H τραγωδία του «Σαμίνα»

Για την τραγωδία του ναυαγίου του «Σαμίνα» γράφει ο κ. Βύρων Μιχαηλίδης,
συνταξιούχος αρχιπλοίαρχος του Εμπορικού Ναυτικού, με αφορμή συνέντευξη του
υποπλοίαρχου του σκάφους κ. Τάσου Ψυχογιού στον «Ταχυδρόμο» της 29ης Μαΐου:

«Φίλε μου, ασφαλώς και δεν είναι δυνατόν ένα άτομο μόνο του και αποκλειστικά
να βουλιάξει ένα βαπόρι, μα εσύ δεν κατηγορείσαι ότι βούλιαξες το βαπόρι, η
κατηγορία που βασικά σε βαρύνει είναι ότι υπεύθυνος αξιωματικός βάρδιας που
ήσουν, τη μοιραία τετραωρία (8-12), από τραγική σου αμέλεια, αβλεψία, κακό
υπολογισμό, επιπόλαιες ενέργειες, λανθασμένες εκτιμήσεις (ένα – ένα χωριστά
και όλα μαζί) τρακάρισες το βαπόρι πάνω στις “Πόρτες” άδικα και παράλογα –
χωρίς καμία δικαιολογία. […]

Άλλο λάθος, φίλε Τάσο: Δεν βρέθηκες ούτε σε λάθος τόπο, ούτε σε λάθος ώρα όπως
λες. Και στον σωστό τόπο ήσουν και στη σωστή ώρα – εκτός αν στη θεωρία σου του
“λάθος τόπος, λάθος ώρα” προσθέσουμε και τη φράση: “κάνοντας λάθος επάγγελμα”!

Ήσουν, γιατί δεν ξέρω αν είσαι ακόμα, επαγγελματίας ναυτικός, διπλωματούχος
υποπλοίαρχος, ήσουν πάνω στη γέφυρα αποκλειστικό κουμάντο τη μοιραία νύχτα,
είχες 8-12 βάρδια. Πού είναι το λάθος; Το μέγα λάθος σου, φίλε Τάσο, είναι ότι
δεν απέφυγες – ως όφειλες – τις Πόρτες! Δεν τις απέφυγες ασφαλώς και εγκαίρως
ως όφειλες, όντας αποκλειστικό κουμάντο πάνω στη γέφυρα. Τελεία και παύλα έως
εδώ. […]

Αφού ήσουν στη γέφυρα συνεχώς, όπως λες, από τις 8 το βράδυ, πώς δικαιολογείς
την πρόσκρουση; Τι είδους βάρδια έκανες; Τι είδους “κουμάντα” είναι αυτά; Όταν
διαπίστωσες ότι κάτι δεν πάει καλά, έδωσες παράγγελμα στον τιμονιέρη – “τρεις
αριστερά – 5 αριστερά – 10 αριστερά και 150 – 200 μέτρα από τις Πόρτες όλο
αριστερά” – παίρνοντας εσύ πια το τιμόνι στα χέρια σου.

Λίγα τα μέτρα που πήρες, λίγες οι ενέργειές σου και φυσικά αναποτελεσματικές.
Πoλύ αργά, φίλε! (Too late). Συνέπεια των αναποτελεσματικών ενεργειών σου ήταν
η πρόσκρουση. Το πλοίο βούλιαξε 50 λεπτά αργότερα. Από δω και πέρα μπορούμε να
καταλογίσουμε ευθύνες – και υπάρχουν πολλές, όπως και πολλοί λόγοι και αιτίες
που βούλιαξε το βαπόρι.

Όμως δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε και να βάλουμε στο περιθώριο το βασικό
γεγονός – το αιτιογόνο σφάλμα ή άμεσος αιτία (causative fault) – που είναι η
πρόσκρουση του «Σαμίνα» στις Πόρτες της Πάρου!

“Έκανα ό,τι μπορούσα, ήταν δυστύχημα, αυτό τα λέει όλα. Ήταν αυτό που λέμε μη
σου τύχει”.

H βύθιση του πλοίου και η απώλεια 80 ψυχών πράγματι είναι δυστύχημα,
θλιβερότατο δυστύχημα μάλιστα. Το “ό,τι μπορούσα έκανα” όμως και το “ήταν αυτό
που λέμε μη σου τύχει” φοβούμαι ότι δεν αποτελούν ισχυρό άλλοθι».