Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

«Αγαπητέ “Υπάρχουμε, Συνυπάρχουμε;”. Τη νίκη του Μιτεράν το 1981 την έζησα
στην “ξενιτιά”, εδώ στην Αθήνα. Όπως και την επικράτηση του Λεπέν το 2002.
Μακριά, δηλαδή, από τη χώρα όπου γεννήθηκα, έζησα και τη “γαλλική επανάσταση”
και τη γαλλική αντεπανάσταση. Το δημοψήφισμα της 29ης όμως ήθελα οπωσδήποτε να
το ζήσω από κοντά. Δεν ήθελα να δω τις μαζικές γιορτές στη Βαστίλλη ή στα
Ηλύσια Πεδία μόνο από την τηλεόραση. Ήθελα να είμαι εκεί. Γι’ αυτό, αν και
μπορούσα να ψηφίσω στο γαλλικό προξενείο στην Αθήνα, πήρα τη βαλίτσα μου και
πήγα στο Παρίσι…

Με το που έφθασα στο σπίτι μου, μπήκα αμέσως στο νόημα. Οι “non-istes”
(υποστηρικτές τού “όχι”) επικράτησαν στο οικογενειακό τραπέζι. Ως θερμός
“oui-iste” (υποστηρικτής του “ναι”), άρχισα να αισθάνομαι ξένος ανάμεσα στους
δικούς μου. Προσπάθησα όμως να ακούσω τα επιχειρήματά τους: “Το Ευρωπαϊκό
Σύνταγμα χαράζει στο μάρμαρο τον φιλελευθερισμό. Θέλουμε μια άλλη πολιτική”.
Όταν τους ρώτησα όμως τι εννοούσαν λέγοντας “άλλη πολιτική”, τότε μου
απάντησαν: “Σαν εκείνη του Τσάβεζ στη Βενεζουέλα”! “Πρέπει να προστατεύσουμε
το γαλλικό κοινωνικό μοντέλο”, ήταν ένα άλλο επιχείρημα. Κανείς όμως δεν
μπορούσε να μου πει πώς θα το προστατεύαμε άμα καταψηφίζαμε το Ευρωπαϊκό
Σύνταγμα και μέναμε με τη Συνθήκη της Νίκαιας. “Ας αργήσει η ευρωπαϊκή
ολοκλήρωση. Θέλουμε μια άλλη Ευρώπη”. Ποια άλλη Ευρώπη όμως και από πού θα μας
έρθει, αυτό ομολογώ πως δεν το έμαθα… Μπορεί να μοιραζόμουν μερικές από τις
αντιρρήσεις τους για τη σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική, αλλά διαισθανόμουν πως
πίσω από τα επιχειρήματά τους υπήρχε ένας διάχυτος φόβος για την ευρωπαϊκή
ολοκλήρωση και μια εξιδανίκευση του γαλλικού μοντέλου ως το έσχατο
καταφύγιο…

***

Την επομένη το βράδυ κοιτάζαμε όλοι μαζί τα αποτελέσματα στην τηλεόραση. Το
“όχι” θριάμβευσε. “Κερδίσαααμε!”, φώναξαν οι δικοί μου. Στη μικρή οθόνη
εξηγούσαν πως τα λαϊκά στρώματα είχαν ψηφίσει μαζικά υπέρ του “όχι”, ενώ η
αστική τάξη υπέρ του “ναι”. H Γαλλία ήταν πια μοιρασμένη στα δύο: “H πάνω
Γαλλία και η κάτω Γαλλία”. Κομμουνιστές, τροτσκιστές, ριζοσπαστικοί
σοσιαλιστές και ακροδεξιοί λεπενιστές, όλοι μαζί, καμάρωναν για τη “λαϊκή
εξέγερση”, για το ότι “η Γαλλία τού μόχθου είχε κερδίσει τη Γαλλία της ελίτ”.
Μια ρητορική που μου θύμιζε τις μαύρες στιγμές του Μεσοπολέμου… «Πώς
κατέληξαν έτσι οι διεθνιστές με τους οποίους μοίρασα τα εφηβικά μου χρόνια; ”
αναρωτήθηκα. “Όλοι στη Βαστίλλη! ” φώναζε ο συμπαθητικός ταχυδρόμος
τροτσκιστής ηγέτης, ο ίδιος που είχε κάνει την περίφημη αναφορά πλέον για τον
“Πολωνό υδραυλικό”… Έτσι βιώνει τις πολιτικές μάχες το Παρίσι. Οι
επαναστάσεις γιορτάζονται στη Βαστίλλη και οι αντεπαναστάτες στα Ηλύσια Πεδία.
Ήμουν θλιμμένος που είχε κερδίσει το “όχι”, αλλά χαιρόμουν που βρισκόμουν στο
Παρίσι για να ζήσω αυτή την ιστορική στιγμή. Αποφάσισα λοιπόν να πάω στη
Βαστίλλη.

Στη Βαστίλη όμως οι μάζες δεν κατέβηκαν. Υπήρχαν μόνο 2.000 άτομα στην
πλατεία, δηλαδή λιγότερα και από τα μέλη της τροτσκιστικής οργάνωσης του
ταχυδρόμου… Ακόμα και οι δικοί μου δεν πήγανε. Ούτε στα Ηλύσια Πεδία
συγκεντρώθηκε κόσμος. Το “όχι” της 29ης Μαΐου δεν ήταν ούτε επανάσταση ούτε
αντεπανάσταση. Όσο περνούσε η βραδιά, η αρχική αίσθηση του θριάμβου άφηνε τη
θέση της σε μια αμήχανη σιωπή, σε ένα μούδιασμα. Φαινόταν σαν ο “αριστερός
λαός”, αφού είχε χαρεί για το δυνατό μήνυμα προς το “κατεστημένο”, άρχισε να
καταλαβαίνει τις πραγματικές δραματικές επιπτώσεις του “όχι”. Σαν το παιδί που
μετά τη ζαβολιά, αρχίζει και ντρέπεται για τον θρίαμβό του;

Με εκτίμηση

Μάρκο Γκαστίν, σκηνοθέτης»

Γκαζμέντ Καπλάνι για την αντιγραφή

LINK:

* www.gkapllani.com