Aπό τον Kαβάφη ώς την Pαπουνζέλ

Ο «έρωτας» του Χόκνι με την οξυγραφία γεννήθηκε τυχαία το 1961, όταν δεν είχε για να αγοράσει χρώματα κι άκουσε πως στο Τμήμα Γραφιστικής τα υλικά ήταν δωρεάν…

«Δεν είμαι χαράκτης, είμαι ζωγράφος που ασχολείται με μερικά
χαρακτικά», δηλώνει ο Βρετανός Ντέιβιντ Χόκνι, ο σπουδαιότερος εν ζωή
καλλιτέχνης της ποπ αρτ. Τα χαρακτικά του, όμως, τον καθιστούν έναν από τους
ελάχιστους σπουδαίους δημιουργούς που συνέβαλαν ουσιαστικά στη χαρακτική το
δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Απόδειξη, άλλωστε, οι 87 οξυγραφίες του της
περιόδου 1961-1977 από τη συλλογή του Βρετανικού Συμβουλίου, οι οποίες
φιλοξενούνται στο Μουσείο Μπενάκη. Έργα όπου η λογοτεχνία «συναντά» τις
εικαστικές τέχνες.

Άρωμα καλοκαιριού αποπνέει η πρώτη εικόνα. Παραμυθένιο ροζ, απαλό
κίτρινο, πορτοκαλί του ήλιου και γαλάζιο της θάλασσας σε δεύτερο πλάνο και σε
πρώτο τα έργα του Ντέιβιντ Χόκνι, τοποθετημένα με μία… ανάσα ανάμεσά τους
και πλούσια φωτισμένα. Δυνατές εικόνες σε άσπρο – μαύρο και ελάχιστο χρώμα που
πηγάζουν από ένα ευαίσθητο σχέδιο.

Ποιος Καβάφης; Μην αναρωτηθείτε, βλέποντας τα 12 χαρακτικά εμπνευσμένα
από την ποίηση του K.Π. Καβάφη. Ο καλλιτέχνης προτίμησε να αποτυπώσει τις
δικές του εμπειρίες – κυρίως γυμνά αγόρια με αναφορές ομοφυλοφιλικές – με
σκοπό να αιχμαλωτίσει το ύφος και τον εσωτερικό αισθησιασμό των ποιημάτων.
Κάτι ανάλογο, από τη ζωή του στη Νέα Υόρκη, κάνει και με τα 16 έργα που
φιλοτεχνεί απ’ αφορμή την καυστική σάτιρα ηθών του Ουίλιαμ Χόγκαρθ του 18ου
αιώνα, ενώ η «Ραπουνζέλ» και «Το αγόρι που έφυγε από το σπίτι για να ανταμώσει
τον φόβο» είναι μερικοί από τους ήρωες που πρωταγωνιστούν στα 39 χαρακτικά με
βάση έξι παραμύθια των αδελφών Γκριμ.

Πίσω από τις λέξεις: «H ιδέα των παραστατικών εικόνων εθεωρείτο
αντι-μοντέρνα, οπότε άρχισα να γράφω λέξεις πάνω στους πίνακες, διότι όταν
βάζεις μια λέξη πάνω σε ένα έργο έχει περίπου το ίδιο αποτέλεσμα με ένα σχήμα:
είναι ένα ανθρώπινο αποτέλεσμα που αναγνωρίζεις αμέσως και όχι απλώς μπογιά».
Κάπως έτσι εξηγεί ο ίδιος ο καλλιτέχνης τις σκόρπιες, όπως μοιάζουν σε εμάς,
λέξεις που συνοδεύουν τις φιγούρες του.

Όχι μόνο το ατελιέ όπου δούλευε ο Πάμπλο Πικάσο στο Παρίσι τα χαρακτικά
του – στο ατελιέ Crommelynck – αλλά και η «αυθόρμητη» και αγαπημένη του Πικάσο
τεχνική της ζάχαρης (ο καλλιτέχνης δουλεύει απευθείας στην πλάκα με πινέλο και
μείγμα ζάχαρης) φέρνουν τον Χόκνι κοντά στον κορυφαίο δημιουργό.

Αποτέλεσμα: «H γαλάζια κιθάρα», η σειρά που φιλοτεχνεί με αφορμή το
ποίημα «Ο άνθρωπος με τη γαλάζια κιθάρα» του Αμερικανού Γουάλας Στίβενς,
βασισμένο στο έργο του Πικάσο «The Old Guitarist». «Οι οξυγραφίες δεν νοούνται
ως πραγματικές εικονογραφήσεις του ποιήματος, αλλά ως ερμηνεία των θεμάτων του
σε εικαστικούς όρους», λέει ο καλλιτέχνης.

INFO

«Ντέιβιντ Χόκνι: Λέξεις και εικόνες» στο Μουσείο Μπενάκη (Βασ. Σοφίας και
Κουμπάρη 1, τηλ. 210-3671.000) έως 15 Σεπτεμβρίου. Είσοδος: 2 ευρώ. Κατάλογος:
8 ευρώ.