθήνα
ή ελληνικής στο εξωτερικό, όπως στη Μαδρίτη πέρυσι.
Αναμφισβήτητη ηγέτις τού ΠΣΑΤ η κ. Τζούλια Δημακοπούλου, έμπειρη γκαλερίστα –
διευθύντρια άλλωστε των «Νέων Μορφών» από το 1961 – με βασικούς συνεργάτες στο
Διοικητικό Συμβούλιο τούς κ.κ. I. Τούντα, Π. Αραπίνη, Γ. Καρτάλο, κ.ά.
Αποτελεί απόδειξη επιτυχημένης προεδρίας το ότι η συνισταμένη των
δραστηριοτήτων τού ΠΣΑΤ απέχει από το «προσγειωμένο» προφίλ των «Νέων Μορφών»,
αφού έπρεπε να συντονιστούν και όλες οι άλλες γκαλερί. Και σ’ αυτό το σημείο
αξίζει να σταθεί κανείς ιδιαίτερα.
Τέχνη και αγορά: κεντρικός άξονας των στόχων τού ΠΣΑΤ ήταν τελικά η
προσπάθεια για ανάδειξη της πολύ μοντέρνας – της πειραματιζόμενης – Τέχνης.
Δεν πρόκειται για επαγγελματικό λάθος, όσο κι αν γκρινιάζουμε απ’ εδώ ότι αυτό
επιχειρήθηκε με κρατικά χρήματα. Όπως σημειώναμε πριν από μερικά χρόνια σε
ειδικό αφιέρωμα των «Νέων», η ελληνική αγορά ζητεί επειγόντως 10.000.000
πίνακες για τα επόμενα χρόνια, αφού υπολογίζεται ότι 3.500.000 νοικοκυριά θα
χρειαστούν από τρία περίπου έργα Τέχνης κάποιου σχετικού κύρους – για να
«ολοκληρωθούν» – αμέσως μετά την απόκτηση κατοικίας, αυτοκινήτου και
επίπλωσης! Εν τω μεταξύ, το σύνολο των υπαρχόντων νεοελληνικών έργων, με
πρόχειρους υπολογισμούς, ανέρχεται σε 70.000 έως 100.000 και μάλιστα σε
ποσοστό 90% ανήκουν ήδη σε κάποιους! Ο μόνος τρόπος να μην ξαναρχίσει η
εισαγωγή ρεπροντιξιόν από το εξωτερικό είναι να «δοξασθούν» και να αγαπηθούν
τα νέα έργα, έστω κι αν συχνά είναι τόσο σνομπ προς τον «χρήστη» τους. Καλά
έκανε, λοιπόν, ο ΠΣΑΤ «ρίχνοντας» στο παιχνίδι τις νέες δυνάμεις. Αλλά και
άσχημα, ταυτοχρόνως, επειδή δεν φρόντισε να τις δεσμεύσει στους όρους
επαγγελματισμού.
Οι ζωγράφοι δεν θέλουν «χαλινάρια»
Ανάγκη για αμοιβαίες δεσμεύσεις: ταλαιπωρημένοι οι παλαιότεροι ζωγράφοι
μας, καλομαθημένοι οι νεοσσοί που απολαμβάνουν τη φιλότεχνη εποχή χωρίς να
έχουν οι ίδιοι κοπιάσει. Ωστόσο η χρηματοδότηση ρυθμίζεται πλέον από τον
αγοραστή – το κράτος δεν έχει πόρους – κι αυτός ζητά τις στοιχειώδεις
εγγυήσεις που βρίσκει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες: όχι άλλες τιμές στη
βιτρίνα κι άλλες στο εργαστήρι του καλλιτέχνη, εγγυημένη τιμή έργου,
δυνατότητα ρευστοποίησης, είτε «για μια ώρα ανάγκης» είτε για αλλαγή μιας
συλλογής – διακόσμησης. Κι εδώ ακριβώς έγκειται το πρόβλημα: οι ζωγράφοι δεν
θέλουν «χαλινάρια», ούτε μονιμότητα στην επαγγελματική σχέση τους με μια
γκαλερί, ούτε δέσμευση για ύψος τιμών ούτε για αριθμό έργων που θα παραδίδουν.
Οι γκαλερίστες πάλι, σπανίως τούς προσφέρουν δυνατότητα προαγοράς της
παραγωγής τους.
Και το χειρότερο: όλη αυτή η ασυνεννοησία εμποδίζει τη δραστηριοποίηση ενός
σημαντικότατου χρηματοδοτικού τομέα, του Χρηματιστηρίου. Αρκετές τράπεζες και
εταιρείες επενδύσεων επεχείρησαν να βάλουν τα έργα Τέχνης στα χαρτοφυλάκιά
τους, αλλά τους σταματά αυτή η έλλειψη τάξης. Όχι, δεν είναι υπόθεση του
υπουργείου Πολιτισμού, αλλά των γκαλερί· απ’ αυτές ξεκινά ο επαγγελματισμός.
INFO
Τζούλια Δημακοπούλου, «Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αιθουσών Τέχνης – Δραστηριότητες
1987 – 2005», έκδοση ΠΣΑΤ, Αθήνα, Ιούνιος 2005.
Google news
