H μνήμη του αίματος και οι κρυφές ενοχές

Μια από τις πιο θλιβερές επετείους της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας αποτελούν
τα δέκα χρόνια από τον Ιούλιο του 1995, οπότε περίπου 8.000 Βόσνιοι
Μουσουλμάνοι σφαγιάστηκαν στη Σρεμπρένιτσα. Τα γεγονότα γνωστά: το μεγαλύτερο
μέρος των θυμάτων ήταν άντρες και αγόρια που αναγκάστηκαν να απομακρυνθούν από
τις προστατευόμενες από τον ΟΗΕ «ασφαλείς περιοχές». Κατά την περιπλάνησή τους
μέσα στα δάση και στην προσπάθειά τους να φτάσουν στα εδάφη που ελέγχονταν από
τη βοσνιακή κυβέρνηση, μεγάλες ομάδες αμάχων έπεσαν θύματα ομαδικών εκτελέσεων
από σερβοβοσνιακές δυνάμεις. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην
Γιουγκοσλαβία αναγνώρισε ότι η σφαγή αυτή ισοδυναμεί με γενοκτονία. Μερικοί
δράστες έχουν οδηγηθεί στο Δικαστήριο, ενώ άλλοι ύποπτοι, ανάμεσά τους οι
Σερβοβόσνιοι Κάρατζιτς και Μλάντιτς, είναι ακόμη ελεύθεροι.

Παρόλο που για χρόνια οι σερβοβοσνιακές αρχές προσπαθούσαν να υποβαθμίσουν τη
μεγαλύτερη φρικαλεότητα στην Ευρώπη μετά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η κυβέρνηση
των Σέρβων της Βοσνίας παραδέχτηκε σε επίσημη έκθεση τον Οκτώβριο του 2004 ότι
πάνω από 7.800 Μουσουλμάνοι δολοφονήθηκαν στη Σρεμπρένιτσα. Όμως, ενώ όλοι,
ακόμα και η πλευρά των θυτών, σκύβει το κεφάλι μπροστά στη φρίκη, στη χώρα μας
μια συνωμοσία σιωπής καλύπτει τα γεγονότα. Μετά τις ηρωικές εποχές της
συμμαχίας με κατηγορουμένους για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τις
συναυλίες συμπαράστασης στον Κάραζιτς, η ελληνική κοινή γνώμη και οι
διαμορφωτές της, με τον ακαταμάχητο εγωισμό του αλάθητου, αρνούνται ακόμα να
μνημονεύσουν τη σφαγή και τις δικές τους ευθύνες. Γιατί έχουμε ευθύνες.

Στους ενόπλους που διέπραξαν τη σφαγή συμμετείχαν και Έλληνες
παραστρατιωτικοί. H Ελληνική Εθελοντική Φρουρά ήταν μέρος του Σώματος Drina
και λέγεται ότι άφησε εποχή για τη ωμότητά της κατά αμάχων, ενώ Έλληνες
υπηρέτησαν και στις Τίγρεις του διαβόητου Αρκάν. Δεν αμφισβητείται πλέον, παρά
τις έντονες διαψεύσεις του τότε κυβερνητικού εκπροσώπου E. Βενιζέλου, πως
μόλις καταλήφθηκε η Σρεμπρένιτσα υψώθηκε η ελληνική σημαία κατόπιν διαταγής
του Μλάντιτς. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων οπλισμός, πυρομαχικά και
καύσιμα μεταφέρονταν από ελληνικά λιμάνια προς τους Σερβοβόσνιους.

H δεκαετής επέτειος της σφαγής συνοδεύεται από ένα ελληνικό υστερόγραφο που
δεν περιλαμβάνει μόνο τις τεράστιες ευθύνες πολιτικής, θρησκευτικής και
πνευματικής ηγεσίας που υμνούσαν το «σερβοβοσνιακό έπος», τη συστηματική
διαστρέβλωση της εξόφθαλμης πραγματικότητας από το σύνολο σχεδόν των ελληνικών
MME και την πεισματική απροθυμία της ελληνικής Δικαιοσύνης να διερευνήσει
πιθανή συμμετοχή συμπατριωτών μας σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Περιλαμβάνει και την επίμονη άρνηση σχεδόν της σύνολης ελληνικής κοινωνίας να
αναγνωρίσει πως στην καρδιά της Ευρώπης διαπράχθηκε μια σφαγή. Και η
αποσιώπηση αυτού του εγκλήματος είναι επίσης εγκληματική.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι μέλος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα
του Ανθρώπου και τ. πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας.