Δρόμοι

«Ένας…

… και μοναδικός στίχος του Ρεμπώ», γράφει ο Ντομινίκ ντε Βιλπέν (ο νέος
πρωθυπουργός της Γαλλίας), «λάμπει σαν χρυσόσκονη στον ορίζοντα της μέρας».
Εδώ ακριβώς, στην ποίηση, βρίσκεται η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον Ρεμπώ
και τον Ράμπο. Ο ένας είναι το ίνδαλμα των ευαίσθητων και βασανισμένων εφήβων,
ο άλλος είναι ένας μονοσυλλαβικός Αμερικανός, άνθρωπος της δράσης. Για τον
Τζορτζ Μπους, τα λόγια δεν εκφράζουν αισθήματα, είναι απλώς εργαλεία. Οι
πράξεις μιλούν δυνατότερα.

H ποίηση…

… του Ντε Βιλπέν – τέσσερις τόμοι έως τώρα – είναι ο θρίαμβος του γαλλικού
στυλ: ένας χείμαρρος από φραστικές ακροβασίες. Με τη ρητορική του στον ΟΗΕ για
το Ιράκ («Είμαστε οι θεματοφύλακες ενός ιδεώδους») εξέφρασε την πολιτική και
πολιτισμική αντίθεση στις ΗΠΑ. Ο διορισμός του στέλνει το μήνυμα ότι η
«γαλλική εξαίρεση» είναι ακόμη ζωντανή. Ο Λευκός Οίκος του προέδρου Μπους,
σχολιάζει ο Μπεν Μακιντάιρ στην εφημερίδα «Τάιμς», δεν σκαμπάζει από ποίηση.
Στην Πράγα, σε μια σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Ντόναλντ Ράμσφελντ υποχρεώθηκε κάποτε –
θέλοντας και μη – να παρακολουθήσει μια παράσταση σύγχρονου χορού και ποίησης.
Όταν στο τέλος τον ρώτησαν για τις εντυπώσεις του, εκείνος σήκωσε τους ώμους
και είπε: «Εγώ είμαι από το Σικάγο».

Οι Αγγλοσάξονες…

… σπάνια ανακατεύουν την ποίηση με την πολιτική. Οι Αμερικανοί πρόεδροι
Λίνκολν και Άνταμς είχαν και οι δύο δημοσιεύσει ποιήματα, αλλά από τους
σύγχρονους μόνο ο Κάρτερ το αποτόλμησε – και ήταν πράγματι τόλμημα, αν κρίνει
κανείς από τις κοροϊδευτικές κριτικές που εισέπραξε η ποιητική συλλογή του
«Παντοτινά». Πιο προνοητικοί, ο Κέννεντυ και ο Κλίντον είχαν αναθέσει στον
Ρόμπερτ Φροστ και τη Μάγια Αγγέλου να τους γράψουν ποιήματα για την ορκωμοσία
τους. Οι Αγγλοσάξονες πάντα διέκριναν κάτι ύποπτο, ακόμη και επικίνδυνο, στον
άνδρα που την ημέρα κυβερνάει τον κόσμο και τη νύχτα γράφει στιχάκια. Ο
ποιητής Ο.X. Όντεν έχει γράψει: «Όλοι οι ποιητές λατρεύουν τις εκρήξεις, τις
καταιγίδες, τους ανεμοστρόβιλους, τις πυρπολήσεις, τα ερείπια, τις
εντυπωσιακές σφαγές. H ποιητική φαντασία είναι κάθε άλλο παρά μια επιθυμητή
ιδιότητα για έναν πολιτικό». Πάντως, η δημόσια εικόνα της Αμερικής θα μπορούσε
να ωφεληθεί από λίγη φαντασία – λίγο περισσότερο Ρεμπώ και λίγο λιγότερο
Ράμπο.

Ο Τζορτζ Μπους…

… και ο Ντομινίκ ντε Βιλπέν θα μπορούσαν να διδαχθούν ο ένας από τον άλλο,
αλλά καμία μετάφραση δεν θα ήταν ικανή να τους κάνει να μιλήσουν την ίδια
γλώσσα. Μετά την καταστροφή της 11ης Σεπτεμβρίου, ο κύριος ντε Βιλπέν
περπατούσε στους δρόμους του Μανχάταν: «Στην ξεγυμνωμένη πολιτεία, αντίκρυ
στους μανιασμένους ανέμους, αναθυμήθηκα τα λόγια του Ρεμπώ, του Αρτώ και του
Ντιπρέ». Ο πρόεδρος Μπους περιπλανήθηκε και αυτός στην πόλη, αλλά ο νους του
δεν έτρεξε στην ποίηση, ούτε πέταξε με τα φτερά την φαντασίας: εισέβαλε στο
Αφγανιστάν.